Otwórz menu główne

Wrzosowa

wieś w województwie śląskim

Wrzosowawieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Poczesna.

Wrzosowa
Kościół Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa we Wrzosowej
Kościół Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa we Wrzosowej
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat częstochowski
Gmina Poczesna
Liczba ludności (2008) 1 943
Strefa numeracyjna (+48) 34
Kod pocztowy 42-263
Tablice rejestracyjne SCZ
SIMC 0142579
Położenie na mapie gminy Poczesna
Mapa lokalizacyjna gminy Poczesna
Wrzosowa
Wrzosowa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wrzosowa
Wrzosowa
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Wrzosowa
Wrzosowa
Położenie na mapie powiatu częstochowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu częstochowskiego
Wrzosowa
Wrzosowa
Ziemia50°44′46″N 19°08′22″E/50,746111 19,139444

Spis treści

HistoriaEdytuj

Wrzosowa pojawia się w kronikach Jana Długosza, a jako wieś szlachecka w 1470 roku. Właścicielem osady była Jan Trepka. Na początku XVI wieku wieś leżała przy granicy powiatu lelowskiego w województwie krakowskim. W 1581 roku Wrzosowa była w posiadaniu dwóch rodzin szlacheckich. Działała we wsi huta szkła (obecnie Huta Stara). W XVIII część wsi należała do Antoniego Otfinowskiego, a właścicielem folwarku był Dominik Błeszyński. W 1789 roku znajdowały się tu 44 domy, dwór, browar i karczma. Na początku XIX wieku dziedzicem dóbr Wrzosowa był Antoni Błeszyński.

W wyniku II rozbioru Polski wieś znalazła się w granicach Prus, w prowincji Prusy Południowe. Leżała w powiecie częstochowskim, w departamencie łęczyckim, następnie piotrkowskim, a od 1798 roku w departamencie kaliskim. W latach 1807-1815 znajdowała się w Księstwie Warszawskim, w powiecie częstochowskim, w departamencie kaliskim. Po Kongresie Wiedeńskim leżała w Królestwie Polskim, w powiecie częstochowskim, w obwodzie wieluńskim, w województwie kaliskim, a od 1837 roku w guberni kaliskiej Imperium Rosyjskiego.

Od 1867 roku miejscowość wchodziła w skład gminy Huta Stara w powiecie częstochowskim w guberni piotrkowskiej.

W 1899 roku we Wrzosowej na terenie wsi Cementownia (obecnie w granicach Wrzosowej) założona została fabryka cementu Portland. Pozostało po niej osiedle fabryczne złożone z czterech bloków. Na wzgórzu Kamionka, wydobywano potrzebny do produkcji cementu wapień. Pozostało również założenie dworsko-parkowe z zachowanymi elementami budynków mieszkalnych dawnego właściciela fabryki oraz budynek zarządu administracyjnego cementowni.

Na początku XX wieku zasłużył się dla miejscowości inżynier Józef Rutkowski, dyrektor fabryki cementu w latach 1904-1936. Aktywnie działał na rzecz odzyskania niepodległości przez Polskę. Jako działacz PPS (od 1899) angażował się w przerzut broni i amunicji dla organizacji bojowych PPS z Niemiec do Królestwa Polskiego. Na terenie fabryki we Wrzosowej w latach 1905-1906 funkcjonował jeden z centralnych składów amunicji. Z magazynu broń ta była kierowana głównie do Łodzi i Warszawy. W 1907 roku Józef Rutkowski założył Stowarzyszenie Spożywców „Wiara”. W 1918 roku z jego inicjatywy założono Ochotniczą Straż Pożarną. Józef Rutkowski został jej pierwszym prezesem. Budynek remizy strażackiej wybudowano w 1929 roku.

Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę wieś leżała w gminie Huta Stara, od 1931 w gminie Wrzosowa w powiecie częstochowskim w województwie kieleckim.

Po wybuchu II wojny światowej większa część wsi została włączona do III Rzeszy, jedynie niewielka część okolic Wrzosowej pozostała w obrębie Generalnego Gubernatorstwa. Wieś znajdowała się w okręgu urzędowym (niem. Amtsbezirk) Kamienica Polska (zmieniono nazwę na Hochsteinau) w powiecie Blachownia w rejencji opolskiej w prowincji Śląsk (od stycznia 1941 roku w nowej prowincji Górny Śląsk). W miejscowości znajduje się pomnik upamiętniający 23 mieszkańców Wrzosowej, poległych i pomordowanych w latach 1939-1945.

Po wojnie wieś należała do gminy Wrzosowa w powiecie częstochowskim w województwie kieleckim (od 1950 w katowickim). W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

OpisEdytuj

Przez miejscowość przebiega droga krajowa nr 1.

Na terenie wsi działają instytucje publiczne: gminny ośrodek zdrowia oraz biblioteka.

Od 1998 roku działa zespół folklorystyczny "Wrzosowianie".

OświataEdytuj

HistoriaEdytuj

W 1914 roku istniała prywatna szkoła założona przez Józefa Rutkowskiego. W 1918 roku powstała 4-oddziałowa, 1-klasowa Szkoła Powszechna I stopnia. Uczyło się w niej 60 dzieci. W latach 1920-1929 funkcjonowała 3-klasowa Publiczna Szkoła Powszechna z pięcioma oddziałami. Nauczanie odbywało się w budynkach fabryki cementu i w domach prywatnych we wsi. W 1932 roku otwarto nowy budynek siedmioklasowej szkoły. W latach 1941-1944 Niemcy zajęli budynek szkoły, lokując w nim młodzież niemiecką, a potem tworząc koszary wojskowe. W budynkach fabryki cementu oraz domach nauczycieli odbywało się tajne nauczanie. W 1945 roku budynek szkoły na krótko zajęli żołnierze radzieccy. W tym roku szkoła wznowiła działalność. W 1970 roku dobudowano salę gimnastyczną. W wyniku reformy w 1999 roku powstał Zespół Szkół Gminnych złożony ze Szkoły Podstawowej i Gimnazjum. W latach 2000-2001 budynek szkoły przeszedł remont.

Instytucje oświatoweEdytuj

W miejscowości znajdują się następujące placówki edukacyjne:

  • Gimnazjum we Wrzosowej im. Jana Kochanowskiego
  • Szkoła Podstawowa im. Mikołaja Kopernika we Wrzosowej
  • Przedszkole Publiczne we Wrzosowej

Parafia rzymskokatolickaEdytuj

We Wrzosowej znajduje się kościół pw. Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa wybudowany w latach 1974-1978, konsekrowany w 2002 roku. Jest to drugi z kolei kościół parafialny. Pierwszy, drewniany wybudowano w 1944 roku. W latach 1470-1480 Wrzosowa podlegała pod parafię św. Zygmunta, która od 1747 do 1866 roku była zarządzana przez paulinów z klasztoru Jasnogórskiego. 6 listopada 1937 roku została utworzona ekspozytura we Wrzosowej, a 30 grudnia 1958 roku powołano parafię Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa. Wydzielono ją z terenów parafii św. Józefa i parafii św. Antoniego w Częstochowie[1].

PrzypisyEdytuj

  1. Wrzosowa – Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa |, archiczest.pl [dostęp 2016-05-13].

BibliografiaEdytuj