Trazodon

związek chemiczny

Trazodonorganiczny związek chemiczny z grupy triazolopirydyn[1], lek o działaniu przeciwdepresyjnym z grupy antagonistów receptorów serotoninowych 5-HT2 i inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SARI)[2] stosowany w postaci chlorowodorku. Szczególnie przydatny jest w subpopulacji pacjentów chorych na depresję ze współwystępującą bezsennością, lękiem (ma działanie anksjolityczne) czy dysfunkcjami seksualnymi. Stosowany jest w monoterapii w wyższych dawkach lub w leczeniu skojarzonym np. z lekami z grupy SSRI, aby zlikwidować ich skutki uboczne w postaci bezsenności lub PSSD.

Trazodon
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C19H22ClN5O
Masa molowa 371,86 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 19794-93-5
PubChem 5533
DrugBank DB00656
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja medyczna
ATC N06AX05
Stosowanie w ciąży kategoria C

DziałanieEdytuj

Trazodon wpływa na przewodnictwo serotoninergiczne w mózgu – hamuje specyficznie synaptyczny wychwyt zwrotny serotoniny. Wykazuje duże powinowactwo do receptorów typu 5-HT2, działając na nie antagonistycznie oraz powoduje większe związanie serotoniny z receptorem 5-HT1A. Ponadto trazodon blokuje hamujący wpływ receptora 5-HT2A na receptor 5-HT1A[3]. Lek ten wywiera również pewne działanie α-adrenolityczne poprzez blokowanie receptorów α1-adrenergicznych[2]. Jest praktycznie pozbawiony powinowactwa do receptorów muskarynowych i dopaminergicznych. Zmniejsza zahamowanie psychomotoryczne, wpływa korzystnie na poprawę nastroju, a także działa anksjolitycznie i przywraca fizjologiczny rytm snu. T1/2 leku ma charakter dwufazowy: pierwsza faza ma długość 3–6 h, zaś druga ok. 5–9 h[2]. Wydalany jest głównie z moczem.

WskazaniaEdytuj

Stany depresyjne o różnej etiologii, w tym depresja przebiegająca z niepokojem (agitacją)[2]. Do wskazań zalicza się także bezsenność pierwotną i wtórną, zaburzenia lękowe (w tym zespół lęku uogólnionego), dysfunkcje seksualne takie jak anorgazmia, zaburzenia erekcji i wytrysk przedwczesny występujące pierwotnie lub jatrogennie przy stosowaniu leków z grupy SSRI (tzw. PSSD) oraz uzależnienie od alkoholu lub benzodiazepin[4], ale nie są one zatwierdzone przez FDA.

PrzeciwwskazaniaEdytuj

Działania niepożądaneEdytuj

  • senność i zmęczenie
  • ból i zawroty głowy
  • osłabienie, nudności
  • suchość błon śluzowych w jamie ustnej

Rzadko zgłaszane działania niepożądaneEdytuj

Interakcje lekoweEdytuj

  • może nasilać działanie środków zwiotczających mięśnie szkieletowe oraz lotnych środków znieczulających
  • nasila działanie hipotensyjne pochodnych fenotiazyny
  • podawanie łącznie z guanetydyną, prazosyną, hydralazyną lub pochodnymi fenotiazyny zwiększa ryzyko wystąpienia zaburzeń erekcji
  • może zwiększać stężenie digoksyny i fenytoiny we krwi[2]
  • może nasilać działanie alkoholu, barbituranów oraz innych leków działających hamująco na o.u.n.
  • stosowanie trazodonu w skojarzeniu z lekami z grupy benzodiazepin jest bezpieczne, należy jednak wziąć pod uwagę nasilenie działania uspokajającego
  • nie zaleca się jednoczesnego stosowania trazodonu z inhibitorami MAO lub stosowania trazodonu w ciągu 2 tygodni od ich odstawienia[2]
  • nie zaleca się także podawania inhibitorów MAO w ciągu tygodnia po odstawieniu trazodonu
  • donoszono o wahaniach czasu protrombinowego u pacjentów otrzymujących równocześnie warfarynę i trazodon
  • należy zachować ostrożność przy spożywaniu produktów zawierających sok z grejpfruta; większe ilości mogą spowodować interakcje z trazodonem[potrzebny przypis]
  • fluoksetyna może powodować wzrost stężenia trazodonu w osoczu[2]
  • flukonazol nasila sedatywne działanie trazodonu[5]
  • łączne stosowanie z preparatami z miłorzębem japońskim może prowadzić do śpiączki[6]

Uwagi i środki ostrożnościEdytuj

Prowadzenie pojazdówEdytuj

„Lek wywiera niewielki lub umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi urządzeń mechanicznych. Pacjenci powinni zachować ostrożność i nie prowadzić samochodu ani nie obsługiwać maszyn dopóki nie upewnią się, że nie występują u nich takie działania niepożądane jak: senność, uspokojenie, zawroty głowy, stany splątania, nieostre widzenie”[7].

Priapizm przy stosowaniu trazodonuEdytuj

Choć trazodon powoduje znacznie mniej działań niepożądanych wpływających na sferę seksualną niż większość leków przeciwdepresyjnych, to z częstością 1:8000 leczonych mężczyzn może on wywołać priapizm. W związku z tym należy pouczyć pacjenta o możliwości wystąpienia takiego objawu i konieczności zwrócenia się po pomoc medyczną jeśli objaw taki będzie się utrzymywał powyżej godziny. W przeciwnym wypadku grozi to trwałymi zaburzeniami erekcji. Do wystąpienia priapizmu przy stosowaniu trazodonu bardziej predysponowani są młodzi chłopcy i mężczyźni u których ustępowanie erekcji po wybudzeniu z fazy REM snu jest powolne po przebudzeniu[2].

Priapizm zazwyczaj ustępuje samoistnie, jego wystąpienie jest przeciwwskazaniem do dalszego stosowania trazodonu u danego pacjenta. Pomoc medyczna w wypadku priapizmu obejmuje monitorowanie przepływu krwi, a w nagłych przypadkach miejscowe wstrzyknięcie fenylefryny, a nawet leczenie chirurgiczne[2].

Pomimo tego jest to lek przeciwdepresyjny powodujący dysfunkcje seksualne jedynie u niewielkiej liczby pacjentów[2].

DawkowanieEdytuj

Dawkowanie zwykle 150–600 mg na dobę w 1–2 dawkach[2]. Do leczenia bezsenności stosuje się mniejsze dawki – 25–150 mg[8][3] W Polsce dostępne są tabletki o przedłużonym działaniu w dawkach 75 mg i 150 mg[7].

Niektóre nazwy handloweEdytuj

Handlowa nazwa leku to Trittico CR lub Trittico XR (lek o przedłużonym działaniu)[7].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h i Trittico® CR / trazodon / monografia leku [dostęp 2016-07-16] (pol.).
  2. a b c d e f g h i j k l m Stephen M. Stahl, Podstawy psychofarmakologii, Gdańsk: Via Medica, 2008, s. 534–539, ISBN 978-83-60945-73-5.
  3. a b Jerzy Landowski, Wiesław Jerzy Cubała, Trazodon – charakterystyka kliniczna i farmakologiczna, „Psychiatria”, 2 (3), Gdańsk: Via Medica, 2005, s. 135–144, ISSN 1732-9841.
  4. Jerzy Landowski, Wiesław Jerzy Cubała, Spektrum zastosowań klinicznych trazodonu, „Psychiatria”, 8 (1), Gdańsk: Via Medica, 2011, s. 1–6, ISSN 1732-9841.
  5. Sławomir Murawiec, Potencjalnie niebezpieczna interakcja pomiędzy trazodonem i flukonazolem, „Farmakoterapia w psychiatrii i neurologii”, 28 (3–4), Warszawa: Instytut Psychiatrii i Neurologii, 2012, s. 165–167, ISSN 1234-8279.
  6. Jarosław Wroń, Marcin Siwek, Niepożądane efekty interakcji leków psychotropowych z produktami leczniczymi i suplementami diety zawierającymi wyciągi roślinne.
  7. a b c Trazodon, [w:] Medycyna Praktyczna [online] [dostęp 2017-11-27].
  8. Adam Wichniak i inni, Skuteczność trazodonu w leczeniu bezsenności pierwotnej u pacjentów nieprzyjmujących leków nasennych i przyjmujących je w przeszłości, „Polski Merkuriusz Lekarski”, 23 (133), 2007, s. 41–46, ISSN 1426-9686.

BibliografiaEdytuj