Otola

wieś w województwie śląskim

Otolawieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, w gminie Żarnowiec.

Artykuł 50°30′29″N 19°47′45″E
- błąd 39 m
WD 50°32'N, 19°48'E
- błąd 2320 m
Odległość 2986 m
Otola
wieś
Ilustracja
Fragment zabudowy w miejscowości Otola
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Powiat zawierciański
Gmina Żarnowiec
Liczba ludności (2009) 421
Strefa numeracyjna 32
Kod pocztowy 42-439[1]
Tablice rejestracyjne SZA
SIMC 0226023
Położenie na mapie gminy Żarnowiec
Mapa lokalizacyjna gminy Żarnowiec
Otola
Otola
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Otola
Otola
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Otola
Otola
Położenie na mapie powiatu zawierciańskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu zawierciańskiego
Otola
Otola
Ziemia50°30′29″N 19°47′45″E/50,508056 19,795833

Otola położona jest na progu strukturalnym nazywanym Progiem Lelowskim, na terenie niemal płaskim położonym na wysokości od 287 do 320 m n.p.m. Terytorium wsi zajmuje zachodnią część obszaru gminy Żarnowiec, ciągnąc się szerokim pasmem z północy na południe. Otola sąsiaduje z takimi wsiami jak: Jeziorowice i Małoszyce na północy, Brzeziny, Otola Mała i Łany Małe na wschodzie oraz Wola Libertowska na południu, leżącymi na terenie gminy Żarnowiec. Od zachodu Otola graniczy również z wsiami Wierzbica i Dobraków, leżącymi poza granicami gminy.

Główną osią układu jest droga Otola – Jeziorowice, wzdłuż której zlokalizowana jest zabudowa wsi. Na terenie Otoli stoi budynek dawnej Szkoły Podstawowej z lat 50 XX wieku, która nie funkcjonuje od roku 2006 oraz kościół filialny parafii Matki Bożej Częstochowskiej w Dobrakowie pw. Świętej Trójcy z lat 80 XX wieku. Przez miejscowość przepływa niewielka rzeka Żebrówka, dopływ Krztyni. Na terenie wsi Otola działa Jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej wraz z Młodzieżową Drużyną Pożarniczą i Koło Gospodyń Wiejskich.

NazwaEdytuj

Nazwę miejscowości w zlatynizowanej staropolskiej formie Hotolya villa wymienia w latach (1470-1480) Jan Długosz w księdze Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis[2].

Części wsiEdytuj

Integralne części wsi Otola[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0226030 Kowale część wsi
0226046 Podlasie część wsi
0226052 Stara Wieś część wsi

Otola dzieli się na dwie dzielnice:

  • Otola Kowale - ciągnie się od południowej granicy terytorium wsi po drogę do Otoli Małej na północ,
  • Stara Wieś - ciągnie się od drogi do Dobrakowa na południu po granicę z wsią Jeziorowice na północy.

HistoriaEdytuj

Pierwszym dowodem na istnienie Otoli jest wydany przez Bolesława Wstydliwego w 1262 roku akt erekcyjny klasztoru Św. Anny w Zawichoście, odnoszący się do roku 1257, w którym jest wspomniana wioska Hotolya. Hotolya jest również wymieniona w Kodeksie Małopolskim, pochodzącym z 1262 roku. Władysław Jagięłło wydał dokument z 1403 roku potwierdzający istnienie Otoli. Jan Długosz również wymienia Otolę w swoich kronikach jako Hotola. Otola zawsze w przeszłości była pod bezpośrednim zarządem starostw i podstarostw żarnowieckich. W 1795 roku w wyniku III Rozbioru Polski Otola dostała się pod zabór pruski. W 1815 roku utworzono Królestwo Polskie, pod którego granice dostała się Otola. Od 1918 roku Otola należała do niepodległej Polski. Od 1919 roku w Otoli funkcjonuje posada sołtysa. W okresie międzywojennym w Otoli potężnie działała straż pożarna. 20 lutego 1928 roku podjęto uchwałę o zawiązaniu straży ogniowej ochotniczej w Otoli. Wieś Otola była podzielona na dzielnice. Do roku 1933 były to: Otola Stara, Otola Kuwole i Dziadówki Otolskie. Na mocy Ustawy Samorządowej z 23 marca 1933 roku Kuwole zostały odłączone od Otoli i stały się samodzielną wsią. Po 1933 roku dzielnicami Otoli były: Otola Stara, Otola Folwark i Dziadówki Otolskie. W latach 1936-1937 na terenie Otoli i Kuwoli miały miejsce potężne pożary, które uszkodziły wiele domów miejscowych chłopów. Dnia 1 września 1939 wsie Otola i Kuwole dostały się pod okupacje niemiecką. W 1945 roku zakończyła się II wojna światowa. Otola i Kowale należą do komunistycznej Polski. W styczniu 1946 roku dochodzi do złączenia wsi Otola Stara, Kowale i Otola Mała. Pod koniec lat pięćdziesiątych Otola Mała stała się samodzielną wsią. W 1955 roku powstaje tzw. gromada w Jeziorowcach do której przyłączono Otolę. W 1956 roku zlikwidowano posadę sołtysa, a na jego miejsce powstaje etat inkasenta podatkowego. Po dwóch latach, w 1958 roku z powrotem powraca posada sołtysa. W 1960 roku zamiast gromady w Jeziorowcach powstaje gromada w Otoli, w skład której wchodzą wsie: Dobraków, Jeziorowice, Małoszyce, Otola, Podleśna i Wierzbica. Gromada ta zostaje rozwiązana w 1970 roku.

Folwark królewskiEdytuj

Jan Długosz w Liberum Benum wspomina o folwarku królewskim w Otoli, założonym około 1475 roku. Twór ten przetrwał do roku 1911, a jego obszar biegiem lat stawał się coraz mniejszy. W 1912 roku ostatnia właścicielka wypuściła ziemię dworską w dzierżawę miejscowym chłopom. Do roku 1926 ziemia dworska została całkowicie rozsprzedana.

SołtysiEdytuj

Od 1919 roku Otola może posiadać własnego sołtysa. W latach 1933 - 1946 Otola była podzielona na dwie wsie: Otola i Kowale. W związku z tym osobno sprawował urząd sołtys Otoli i sołtys Kowali. W latach 1956 - 1958 zamiast sołtysa wstawiono posadę inkasenta podatkowego. Aktualnym i trzynastym z kolei sołtysem wsi Otola jest Kazimierz Gębka.

SOŁTYSI WSI OTOLA
Imię i nazwisko Lata kadencji Uwagi
Franciszek Szczerba 1919 – 1926
Jan Nowak 1927 – 1932
Jan Szczerba 1932 – 1945 Zrezygnował w 1945 roku
Władysław Guździk 1945 – 1945 Zrezygnował w 1945 roku z powodu wypadku.
Stanisław Ciapa 1945 – 1947 Zrezygnował w 1947 roku
Teofil Ligenza 1948 – 1951
Józef Micuła 1951 – 1955
Władysław Żurek 1955 – 1956
Stanisław Odwaga 1956 - 1958 Był inkasentem podatkowym
Stanisław Piąty 1958 – 1960 Aresztowany w 1960 roku.
Stanisław Ciapa 1960 – 1985
Włodzimierz Szczerba 1985 – 1994 Zrezygnował w 1994 roku
Tadeusz Luboń 1994 – 2006
Kazimierz Gębka 2006 – nadal

Na mocy Ustawy Samorządowej z 23 marca 1933 roku Kuwole zostały odłączone od Otoli i stały się samodzielną wsią. W styczniu 1946 połączono wsie Otola Stara, Kuwole i Otola Mała.

SOŁTYSI WSI KOWALE
Imię i nazwisko Lata kadencji
Stanisław Gumułka 1933 - 1938
Piotr Brożek 1938 – 1943
Piotr Seweryn 1943 – 1946

Gromada w OtoliEdytuj

W roku 1960 na terenie Otoli została powołana gromada nazywana gromadą w Otoli. Wcześniej była to gromada w Jeziorowicach. Do tej gromady należało sześć wsi: Dobraków, Jeziorowice, Małoszyce, Otola, Podleśna i Wierzbica. Gromada ta została rozwiązana w 1970 roku.

PRZEWODNICZĄCY GROMADY W OTOLI
Imię i Nazwisko Lata kadencji
Józef Strącała 1960 - 1965
Edward Brzeziński 1965 - 1970

AdministracjaEdytuj

W okresie I RzeczypospolitejEdytuj

W okresie Księstwa WarszawskiegoEdytuj

W okresie Królestwa PolskiegoEdytuj

W okresie II RzeczypospolitejEdytuj

W okresie Polski Rzeczypospolitej LudowejEdytuj

W okresie III Rzeczypospolitej (Polski)Edytuj

Od roku 1998 Otola należy do województwa śląskiego, powiatu zawierciańskiego i gminy żarnowieckiej


ParafiaEdytuj

  • W latach 1508-1581 Otola należała do parafii w Pilicy
  • W latach 1581-1815 Otola należała do parafii w Łanach Wielkich
  • W latach 1815-1920 Otola należała do parafii w Rokitnie
  • W latach 1920-1985 Otola należała do parafii w Łanach Wielkich

Od roku 1985 Otola należy do parafii w Dobrakowie

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. Joannis Długosz Senioris Canonici Cracoviensis, "Liber Beneficiorum", Aleksander Przezdziecki, Tom II, Kraków 1864, str.210.
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. GUS. Rejestr TERYT