Otwórz menu główne
USS "Long Beach"
Krążownik "Kirow"

Krążowniki atomowe – współczesne duże okręty wojenne, odmiana klasy krążowników rakietowych, o napędzie atomowym (nuklearnym), budowane w niewielkiej ilości jedynie w USA i ZSRR.

Pierwszym krążownikiem atomowym był amerykański USS "Long Beach", który wszedł do służby w 1961, w następnym roku do służby oddano mniejszy USS "Bainbridge", początkowo klasyfikowany jako wielka fregata. Do 1978 roku do służby amerykańskiej oddano jeszcze krążowniki atomowe: USS "Truxtun", 2 okręty typu California i 4 okręty typu Virginia. Wszystkie amerykańskie krążowniki atomowe, noszące oznaczenia taktyczne CGN, zostały wycofane ze służby do końca lat 90. XX wieku.

Charakterystyki i uzbrojenie amerykańskich krążowników atomowych były zbliżone do krążowników rakietowych z napędem klasycznym (przy tym, USS "Bainbridge" i "Truxtun" były modyfikacjami istniejących typów krążowników o napędzie konwencjonalnym Leahy i Belknap). Jedyną różnicą był ich wielki, praktycznie nieograniczony zasięg pływania, wynikający z zastosowania napędu atomowego. USS "Long Beach" powstający na fali popularności broni rakietowej, będąc okrętem eksperymentalnym, początkowo nie miał w ogóle uzbrojenia artyleryjskiego; następne krążowniki atomowe otrzymały od początku również działa. Amerykańskie krążowniki atomowe przeznaczone były przede wszystkim do eskortowania i obrony przeciwlotniczej grup lotniskowców. "Long Beach" miał wyporność 17 500 ton, pozostałe okręty były mniejsze, o wyporności 8 - 11 000 ton.

Jedynym państwem, które wprowadziło okręty tej klasy oprócz USA, był ZSRR, następnie Rosja. W latach 1981 - 1995 weszły tam do służby 4 wielkie krążowniki atomowe typu Kirow (projektu 1144): "Kirow" (w 1992 przemianowany na "Admirał Uszakow"), "Frunze" (przemianowany na "Admirał Łazariew"), "Kalinin" (przemianowany na "Admirał Nachimow") i "Piotr Wielki". Obecnie jedynie dwa ostatnie znajdują się w aktywnej służbie. Radzieckie krążowniki atomowe są to wyjątkowo duże okręty o wyporności standardowej 23 750 ton. Z racji posiadania wyjątkowo silnego uzbrojenia w postaci ciężkich przeciwokrętowych pocisków rakietowych, ich podstawowym przewidywanym przeznaczeniem jest zwalczanie zespołów floty, a szczególnie grup lotniskowcowych przeciwnika.