Cieszków

wieś w województwie dolnośląskim

Cieszków (dawniej Frejno, niem. Freyhan[2]) – wieś (do 1742 roku miasto[3]) w Polsce położona w województwie dolnośląskim, powiecie milickim, gminie Cieszków.

Artykuł 51°37′48″N 17°21′24″E
- błąd 38 m
WD 51°38'N, 17°21'E
- błąd 2305 m
Odległość 624 m
Cieszków
wieś
Ilustracja
Fragment rynku
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat milicki
Gmina Cieszków
Liczba ludności (III 2011) 2016[1]
Strefa numeracyjna 71
Kod pocztowy 56-330
SIMC 0873188
Położenie na mapie gminy Cieszków
Mapa konturowa gminy Cieszków, u góry znajduje się punkt z opisem „Cieszków”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Cieszków”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Cieszków”
Położenie na mapie powiatu milickiego
Mapa konturowa powiatu milickiego, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Cieszków”
Ziemia51°37′48″N 17°21′24″E/51,630000 17,356667
Strona internetowa

Podział administracyjnyEdytuj

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego, obecnie jest siedzibą gminy Cieszków w województwie dolnośląskim.

DemografiaEdytuj

Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczył 2016 mieszkańców[1]. Jest największą miejscowością gminy Cieszków.

SportEdytuj

W Cieszkowie działa klub piłkarski Pogoń Cieszków oraz sekcja zapasów UKS Olimpia Cieszków w latach 70. istniejąca jako Plon Cieszków - przeniesiona tu z pobliskich Sulmierzyc.

Pogoń Cieszków toczy obecnie (sezon 2015/2016) rozgrywki w piłkarskiej B-klasie, grupa Wrocław IX. Przez dwa sezony: 2010/2011 i 2012/2013 grała w A-klasie, grupa Wrocław II. Największym sukcesem drużyny jest zajęcie w obu wspomnianych sezonach 12. lokaty[4]

HarcerstwoEdytuj

W Cieszkowie w latach 60. i 70. XX wieku bardzo prężnie działało harcerstwo. Współzałożycielem i drużynowym był hm. Marian Marciniak – nauczyciel ze Zdun, który był siostrzeńcem skautmistrza i pocztowca Ludwika Danielaka. Po likwidacji drużyny około 1989 roku, Marian Marciniak reaktywował harcerstwo w Cieszkowie, tworząc w 1996 roku wraz z dh. pwd. Danutą Jóśkowiak nową 2 drużynę harcerską „Sokoły” przynależącą do Hufca Milicz[5]. Nieco później, bo w 1998 roku powstał III Cieszkowski Środowiskowy Szczep Drużyn Harcerskich „Sokół”[6].

HistoriaEdytuj

Z roku 1280 pochodzą zapiski wzmiankujące istnienie kasztelu w Cieszkowie. Miasto założył tu w 1489 r. Wilhelm Moschke, była tu osada targowa i ośrodek zarządzania jego dobrami. W wieku XVI własność von Maltzanów z Milicza, w następnym stuleciu została tu utworzona ordynacja (1628 r.), a następnie klucz (rok 1656) cesarski. Po śmierci w 1715 r. Wilhelma von Maltzan własność odziedziczyła wdowa po nim, Renata Beata von Novack, a za pośrednictwem R. B. v. Novack jej drugi mąż, hrabia Erazm Ulryk von Geist und Hagen, a po nim Gerhard Wilhelm von Strattma, który sprzedał dobra w 1725 r. marsz. hr. Jakubowi Flemmingowi. Po śmierci Flemminga wdowa po nim Tekla de domo Radziwiłłówna sprzedała Cieszków w 1745 r. Katarzynie Sapieżynie primo voto Sapieha, secundo voto von Lilienhoff[7]. Po jej śmierci w 1779 r. Cieszków sprzedany został hrabiemu von Sandretzky'emu, który następnie sprzedał go Zedlitzom.

Pożar strawił Cieszków w 1826 r. wraz z pałacem (z początku XVIII wieku), w którym mieszkała Katarzyna z Sapiehów. Pałac ten nie został nigdy odbudowany, ale do czasów współczesnych zachowały się pozostałości złożenia pałacowo-ogrodowego wokół jego ruin. Cieszków w roku 1828 był już własnością Maurycego von Teichmanna; prawa miejskie utracił przed rokiem 1841, zachował jednak status centrum zarządzania ordynacją oraz ośrodka targowego.

ZabytkiEdytuj

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[8]:

  • miasto – układ urbanistyczny z XIII w., XVIII-XX w.
  • kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, barokowo-rokokowy, bogato zdobiony, wzniesiony w 2. połowie XVIII wieku; budowę rozpoczęto w 1753 r. z inicjatywy i na koszt Katarzyny Sapiehy, ale nie jest znany rok ukończenia budowy; na miejscu rozebranego w 1749 r. drewnianego kościoła, który stanął tu na koszt Jakuba Flemminga po rozbiórce w 1728 r. jeszcze starszego kościoła dworskiego. W podziemiach kościoła spoczywają zabalsamowane zwłoki fundatorki[9] oraz jej córki.

Ludzie związani z miejscowościąEdytuj

KomunikacjaEdytuj

Przez wieś przebiega:

PrzypisyEdytuj

  1. a b GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262)
  3. Weczerka Hugo (1974). Stadt- und Marktgründungen und Stadtabgänge in Schlesien 1450–1800. „Zeitschrift für Ostforschung”, Jg. 23, 1974, H. 2, s. 193–261.
  4. Portal piłkarski 90minut.pl
  5. 403 - Dostęp zabroniony - Blog.pl, thebestofzhp.blog.onet.pl [dostęp 2017-11-22] (ang.).
  6. http://www.cieszkow.pl/nowosci/2008/01/dziesi%C4%99ciolecie_harcerskiego_szczepu/
  7. Pomimo małżeństwa z von Lilienhoffem do końca życia posługiwała się nazwiskiem Sapieha.
  8. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 123. [dostęp 18.9.2012].
  9. W „Katalogu zabytków” J. Pokory, M. Zlata i J. Wrabeca podano na stronie 14, że pochowana tam została w 1770 r., co wobec faktu, że Katarzyna Agnieszka Ludwika Sapieha zmarła dopiero dziewięć lat później wydaje się pomyłką w druku.

BibliografiaEdytuj

  • Czesław Cetwiński, Zabytki architektury w województwie wrocławskim, Wyd. Urzędu Wojewódzkiego we Wrocławiu, 1987
  • Katalog zabytków sztuki w Polsce, Seria Nowa (tom IV, zeszyt 3), Województwo wrocławskie (pod red. Jakuba Pokory i Mieczysława Zlata, opracowanie autorskie – Jan Wrabec); Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 1997, ​ISBN 83-85938-07-9​, str. 12-19.

Linki zewnętrzneEdytuj