Kuźnia Raciborska

miasto w województwie śląskim

Kuźnia Raciborska (śl. Raciborskô Kujźnia[2], niem. Ratiborhammer[3]) – niewielkie miasto w południowej Polsce, wchodzące w skład powiatu raciborskiego w województwie śląskim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Kuźnia Raciborska. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Kuźnia Raciborska
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Urząd miejski w Kuźni Raciborskiej
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Powiat raciborski
Gmina Kuźnia Raciborska
Data założenia XVII w.
Prawa miejskie 1967
Burmistrz Paweł Macha
Powierzchnia 31,75 km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności
• gęstość

5409[1]
171,8 os./km²
Strefa numeracyjna +48 32
Kod pocztowy 47-420
Tablice rejestracyjne SRC
Położenie na mapie gminy Kuźnia Raciborska
Mapa lokalizacyjna gminy Kuźnia Raciborska
Kuźnia Raciborska
Kuźnia Raciborska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kuźnia Raciborska
Kuźnia Raciborska
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Kuźnia Raciborska
Kuźnia Raciborska
Położenie na mapie powiatu raciborskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu raciborskiego
Kuźnia Raciborska
Kuźnia Raciborska
Ziemia50°12′00″N 18°18′41″E/50,200000 18,311389
TERC (TERYT) 2411054
SIMC 0940884
Urząd miejski
ul. Słowackiego 4
47-420 Kuźnia Raciborska
Strona internetowa

Kuźnia Raciborska leży w Kotlinie Raciborskiej, w dolinie Odry nad jej prawym dopływem Rudą. Miejscowość znajduje się w granicach Parku Krajobrazowego Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich utworzonego w 1993 roku[4][5].

DemografiaEdytuj

Piramida wieku mieszkańców Kuźni Raciborskiej w 2014 r.[1]:
 

Podział administracyjnyEdytuj

Miasto podzielone jest na dwie jednostki pomocnicze:

  • Osiedle – Stara Kuźnia
  • Osiedle – Osiedle Nr 1.

HistoriaEdytuj

 
Kościół parafialny św. Marii Magdaleny w Kuźni Raciborskiej
 
Frgament ul. Słowackiego w centrum miasta

Pierwszą odnotowaną w dokumentach stałą osadą na terenie obecnego miasta było założone w 1641 r. osiedle hutnicze Segenberg. W ślad za nim powstawały w okolicy kolejne osady kuźnicze, hutnicze i smolarskie. W XVIII w. wraz z postępem technicznym zastąpiono przestarzałe i nieefektywne dymarki piecami fryszerskimi. Według spisu z 1747 r., wieś liczyła 274 mieszkańców i posiadała folwark. W tym samym roku wzniesiono figurę w. Jana Nepomucena. W 1791 r. następuje przejęcie zakładów hutniczych przez króla pruskiego. W 1803 r. uruchomiono pierwszą szkołę. W miejscowości oprócz fryszerki pracuje także gwoździarnia i młot parowy. Wzrasta też liczna mieszkańców, osiągając 765 osób w 1830, w tym 12 ewangelików i 16 żydów.

W 1846 r. doprowadzono linię kolejową, co wpłynęło na dalszy rozwój miejscowości, mającej odtąd bezpośrednie połączenie z Kędzierzynem i Raciborzem. W 1845 r. Anton Magnus Schoenawa uruchomił własną hutę, nazywając ją Hoffnungshütte, w której to w 1893 r. oddano do użytku nowoczesną jak na owe czasy odlewnię żeliwa. Liczba mieszkańców przekroczyła 1000 w Kuźni i 650 w byłym folwarku, tzw. Nowej Kuźni. W 1907 r. przestawiono profil huty na produkty przeznaczone dla kolejnictwa. Zakład rozbudowano podczas II wojny światowej, zmieniając nazwę na Schondorff Hegenscheidt-Werke, podjęto produkcję części dla lotnictwa. Rozbudowy nie ukończono ze względu na zbliżający się front.

29 stycznia 1945 r. Kuźnia Raciborska została zajęta przez Armię Czerwoną, a następnie przekazana polskiej administracji. 6 kwietnia 1945 Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego utworzyło Centralne Obozy Pracy. Obóz pracy nr 122 powstał w Kuźni Raciborskiej[6].

7 lipca 1946 r. rozpoczęła pracę Fabryka Wyrobów Metalowych “Rafo” (obecnie Rafamet). W 1947 r. uruchomiono przy fabryce szkołę zawodową. We wrześniu 1948 r. otwarta została gminna biblioteka[7].

W 1955 r. Kuźnia Raciborska otrzymuje status osiedla typu miejskiego, a w 1967 r. – prawa miejskie.

W latach 1962–1990 działał w Kuźni Raciborskiej 11 Dywizjon Rakietowy Obrony Powietrznej.

Władze miastaEdytuj

Burmistrzowie od 1990 r.Edytuj

  • Witold Cęcek (1990-2002)
  • Ernest Emrich (2002–2006)
  • Rita Serafin (2006–2014)
  • Paweł Macha (od 2014)

Wspólnoty wyznanioweEdytuj

Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzi parafia rzymskokatolicka św. Marii Magdaleny oraz Kościół Boży w Chrystusie Zbór Kościół In Plus – protestancka wspólnota o charakterze ewangelicznym.

EdukacjaEdytuj

W Kuźni Raciborskiej znajdują się dwa przedszkola oraz jedna szkoła podstawowa[8]:

  • Przedszkole nr 1 w Kuźni Raciborskiej z Oddziałem Zamiejscowym w Turzu, ul. Słowackiego 18
  • Przedszkole nr 2, ul. Bohaterów Westerplatte 1
  • Szkoła Podstawowa im. Jana Wawrzynka, ul. Piaskowa 28

Towarzystwa i organizacjeEdytuj

  • Hufiec ZHP Ziemi Raciborskiej im. Alojzego Wilka[9]
  • Towarzystwo Miłośników Ziemi Raciborskiej – Koło w Kuźni Raciborskiej[10]
  • Towarzystwo Przyjaciół Dzieci[11]
  • Związek Rencistów, Emerytów i Inwalidów[12]
  • Koło DFK
  • Uniwersytet Trzeciego Wieku[13]
  • Kościół In Plus[14]


KulturaEdytuj

Lista imprez odbywających się cyklicznie w Kuźni Raciborskiej:

Pomniki i tabliceEdytuj

KomunikacjaEdytuj

KolejEdytuj

Kuźnia Raciborska posiada bezpośrednie połączenia kolejowe z następującymi miastami: Bielsko-Biała, Czechowice-Dziedzice, Kędzierzyn-Koźle, Opole, Pszczyna, Racibórz, Wrocław, Warszawa, Poznań oraz Bydgoszcz. Na stacji kolejowej w Kuźni Raciborskiej zatrzymują się pociągi POLREGIO oraz InterCity[23].

Komunikacja autobusowaEdytuj

Kuźnia Raciborska posiada bezpośrednie połączenia autobusowe z następującymi miastami: Gliwice, Racibórz, Ruda Kozielska, Rybnik, Kędzierzyn-Koźle, Katowice. Komunikację autobusową obsługuje PKS Racibórz Sp. z o.o., PKS Connex Kędzierzyn-Koźle Sp. z o.o., Zarząd Transportu Zbiorowego w Rybniku. Przystanki PKS znajdują się na terenie całego miasta.

Najbliższe lotniskaEdytuj


DrogiEdytuj

Przez miasto przebiegają drogowe szlaki komunikacyjne. Są to m.in.:

Miasta partnerskieEdytuj

Szlaki turystyczneEdytuj

  Szlak im. Polskich Szkół Mniejszościowych

CiekawostkiEdytuj

  • 13 października 2017 r. w Kuźni Raciborskiej otwarto pierwszą w Polsce ulicę Roberta Lewandowskiego[24]
  • Komisariat policji w Kuźni Raciborskiej zdobył I miejsce w Garnizonie Śląskim Policji w kategorii najlepszej wykrywalności ogólnej przestępstw w 2019 r.[25]

Zobacz teżEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b http://www.polskawliczbach.pl/Kuznia_Raciborska, w oparciu o dane GUS.
  2. Nazwa śląska za: Reinhold Olesch, Der Wortschatz der polnischen Mundart von Sankt Annaberg, Berlin 1958. Użyto rozszerzonej wersji alfabetu proponowanego przez Grzegorza Wieczorka oraz Towarzystwo Piastowania Śląskiej Mowy „Danga” – wymowa w tymże słowniku – Raciborskoł Kujźnia.
  3. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262)
  4. Położenie, Urząd Miasta i Gminy Kuźnia Raciborska [dostęp 2020-07-08].
  5. Położenie, www.budziska.tox.pl [dostęp 2020-07-08].
  6. Okupacja w imię sojuszu. Armia sowiecka w Polsce 1944-1956 (fragmenty), „forumemjot”, 9 maja 2012 [dostęp 2018-10-13] (pol.).
  7. Historia, www.kuzniaraciborska.pl [dostęp 2020-07-08].
  8. Jednostki organizacyjne, www.kuzniaraciborska.pl [dostęp 2020-07-08].
  9. O nas – ZHP – Hufiec Ziemi Raciborskiej [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  10. Towarzystwo Miłośników Ziemi Raciborskiej koło w Kuźni Raciborskiej zwraca się z apelem do mieszkańców Kuźni Raciborskiej o pomoc w zebraniu archiwalnych materiałów i zdjęć dotyczących historii Naszego miasta., kuzniaraciborska.pl [dostęp 2020-07-08].
  11. XV-lecie TPD w Kuźni Raciborskiej • Kuźnia Raciborska • Wydarzenia, www.nowiny.pl [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  12. Kuźniańscy emeryci świętowali 40-lecie istnienia Koła PZERiI [FOTO] [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  13. Uniwersytet Trzeciego Wieku zaprasza, kuzniaraciborska.pl [dostęp 2020-07-08].
  14. Kościół In Plus w Kuźni Raciborskiej, www.kosciolinplus.pl [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  15. Katarzyna Przypadło, a (red.), Rodzinny Rajd Rowerowy w Kuźni Raciborskiej 24 sierpnia [dostęp 2020-07-08] (pol.).!!!
  16. Kuźniański Bieg Niepodległości [FOTO], naszraciborz [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  17. I Kuźniański Półmaraton Leśny, kalendarzbiegowy.pl [dostęp 2020-07-08].
  18. Kuźnia Raciborska - Pomnik Zwycięstwa. Atrakcje turystyczne Kuźni Raciborskiej. Ciekawe miejsca Kuźni Raciborskiej, www.polskaniezwykla.pl [dostęp 2020-07-08].
  19. Jeden las, dwa kataklizmy, www.rmf24.pl [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  20. KUŹNIA RACIBORSKA - drewniana kapliczka z figura Jana Nepomucena, jaktrafic.org [dostęp 2020-07-08].
  21. Na skwerze przy ul. Arki Bożka stanęła rzeźba Antona M. Schoenawy, kuzniaraciborska.pl [dostęp 2020-07-08].
  22. a b Na skwerze przy ul. Topolowej upamiętniono o. Adalberta Kurzeję [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  23. KUŹNIA RACIBORSKA - Rozkład jazdy PKP PLK S.A., godziny odjazdów oraz ceny biletów - Portal Pasażera - PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., portalpasazera.pl [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  24. Szymon Kamczyk, Ulica Roberta Lewandowskiego w Kuźni Raciborskiej oficjalnie otwarta ZDJĘCIA + WIDEO, Dziennik Zachodni, 13 października 2017 [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  25. Kuźniańscy policjanci najlepsi na Śląsku • Kuźnia Raciborska • Patrol, www.nowiny.pl [dostęp 2020-07-08] (pol.).