Nowa Wieś (gmina Poczesna)
Nowa Wieś – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Poczesna.
wieś | |
DK 91, hipermarket Auchan i sklep Decathlon, w tle hałda kopalni rud żelaza Tadeusz w Hucie Starej A | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Powiat | |
Gmina | |
Liczba ludności (2022) |
579[2] |
Strefa numeracyjna |
34 |
Kod pocztowy |
42-262[3] |
Tablice rejestracyjne |
SCZ |
SIMC |
0142496 |
Położenie na mapie gminy Poczesna ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa śląskiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu częstochowskiego ![]() | |
![]() |
Przez miejscowość przebiega droga krajowa nr 91. W 2008 roku liczba mieszkańców wynosiła 638, a w 2010 658.
W miejscowości znajduje się świetlica wiejska, rozbudowana w 2011 roku.
Historia edytuj
W końcu XVIII wieku dobra Błeszno Pierwsze należały do Amona Syrokomli Karońskiego, komisarza cywilno-wojskowego, subdelegata krakowskiego. W skład tych dóbr wchodziła Nowa Wieś[4].
W wyniku II rozbioru Polski wieś znalazła się w granicach Prus, w prowincji Prusy Południowe. Leżała w powiecie częstochowskim, w departamencie łęczyckim, następnie piotrkowskim, a od 1798 roku w departamencie kaliskim. W latach 1807–1815 leżała w Księstwie Warszawskim, w powiecie częstochowskim, w departamencie kaliskim. Po Kongresie Wiedeńskim leżała w Królestwie Polskim, w powiecie częstochowskim, w obwodzie wieluńskim, w województwie kaliskim, od 1837 roku w guberni kaliskiej. Od 1867 roku wchodziła w skład gminy Huta Stara w powiecie częstochowskim w guberni piotrkowskiej.
W wyniku odzyskania niepodległości przez Polskę w 1918 roku znalazła się w granicach II Rzeczypospolitej. Leżała w gminie Huta Stara (od 1931 gminie Wrzosowa) w powiecie częstochowskim województwa kieleckiego. Po wybuchu II wojny światowej została włączona do III Rzeszy. Znajdowała się w powiecie Blachownia w rejencji opolskiej w prowincji Śląsk (od stycznia 1941 roku w nowej prowincji Górny Śląsk). Podczas wojny w obozach koncentracyjnych zginęło 8 mieszkańców wsi.
Po wojnie gromada Nowa Wieś należała do gminy Wrzosowa w powiecie częstochowskim w województwie kieleckim (od 1950 w katowickim)[5].
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.
Kopalnie rud żelaza edytuj
1 listopada 1953 roku otwarto kopalnię rud żelaza „Tadeusz II”. Po zakończeniu eksploatacji została zlikwidowana. Była to jedna z największych i najnowocześniejszych kopalń rud żelaza w Polsce po 1945 roku. Występował tu pokład syderytu ilastego. Obecnie pozostała po niej hałda. W dawnych budynkach kopalni działają prywatne firmy. W budynku nadszybia funkcjonuje zakład meblarski[6]. W pobliżu dawnej kopalni znajdują się cztery bloki wielorodzinne wybudowane dla pracowników kopalni.
Gospodarka edytuj
Od 1974 roku w Nowej Wsi znajduje się siedziba firmy „Alfa Sosnowscy”, lidera wśród producentów branży oświetleniowej. Została założona przez braci Stanisława i Janusza Sosnowskich. Jest to jeden z największych pracodawców w regionie częstochowskim.
Na terenach powierzchniowych kopalni „Tadeusz II” mieścił się od 1972 r. oddział W-33 Zakładu Budowy Maszyn „Osiny”, w którym produkowano autobus międzymiastowy Osinobus. Wydział zatrudniał do 600 osób. Całkowita produkcja wydziału to ok. 8000 sztuk Osinobusów.
W latach 1993–2015 znajdowała się tu również siedziba i zakład produkcyjny firmy „Press Glass”. Zakład został przeniesiony do Radomska[7].
Niedaleko hałdy dawnej kopalni Tadeusz wybudowano hipermarket Auchan, otwarty 8 sierpnia 2001 roku. Hipermarket jest częścią Galerii Auchan. 8 listopada 2007 roku otwarto tuż obok hipermarket budowlano-dekoracyjny Leroy Merlin. W 2009 roku w ramach Galerii Auchan, obok hipermarketu wybudowano sklep sportowy Decathlon.
Przy drodze krajowej nr 91 znajduje się hodowla alpak oraz kawiarnia i sklep z artykułami wykonanymi z wełny alpak[8]. Znajdują się tam również inne gatunki egzotycznych zwierząt, np. ibisy szkarłatne[9].
Parafia rzymskokatolicka edytuj
Parafianie wyznania rzymskokatolickiego podlegają pod parafię św. Jana Chrzciciela w Poczesnej.
Zabytki edytuj
W Nowej Wsi znajduje się kapliczka z 1880 roku w stylu neogotyckim. Istnieje kilka wersji, co do powodu jej wybudowania. Na mapie z początku XIX wieku na terenie Nowej Wsi istniał cmentarz, właśnie w miejscu gdzie stoi kapliczka. Na cmentarzu miano grzebać tych, którzy w czasie epidemii chorób zakaźnych, wędrowali by pomodlić się przed cudownym obrazem św. Sebastiana, znajdującym się w kościele w Poczesnej. Nie przeżywali oni podróży i chowano ich w tym miejscu. Inna wersja mówi o nieszczęśliwym wypadku, jaki miał mieć tu miejsce. W 1772 roku i jeszcze w XIX wieku na terenach obecnej wsi znajdował się majątek i wieś Hutki, sięgająca aż po Korwinów. Dziedzicami była rodzina Kozłowskich. Przejeżdżający w tym miejscu wierzchem na koniu 33-letni wówczas dziedzic został przez niego zrzucony i w wyniku upadku zmarł. Został pochowany na parafialnym cmentarzu, a na pamiątkę żona zleciła wybudowanie tej kapliczki. Inna wersja mówi o śmierci dziecka dziedziczki tych ziem. Kapliczka ta została wybudowana by uczcić pamięć tej tragedii. Dziedziczka mogła w niej spokojnie się pomodlić.
Kapliczka została w 2011 roku odrestaurowana.
Przez wieś przebiega fragment wybudowanej w latach 1935–1936 drogi Warszawa-Katowice. Jest ona ułożona ręcznie z klinkieru w formie jodełki (fragment od Częstochowy do Będzina wybudowano właśnie z klinkieru). Fragment tej drogi stanowi ulica Częstochowska.
Zobacz też edytuj
Przypisy edytuj
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 88420
- ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2022-10-06] .
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 831 [zarchiwizowane 2022-10-26] .
- ↑ korwinow.com | informacje z sołectwa Korwinów i gminy Poczesna [online], korwinow.com [dostęp 2016-05-13] .
- ↑ korwinow.com | informacje z sołectwa Korwinów i gminy Poczesna [online], korwinow.com [dostęp 2016-05-13] .
- ↑ :: ELFA :: fronty meblowe z MDF producent ... Poczesna k/Częstochowy ... [online], www.informacja-gospodarcza.pl [dostęp 2016-03-10] .
- ↑ Press Glass wyniósł się spod Częstochowy – Nowa Trybuna Częstochowska [online] [dostęp 2016-03-10] .
- ↑ Hodowla alpak [online], www.alpakacafe.pl [dostęp 2020-03-28] .
- ↑ Alpakarnia od soboty znowu otwarta! [online], zyciepoczesnej.pl, 14 marca 2019 [dostęp 2020-03-28] (ang.).
Bibliografia edytuj
- Korwinów – Niezależny Portal Internetowy
- Ireneusz Cuglewski, Drobiazgi życia
Linki zewnętrzne edytuj
- Auchan Centrum Handlowe
- Firma Alfa. alfasc.com.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-01-23)].
- Firma Press-Glass
- Wydział W-33 „Nadwozi” w Nowej Wsi