Otwórz menu główne

Wavelo

krakowski publiczny system wypożyczania rowerów

Wavelo (wcześniej jako OneBike i KMK Bike) – publiczny system wypożyczania rowerów funkcjonujący od 2008 roku w Krakowie. W skład systemu wchodzi 168 bezobsługowych stacji oraz 1500 rowerów, a jego operatorem jest BikeU. Jest to najstarszy rower publiczny w Polsce.

Wavelo
Wavelo
Stacja systemu Wavelo na Rondzie Grzegórzeckim
Dane ogólne
Lokalizacja Polska Kraków
Rodzaj transportu rower publiczny
Data uruchomienia 2008
Infrastruktura
Liczba pojazdów 1500[1]
Liczba stacji 168
Inne informacje
Operator BikeU
Strona internetowa

Spis treści

HistoriaEdytuj

 
Stacja BikeOne w 2009 roku

BikeOne i KMK BikeEdytuj

W lipcu 2008 miasto Kraków podpisało z warszawską firmą Sanmargar Team 3-letnią umowę na budowę i obsługę systemu samoobsługowych wypożyczalni rowerowych składającego się ze 100 rowerów i 12 stacji[2][3]. System otrzymał nazwę BikeOne i w okresie od 17 listopada do 19 grudnia 2008 został uruchomiony na próbę[4][5]. Był to wówczas pierwszy taki system w Polsce[4]. Budowa systemu została dofinansowana w ramach unijnego programu Caravel Civitas[2].

W 2009 roku system został uruchomiony 1 kwietnia i rozbudowany o 1 dodatkową stację[6]. 21 maja uruchomiono 3 dodatkowe stacje i dodano 20 rowerów, które zostały zasponsorowane przez sieć telefonii komórkowej Plus[7].

W czerwcu 2010 sponsorem systemu została fundacja All For Planet[8].

14 listopada 2011, w związku z zakończeniem umowy z Sanmargerem, wszystkie rowery i stacje BikeOne zostały przekazane miastu[9].

 
Stacja RoweResu w 2012 roku

8 maja 2012 Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w Krakowie podpisał 10-letnią umowę na obsługę systemu z nowym operatorem – firmą RoweRes, będącą operatorem systemu w Rzeszowie. Umowa przewidywała, że w ciągu 3 lat w Krakowie pojawi się 150 stacji i 1500 rowerów[10]. Przez większość roku nie było możliwości odpięcia rowerów ze stacji[11].

Na początku 2013 roku umowa pomiędzy ZIKiT a RoweResem została zerwana i miasto podjęło decyzję o samodzielnym prowadzeniu wypożyczalni przez miasto pod nazwą KMK Bike[11][12]. System został przygotowany przez ZIKiT przy współpracy z firmą Astor i stowarzyszeniem Kraków Miastem Rowerów[12]. Pierwsze 3 stacje zostały uruchomione 22 maja po kilku tygodniach testów[12]. W połowie czerwca ogłoszono przetarg na wyposażenie kolejnych 10 stacji oraz rozpoczęto prace nad integracją z Krakowską Kartą Miejską[13]. Dodatkowe stacje zostały uruchomione w drugiej połowie sierpnia[14].

 
Terminal KMK Bike w 2015 roku

W 2014 roku system wystartował pod koniec kwietnia. Uruchomiono 29 stacji wyposażonych w 230 rowerów, sprzęt został dostarczony przez Nextbike, a operatorem został BikeU[15][16]. Powierzenie funkcji operatora innej firmie niż ta, która dostarczyła rowery, spowodowało opóźnienie w uruchomieniu systemu[17]. Po raz pierwszy stało się możliwe wypożyczanie rowerów z użyciem Krakowskiej Karty Miejskiej[18]. W październiku system został rozbudowany o 4 stacje w Nowej Hucie oraz 35 rowerów[19].

W 2015 roku w drodze przetargu wyłoniono nowego operatora – firmę SmartBikes[20]. System wystartował 27 marca i w jego skład weszły 34 stacje i 300 rowerów[21].

WaveloEdytuj

Na początku grudnia 2015 ogłoszono przetarg na obsługę systemu w latach 2016–2019/2023, który przewidywał, że w Krakowie docelowo znajdzie się 150 stacji i 1500 rowerów (w okresie zimowym 500)[22][23][24]. Do postępowania koncesyjnego zgłosiło się 5 firm[23], z których 4 złożyły ofertę[25]. Zwyciężyła oferta konsorcjum firm BikeU i Social Bicycles[26]. Do podpisania 8-letniej umowy doszło 14 lipca 2016[27]. W ramach podpisanej umowy miasto zobowiązało się do płacenia operatorowi złotówki miesięcznie za każdy rower, a operator do odprowadzania 1% przychodu na rzecz miasta[28]. 15 lipca na bazie starych stacji i rowerów uruchomiono tymczasowy system na czas wakacji składający się z 27 stacji (7 stacji w centrum zostało wyłączonych ze względu na Światowe Dni Młodzieży) i 200 rowerów[29]. Uruchomienie tymczasowego systemu było konieczne ze względu na wydłużoną procedurę wyboru nowego operatora[30]. Nowy system wystartował 13 października, dostępnych było wówczas 15 stacji i 100 rowerów[31]. Wraz ze zmianą operatora zdecydowano się na zmianę nazwy. Nową nazwę – Wavelo – wybrano w plebiscycie[32]. Ze względu na to, że nowy operator dostarczył nowe rowery, zdecydowano, że stare rowery zostaną przekazane do krakowskich szkół[33].

Wraz z początkiem marca 2017 system został rozbudowany do 30 stacji i 300 rowerów[34] oraz wprowadzono możliwość wypożyczania rowerów bez abonamentu[35]. 8 kwietnia system osiągnął docelowy zasięg, czynne były 142 stacje (ze 150 planowanych) z 840 rowerami (z 1500 planowanych)[36]. Na początku lipca uruchomiono została stacja przy sklepie Ikea, będąca 151. stacją ogółem i jednocześnie pierwszą stacją sponsorską[37]. Następnie uruchomiono 4 dodatkowe stacje na Czyżynach[38], a pod koniec lipca 2. stację sponsorską – stację przy Galerii Bronowice[39]. 1 grudnia liczebność rowerów tymczasowo zmalała do 550 sztuk[24][40]. Pod koniec roku system liczył 157 stacji[41].

Na przełomie lutego i marca 2018 uruchomiona została stacja przy Quattro Business Park będącą 158. stacją ogółem i 3. stacją sponsorską[42]. Kolejne 2 stacje sponsorskie uruchomiono w maju 2018 przy centrum handlowym Bonarka oraz biurowym Bonarka for Business[43] i jeszcze jedna w czerwcu przy Centrum Biurowym Jasnogórska 1[44].

Na początku stycznia 2019 otwarta została kolejna stacja sponsorska – Kapelanka 42[45], a na początku marca jeszcze jedną – Dot Office[46].

StacjeEdytuj

19 marca 2019 system składał się z 168 stacji (w tym jednej mobilnej)[47].


  1. Plac Wszystkich Świętych
  2. Teatr Bagatela I
  3. Cracovia Błonia
  4. Plac Inwalidów
  5. Politechnika
  6. Dworzec Główny Wschód
  7. Rondo Mogilskie
  8. Rondo Grzegórzeckie I
  9. Miodowa
  10. Plac Bohaterów Getta
  11. Korona
  12. Plac Wolnica
  13. Poczta Główna
  14. Wawel
  15. Centrum Kongresowe ICE Kraków
  16. Szwedzka
  17. Jubilat
  18. Salwator
  19. Cichy Kącik
  20. Uniwersytet Pedagogiczny
  21. Łobzów PKP
  22. Nowy Kleparz
  23. Bratysławska
  24. Krowodrza Górka
  25. Mackiewicza
  26. Uniwersytet Rolniczy
  27. Wieczysta
  28. Rondo Kocmyrzowskie
  29. DH Wanda
  30. Rondo Czyżyńskie
  31. Azory
  32. Miasteczko Studenckie AGH
  33. Starowiślna
  34. Stradom I
  35. Most Grunwaldzki
  36. Kościuszki
  37. Reymonta
  38. Czarnowiejska
  39. Kawiory
  40. AGH Czysta
  41. Rondo Hipokratesa
  42. Plac Bieńczycki
  43. Dunikowskiego
  44. Wiślicka
  45. Rondo Grzegórzeckie II
  46. Fabryka Schindlera
  47. Bronowice Małe
  48. Francesco Nullo
  49. Ofiar Dąbia
  50. Osiedle Zgody - UMK
  51. Hala Targowa
  52. Balicka Wiadukt
  53. Bronowice
  54. Prokocim Rynek
  55. Smoleńsk
  56. Garbarska
  57. Powstania Warszawskiego - UMK
  58. Grunwaldzka - UMK
  59. Rondo Dywizjonu 308
  60. Osiedle Kolorowe
  61. Galicyjska
  62. Plac Centralny
  63. Zdrowa
  64. Stradom II
  65. Reymonta - Kapitol
  66. Uniwersytet Ekonomiczny
  67. Cmentarz Rakowicki
  68. Miechowity
  69. Rondo Młyńskie
  70. Narzymskiego I
  71. Biprostal
  72. Urzędnicza
  73. Łobzowska
  74. Struga
  75. Zalew Nowohucki
  76. Żeromskiego
  77. Osiedle Na Skarpie
  78. Okulickiego
  79. Osiedle Piastów
  80. Teatr Bagatela II
  81. Krowoderska
  82. Racławicka
  83. Mazowiecka
  84. Wesele
  85. Prokocim Szpital
  86. Wrocławska
  87. Cmentarz Podgórski - UMK
  88. Kraków Płaszów
  89. Dauna
  90. Wlotowa
  91. Myśliwska
  92. Bieżanowska
  93. Kuklińskiego
  94. Rzebika
  95. Saska
  96. Św. Wawrzyńca
  97. Ludwinów
  98. Rondo Matecznego I
  99. Nowosądecka
  100. Kurdwanów
  101. Wysłouchów
  102. Czerwone Maki
  103. Grota-Roweckiego
  104. Norymberska
  105. Borsucza
  106. Kobierzyńska
  107. Miłkowskiego
  108. Stojałowskiego
  109. Kampis UJ - Łojasiewicza
  110. Zachodnia
  111. Ruczaj
  112. Chmieleniec
  113. Rynek Dębnicki
  114. Zielińskiego
  115. Zalew Bagry
  116. Turniejowa
  117. Narzymskiego II
  118. Olszecka
  119. Osiedle Złotego Wieku
  120. Kleeberga
  121. Politechnika - Wydział Mechaniczny
  122. Łokietka
  123. Rondo Barei
  124. Bociana
  125. Pachońskiego
  126. Mistrzejowice
  127. Prądnik Czerwony
  128. Mały Płaszów
  129. Bohomolca
  130. Akacjowa
  131. Radzikowskiego
  132. Dworcowa
  133. Łagiewniki
  134. Borek Fałęcki
  135. Zabłocie
  136. Rondo Matecznego II
  137. Makowskiego
  138. Pawia
  139. Teligi
  140. Ćwiklińskiej
  141. Macedońska
  142. Powiśle
  143. Sławkowska
  144. Kopernika
  145. Ugorek
  146. Brogi-Bosaków
  147. Prądnicka
  148. Centralna
  149. AWF
  150. Kampus UJ - Gronostajowa
  151. IKEA
  152. Rondo Czyżyńskie II
  153. Medweckiego
  154. Włodarczyka
  155. Marii Dąbrowskiej
  156. Galeria Bronowice
  157. Quattro Business Park
  158. Bonarka Shopping Center
  159. Bulwary Kurlandzkie
  160. B4B bonarka for business
  161. Centrum Biurowe Jasnogórska 1
  162. Centrum Serenada
  163. Platinium Bratysławska
  164. Platinium Aleja Pokoju
  165. Kapelanka 42
  166. Dot Office
  167. ABB Business Services
  168. Dolne Młyny (stacja mobilna)

Działanie systemuEdytuj

Aby stać się użytkownikiem wypożyczalni należy założyć w systemie konto za pośrednictwem strony operatora lub specjalnej aplikacji mobilnej. Do wyboru są dwa abonamenty różniące się liczbą bezpłatnych minut dziennie oraz naliczanie minutowe i pakiet 12 godzinny[48][49]. W okresie zimowym obowiązuje specjalny, promocyjny cennik[50]. Na początku 2018 roku wprowadzono również zniżki dla posiadaczy Krakowskiej Karty Rodzinnej[51], w lipcu specjalną ofertę dla gości wybranych krakowskich hoteli[52], a w sierpniu dla studentów wybranych uczelni[53].

Wypożyczenie roweru realizowane jest poprzez klawiaturę z tyłu roweru poprzez uwierzytelnienie użytkownika na podstawie posiadanego numeru klienta i PIN-u. Pozostawienie roweru w innymi miejscu niż stacja powoduje naliczenie opłaty dodatkowej w wysokości 3 złotych przy pozostawieniu roweru wewnątrz strefy działania systemu i 100 zł poza strefą. Przywiezienie roweru na stację powoduje naliczenie bonusu dodatniego na koncie użytkownika 1 zł[48][49].

RoweryEdytuj

 
Rower z systemu Wavelo

System liczy 1500 rowerów[1], z których minimum 500 jest dostępnych również zimą[24][40].

Rowery wyposażone są w wał napędowy zastępujący łańcuch. Dodatkowe wyposażenie to m.in. koszyk stalowy, komputer pokładowy, GPS, oświetlenie LED oraz zapięcie kłódką typu U[54][26]. Zasilanie podzespołów odbywa się poprzez dynamo i panel słoneczny. Dzięki wyposażeniu w moduł GPS rower można zostawić w dowolnym miejscu oraz łatwiej jest zapobiegać kradzieżom[26].

Każdy rower przechodzi przegląd co 500 km[40].

StatystykiEdytuj

Podczas 35-dniowego pilotażu pod koniec 2008 roku w systemie zarejestrowało się 600 użytkowników, którzy dokonali około 1000 wypożyczeń[55][56].

W sezonie 2009 (który trwał od 1 kwietnia do 11 grudnia) dokonano 39 658, w sezonie 2010 (który trwał od 1 kwietnia do 12 grudnia) dokonano 47 590, natomiast w sezonie 2011 (który trwał od 1 kwietnia do 13 października) dokonano 60 376 wypożyczeń. Przez 3 lata obowiązywania umowy z Sanmargerem w systemie zarejestrowało się około 6 tys. osób[56].

We wrześniu 2013 w systemie było zarejestrowanych 9 tys. użytkowników[57].

W sezonie 2014 w systemie było 34 tys. aktywnych kont i dokonano 300 tys. wypożyczeń, natomiast w sezonie 2015 odpowiednio 50 tys. i 300 tys.[58][59].

Pomiędzy 23 października 2016 a 22 października 2017 (pierwszy rok funkcjonowania systemu w nowej formule) dokonano 762 tys. wypożyczeń i przejechano 2,5 mln km[1]. Natomiast w pierwszym zimowym okresie funkcjonowania systemu (1 grudnia 2017 – 28 lutego 2018) rowery wypożyczone zostały ponad 40 tys. razy[60].

W 2018 roku rowery wypożyczane były 987 tys. razy i przejechano na nich 3,6 mln km[61], natomiast w okresie 1 grudnia 2018 – 28 lutego 2019 dokonano 41,5 tys. wypożyczeń[46].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Wavelo – podsumowanie roku działalności. zikit.krakow.pl, 2017-10-23. [dostęp 2016-11-01].
  2. a b Krakowski rower miejski w kolorze nieba. krakow.wyborcza.pl, 2008-07-29. [dostęp 2016-10-16].
  3. Kraków: Na rowerach BIKEONE najwięcej studentów. infobike.pl, 2010-09-18. [dostęp 2016-10-16].
  4. a b Kraków: Można już jechać na rowerze miejskim. infobike.pl, 2008-11-17. [dostęp 2016-10-16].
  5. Kraków: Miejskie rowery prześpią zimę. infobike.pl, 2008-12-19. [dostęp 2016-10-16].
  6. Wypożyczalnia BikeOne w Krakowie ruszyła 1 kwietnia!. infobike.pl, 2009-04-01. [dostęp 2016-10-16].
  7. BikeOne Kraków: trzy nowe wypożyczalnie!. infobike.pl, 2009-05-21. [dostęp 2016-10-16].
  8. Kraków: BikeOne i fundacja "All For Planet". infobike.pl, 2010-07-14. [dostęp 2016-10-16].
  9. Koniec krakowskiego BikeOne. infobike.pl, 2011-11-15. [dostęp 2016-10-16].
  10. RoweRes będzie operatorem krakowskiej sieci wypożyczalni rowerowych. infobike.pl, 2012-05-08. [dostęp 2016-10-17].
  11. a b Gdzie są krakowskie rowery miejskie?. infobike.pl, 2013-04-08. [dostęp 2016-10-17].
  12. a b c Rusza w pełni krakowski rower miejski – KMK Bike. infobike.pl, 2013-05-22. [dostęp 2016-10-17].
  13. System KMK Bike zostanie rozbudowany. infobike.pl, 2013-06-13. [dostęp 2016-10-17].
  14. KMK Bike w 13 miejscach w Krakowie. infobike.pl, 2013-08-20. [dostęp 2016-10-17].
  15. Problemy z uruchomieniem krakowskiego KMK Bike. infobike.pl, 2014-04-18. [dostęp 2016-10-18].
  16. Kraków: start KMK Bike. infobike.pl, 2014-04-28. [dostęp 2016-10-18].
  17. Kraków wreszcie z rowerem? KMK Bike pojedzie w piątek. transport-publiczny.pl, 2014-04-23. [dostęp 2017-05-25].
  18. Sukces krakowskiego roweru miejskiego KMKBike. infobike.pl, 2014-05-11. [dostęp 2016-10-18].
  19. KMKBike dojechał do Nowej Huty. infobike.pl, 2014-10-14. [dostęp 2016-10-18].
  20. Kraków: Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu wybrał operatora dla systemu KMKBike. infobike.pl, 2015-03-02. [dostęp 2016-10-18].
  21. Kraków: ruszyła wypożyczalnia rowerów KMK Bike. infobike.pl, 2015-03-27. [dostęp 2016-10-18].
  22. Kraków: przetarg na rozwój systemu roweru miejskiego. infobike.pl, 2015-12-09. [dostęp 2016-10-18].
  23. a b Kraków: pięciu chętnych na rower miejski. infobike.pl, 2016-01-18. [dostęp 2016-10-18].
  24. a b c Rok krakowskiego roweru miejskiego Wavelo. infobike.pl, 2017-10-23. [dostęp 2017-12-07].
  25. 4 chętnych do obsługi roweru miejskiego w Krakowie. infobike.pl, 2016-04-21. [dostęp 2016-10-18].
  26. a b c W Krakowie ruszy wypożyczalnia rowerów 4-tej generacji. infobike.pl, 2016-04-28. [dostęp 2016-10-18].
  27. BikeU operatorem Krakowskiego Roweru Miejskiego. infobike.pl, 2016-07-14. [dostęp 2016-10-16].
  28. Wavelo okazało się hitem. Milion kilometrów. gazetakrakowska.pl, 2017-08-29. [dostęp 2018-03-18].
  29. Od piątku rusza rower miejski w Krakowie. infobike.pl, 2016-07-15. [dostęp 2016-10-16].
  30. Rowery 4G wjadą do Krakowa później. infobike.pl, 2016-07-18. [dostęp 2016-10-16].
  31. 13 października ruszył krakowski system Wavelo. infobike.pl, 2016-10-13. [dostęp 2016-10-16].
  32. Wybrano nazwę dla krakowskiego roweru miejskiego. infobike.pl, 2016-08-29. [dostęp 2016-10-16].
  33. Krakowskie rowery miejskie dla szkół. infobike.pl, 2016-09-20. [dostęp 2016-10-16].
  34. Wavelo kontra Veturilo. Dwa pomysły na płacenie za rower. transport-publiczny.pl, 2017-03-01. [dostęp 2017-03-01].
  35. Zmiany w krakowskim rowerze miejskim Wavelo. infobike.pl, 2017-02-23. [dostęp 2017-03-01].
  36. Wiosna z rowerem miejskim Wavelo. krakow.pl, 2017-04-08. [dostęp 2018-03-18].
  37. Wavelo współpracuje z firmami z Krakowa. krakow.pl, 2017-07-08. [dostęp 2018-03-18].
  38. Kraków. Przybywa miejskich rowerów, ale wciąż ich brak na peryferiach. dziennikpolski24.pl, 2017-07-27. [dostęp 2018-03-18].
  39. Do Galerii Bronowice dojedziesz rowerem miejskim!. glos24.pl, 2017-08-04. [dostęp 2018-03-18].
  40. a b c Wavelo jeździ przez cały rok. Jedyny taki system w Polsce. infobike.pl, 2017-12-05. [dostęp 2017-12-07].
  41. Raport o rowerowym Krakowie. Co zrobiono, co jest w planie?. krakow.wyborcza.pl, 2017-12-09. [dostęp 2017-12-10].
  42. Krakowianie przejechali zimą na Wavelo 102 tysiące kilometrów. krakow.pl, 2018-03-01. [dostęp 2018-03-18].
  43. Milion wypożyczeń i nowe stacje Wavelo. propertydesign.pl, 2018-05-14. [dostęp 2018-07-13].
  44. Kolejne centrum biurowe otwiera się na jednoślady. propertynews.pl, 2018-06-21. [dostęp 2018-07-13].
  45. Kraków. Kolejna stacja roweru miejskiego Wavelo. Już 165. gazetakrakowska.pl, 2018-01-03. [dostęp 2018-01-04].
  46. a b Zimowy rekord Wavelo. krakow.pl, 2019-03-19. [dostęp 2019-03-19].
  47. Mapa. wavelo.pl. [dostęp 2019-04-12].
  48. a b Jak to działa. wavelo.pl. [dostęp 2016-10-16].
  49. a b Cennik. wavelo.pl. [dostęp 2017-03-01].
  50. Krakowianie nie zsiadają z rowerów zimą. infobike.pl, 2018-01-19. [dostęp 2018-01-20].
  51. Kraków. Wavelo za pół ceny z Krakowską Kartą Rodzinną. transport-publiczny.pl, 2018-02-16. [dostęp 2018-02-07].
  52. Nowy sposób wypożyczenia rowerów miejskich w Krakowie. infobike.pl, 2018-07-12. [dostęp 2018-07-13].
  53. Kraków. Studenci-lekarze ze zniżką na Wavelo. transport-publiczny.pl, 2018-07-31. [dostęp 2018-09-29].
  54. Kraków: wielkie zmiany w systemie rowerów miejskich. infobike.pl, 2016-04-26. [dostęp 2016-10-18].
  55. Pierwsza wypożyczalnia rowerów w Krakowie – podsumowanie pilotażu. infobike.pl, 2009-01-20. [dostęp 2016-10-16].
  56. a b Statystyki BikeOne. infobike.pl, 2011-11-29. [dostęp 2016-10-16].
  57. Kraków: KMK Bike w statystykach. infobike.pl, 2013-09-06. [dostęp 2016-10-17].
  58. Krakowski KMK Bike zapada w zimowy sen. infobike.pl, 2014-11-22. [dostęp 2016-10-18].
  59. Kraków: rowerowe plany na 2016 rok. infobike.pl, 2015-12-01. [dostęp 2016-10-18].
  60. Zimowi wojownicy z Krakowa - 40 tys. wypożyczeń Wawelo. infobike.pl, 2018-03-01. [dostęp 2018-03-04].
  61. Wavelo z niemal milionem rowerowych wypożyczeń. infobike.pl, 2019-01-15. [dostęp 2019-01-15].