Otwórz menu główne

Terytorium autonomiczne – fragment obszaru państwa dysponujący autonomią, czyli znaczną swobodą w kształtowaniu swojej polityki wewnętrznej, niekiedy również zagranicznej, zwłaszcza w kontraście do standardowych nieautonomicznych prowincji stanowiących dane państwo. Wiele oficjalnie lub nieoficjalnie zdecentralizowanych państw (jak np. Hiszpania) przyznaje swoim terytorialnym podmiotom tak szeroki zakres suwerenności wewnętrznej (zwłaszcza w obszarze szkolnictwa ze szczególnym naciskiem na korzystanie z regionalnego języka), że przypominają one autonomie; jednocześnie zaś deklarowana przez władze krajów takich jak Chiny czy Rosja autonomia niektórych regionów czy republik składowych przez krytyków uważana jest w praktyce za fikcję i przejaw politycznej manipulacji[potrzebny przypis].

Poniższa lista terytoriów autonomicznych uwzględnia jedynie obszary będące integralnymi częściami państw, do których przynależą – brak zatem posiadających autonomię nieinkorporowanych terytoriów zależnych.

Terytoria autonomiczneEdytuj

Państwo Status
Termin oryginalny/Tłumaczenie
Terytorium/Terytoria źródło
  Azerbejdżan muxtar respublika
republika autonomiczna
Górski Karabach ·   Nachiczewańska Republika Autonomiczna [1]
  Chińska Republika Ludowa 自治区 (zìzhìqū)
region autonomiczny
Kuangsi · Mongolia Wewnętrzna · Ningxia · Tybet · Sinciang [2]
特别行政区 (tèbié xíngzhèngqū)
specjalny region administracyjny
  Hongkong ·   Makau [2]
族自治州 (zìzhìzhōu)
prefektura autonomiczna
BayingolinBortalaChangjiChuxiongDaliDehongDêqênEnshiGannanGarzêGologGyêguHaibeiHainanHaixiHongheHuangnanIliKizilsuLiangshanLinxiaNgawaNujiangQiandongnanQiannanQianxinanWenshanXiangxiXishuangbannaYanbian [2]
族自治县 (zìzhìxiàn)
powiat autonomiczny
117 powiatów autonomicznych[3] [2]
自治旗 (zìzhìqí)
chorągiew autonomiczna[4]
EvenkiMorin DawaOroqen
  Filipiny region autonomiczny Muzułmańskie Mindanao [5]
  Finlandia itsehallinnollinen maakunta
prowincja autonomiczna
  Wyspy Alandzkie [6]
  Grecja region autonomiczny Góra Athos [7]
  Gruzja avtonomiuri respublika
republika autonomiczna
  Abchazja[8] ·   Adżaria [9]
  Indonezja daerah istimewa
region specjalny
Aceh · Papua
  Irak okręg autonomiczny   Kurdystan [10]
  Izrael region autonomiczny   Palestyna (Autonomia Palestyńska)
  Korea Południowa teukbyeol jachido
prowincja autonomiczna
Czedżu [11]
  Mauritius prowincja autonomiczna Rodrigues [12]
  Mołdawia unitate teritorială autonomă
autonomiczny podmiot terytorialny
  Gagauzja · Naddniestrze[13] [6]
  Nikaragua regione autónoma
region autonomiczny
Wybrzeże Karaibskie PółnocneWybrzeże Karaibskie Południowe [14]
  Papua-Nowa Gwinea prowincja autonomiczna Wyspa Bougainville’a [15]
  Portugalia região autónoma
region autonomiczny
  Azory ·   Madera [6]
  Rosja республика; riespublika
republika
  Adygeja ·   Ałtaj ·   Baszkortostan ·   Buriacja ·   Chakasja ·   Czeczenia ·   Czuwaszja ·   Dagestan ·   Inguszetia ·   Jakucja ·   Kabardo-Bałkaria ·   Kałmucja ·   Karaczajo-Czerkiesja ·   Karelia ·   Komi ·   Mari El ·   Mordowia ·   Osetia Północna ·   Tatarstan ·   Tuwa ·   Udmurcja [6]
автономная область; awtonomnaja obłast´
obwód autonomiczny
  Żydowski Obwód Autonomiczny [6]
автономный округ; awtonomnyj okrug
okręg autonomiczny
  Chanty-Mansyjski Okręg Autonomiczny – Jugra ·   Czukocki Okręg Autonomiczny ·   Jamalsko-Nieniecki Okręg Autonomiczny ·   Nieniecki Okręg Autonomiczny [6]
  Serbia prowincja autonomiczna Kosowo[16] ·   Wojwodina [17]
  Tadżykistan viloyat mukhtor
okręg autonomiczny
Górski Badachszan [18]
  Tanzania
(Zanzibar[19]) [20]
  Ukraina Автономна Республіка avtonomna respublika
republika autonomiczna
  Autonomiczna Republika Krymu[21] [6]
  Uzbekistan respublika
republika
  Karakałpacja
  Wielka Brytania constituent country
kraj historyczny
  Irlandia Północna ·   Szkocja ·   Walia [6]
  Włochy regione autonoma
region autonomiczny
  Friuli-Wenecja Julijska ·   Sardynia ·   Sycylia ·   Trydent-Górna Adyga ·   Dolina Aosty [6]
  Wyspy Świętego Tomasza i Książęca concelho
prowincja
(Wyspa Książęca[22])

PrzypisyEdytuj

  1. Regions and territories: Nagorno Karabakh (ang.). =BBC News. [dostęp 2010-05-17].
  2. a b c d Provinces of China (ang.). statoids.com. [dostęp 2010-05-17].
  3. lista powiatów autonomicznych na anglojęzycznej Wikipedii
  4. w Mongolii Wewnętrznej (odpowiednik powiatów)
  5. Provinces of the Philippines (ang.). statoids.com. [dostęp 2010-05-17].
  6. a b c d e f g h i Thomas Banedikter: Territorial autonomy as a means of minority protection and conflict solution in the European experience – An overview and schematic comparison (ang.). W: The working autonomies in Europe [on-line]. [dostęp 2010-05-17].
  7. Departments of Greece (ang.). statoids.com. [dostęp 2010-05-17].
  8. de facto niepodległe państwo od 1992 roku
  9. Sanakoev Appointed as Head of S.Ossetia Administration (ang.). [dostęp 2010-05-17].
  10. Provinces of Iraq (ang.). statoids.com. [dostęp 2010-05-17].
  11. Galbijm – Jeju City (ang.). [dostęp 2010-05-17].
  12. Districts of Mauritius (ang.). statoids.com. [dostęp 2010-05-17].
  13. jest de facto administrowane przez nieuznawany na arenie międzynarodowej rząd, który ogłosił niepodległość Naddniestrza. Władze mołdawskie zaproponowały mu autonomię podobną do tej, jaką otrzymała Gagauzja, jednak negocjacje stanęły w miejscu, przez co nie jest jasne, czy wedle prawa Naddniestrze jest autonomią
  14. Departments of Nicaragua (ang.). statoids.com. [dostęp 2010-05-18].
  15. Provinces of Papua New Guinea (ang.). statoids.com. [dostęp 2010-05-18].
  16. przez wiele krajów uznawana za niepodległe państwo
  17. Districts of Serbia (ang.). statoids.com. [dostęp 2010-05-18].
  18. Regions of Tajikistan (ang.). statoids.com. [dostęp 2010-05-18].
  19. może być uznany za autonomię, jako że posiada własnego prezydenta i parlament
  20. Regions and territories: Zanzibar (ang.). BBC News. [dostęp 2010-05-18].
  21. faktycznie wcielona do Rosji
  22. może być uznana za autonomię, gdyż od 1995 roku posiada własny rząd

Zobacz teżEdytuj