Otwórz menu główne

Ornitoza, zwana także papuzicą – odzwierzęca choroba zakaźna, wywołana przez drobnoustrój Chlamydia psittaci. Człowiek zaraża się najczęściej od ptactwa domowego i gospodarskiego (papugi, kanarki, indyki, kaczki, gołębie) wskutek wdychania (droga kropelkowa) pyłu, cząsteczek zawierających drobiny wysuszonego kału. Opisywane są również zakażenia od chorego człowieka, które charakteryzują się cięższym przebiegiem.

Ornitoza, papuzica
Psittacosis
ICD-10 A70
DiseasesDB 2375
MedlinePlus 000088
MeSH D009956

Przebieg chorobyEdytuj

Wrotami zakażenia jest układ oddechowy. Chlamydophila psittaci przytwierdza się do nabłonka dróg oddechowych i następnie drogą krwionośną rozprzestrzenia się do układu siateczkowo-śródbłonkowego. Dochodzi to wtórnej bakteriemii i tą drogą dochodzi do zajęcia narządów wewnętrznych (najczęściej płuc, ale możliwe jest też zajęcie serca, wątroby, OUN). Okres wylęgania choroby wynosi 5–15 dni[1] a choroba przebiega dwuetapowo:

Czas trwania choroby wynosi 2-3 tygodnie, zdrowienie może przeciągać się do 6-9 tygodni[1].

Choroba w 1% przypadków może się zakończyć śmiercią (w epoce przed antybiotykoterapią dochodziła do 20%).

Objawy choroboweEdytuj

Specyficzne objawy chorobowe, które nasuwają podejrzenie ornitozy to:

  • względna bradykardia, czyli wolna akcja serca w stosunku do podwyższonej temperatury ciała,
  • splenomegalia,
  • hepatomegalia niekiedy z towarzyszącą jej żółtaczką,
  • bóle mięśni, którym towarzyszy zwiększenie ich napięcia,
  • plamy Hordera występujące na skórze twarzy.

Postacie chorobyEdytuj

Ornitoza może przebiegać klinicznie jako:

RozpoznanieEdytuj

O rozpoznaniu decyduje wywiad potwierdzający kontakt z ptactwem oraz występowanie powyżej opisanych objawów chorobowych. Specyficzne dla ortnitozy badania to:

LeczenieEdytuj

Leczeniem z wyboru jest stosowanie doksycykliny. W lżejszych wypadkach możliwe jest stosowanie jej doustnie w warunkach domowych (pierwszego dnia 200 mg, następnie przez 2–3 tyg 100 mg). W cięższych postaciach zachodzi konieczność hospitalizacji i dożylnego podawania preparatów doksycykliny. Dwu- trzytygodniowe stosowanie antybiotyku zmniejsza ryzyko nawrotu choroby.

Lekiem drugiego rzutu (u osób uczulonych ma tetracykliny lub u dzieci) są makrolidy. Trzeciorzutową terapią jest stosowanie chloramfenikolu.

ProfilaktykaEdytuj

  • stosowanie odzieży ochronnej przez osoby mające kontakt z ptactwem
  • częste usuwanie odchodów ptasich i mycie klatek
  • unikanie kontaktów w przypadku występowania objawów chorobowych u zwierząt
  • kwarantanna w przypadku importu ptactwa (30–45 dni)

PrzypisyEdytuj

  1. a b Witold S. Gumułka., Wojciech Rewerski, Encyklopedia zdrowia, wyd. 6, t. I, Wydawnictwo Naukowe PWN, 1998, s. 985, ISBN 83-01-11680-3.

BibliografiaEdytuj

  • Irena Choroszy-Król, Aneta Nitsch-Osuch, Kazimierz Wardyn: Zakażenia wywołane patogenami atypowymi w praktyce lekarskiej. Wrocław: Górnicki Wydawnictwo Medyczne, 2007. ISBN 978-83-89009-61-6.