Otwórz menu główne

Dakota Południowa

stan Stanów Zjednoczonych

Dakota Południowa (ang. South Dakota, wym. /ˌsaʊθ dəˈkoʊtə/ i) – stan w środkowo-północnej części Stanów Zjednoczonych, na obszarze Wielkich Równin.

Dakota Południowa
State of South Dakota
stan
40. stan od 2 listopada 1889
Pieczęć Flaga
Pieczęć Flaga
Dewiza: Under God the people rule
Państwo  Stany Zjednoczone
Stolica Pierre
Kod ISO 3166-2 US-SD
Gubernator Kristi Noem, Partia Republikańska
Powierzchnia 199 729[1] km²
Populacja (2017)
• liczba ludności

869 666[2]
• gęstość 3,84 os./km²
Strefa czasowa UTC-06:00
UTC-05:00
Języki urzędowe angielski
Położenie na mapie USA
Położenie na mapie
Strona internetowa
Portal Portal Stany Zjednoczone

Sąsiaduje od północy ze stanem Dakota Północna, od zachodu z Montaną i Wyoming, od południa z Nebraską, od wschodu z Minnesotą i Iowa.

Rzeźba terenu na ogół wyżynna, z głęboko wciętymi dolinami rzeki Missouri i jej dopływów. Na zachodzie Góry Czarne (ang. Black Hills) z najwyższym szczytem Harney Peak (2207 m n.p.m.).

Nazwa stanu pochodzi od zamieszkujących tam Indian Dakota (Siuksów).

HistoriaEdytuj

GeografiaEdytuj

Jest w dwóch strefach czasowych: UTC-06:00 i UTC-07:00.

KlimatEdytuj

Dakota Południowa leży w strefie klimatu umiarkowanego ciepłego o kontynentalnej i suchej odmianie. Zimy są zimne i często mroźne, gdzie w wielu miejscach średnia dobowa może spaść do -12 °C. Lata są dość gorące co wiąże się z napływem gorących mas powietrza znad Meksyku. Średnie wartości letnie dochodzą do 32 °C. Średnie opady roczne około 500 mm. Najsuchsze regiony, leżące w południowo-zachodniej części kraju cechują się opadami rzędu od 150 do 300 mm rocznie, południowo-wschodnia część kraju to opady około 635 mm rocznie. Do częstych letnich zjawisk należą gwałtowne burze z silnym wiatrem. Czasami występuje gradobicie. Zimą zaś występują zawieje i zamiecie śnieżne[3].

DemografiaEdytuj

Spis ludności z roku 2010 stwierdza, że stan Dakota Południowa liczy 814 180 mieszkańców, co oznacza wzrost o 59 336 (7,9%) w porównaniu z poprzednim spisem z roku 2000. Dzieci poniżej piątego roku życia stanowią 7,1% populacji, 24,7% mieszkańców nie ukończyło jeszcze osiemnastego roku życia, a 16,3% to osoby mające 65 i więcej lat. 49,5% ludności stanu stanowią kobiety[4].

Rasy i pochodzenieEdytuj

Według spisu z 2010 roku, 84,9% mieszkańców stanowiła ludność biała (82,2% nie licząc Latynosów), 9% to rdzenna ludność Ameryki, 2,4% miało rasę mieszaną, 2,1% to Murzyni lub Afroamerykanie, 1,5% to Azjaci, 0,1% to Hawajczycy i mieszkańcy innych wysp Pacyfiku. Latynosi stanowią 3,8% ludności stanu[4].

Największe grupy stanowią osoby pochodzenia niemieckiego (40,7%), norweskiego (15,3%), irlandzkiego (10,4%), amerykańskiego (8,7%) i angielskiego (7,1%)[5]. Istnieją także duże grupy: Holendrów, Szwedów, Francuzów, Meksykan, Czechów, Duńczyków, Polaków, Włochów, Rosjan i Szkotów[6].

JęzykEdytuj

Najpowszechniej używanymi językami są[7]:

ReligiaEdytuj

 
Katedra katolicka w Sioux Falls.

Dane z 2014 r.[8]:

Symbole stanuEdytuj

Przemysł i bogactwa naturalneEdytuj

  • Rolnictwo (uprawa słonecznika, pszenicy, jęczmienia, kukurydzy, owsa; hodowla bydła)
  • Przemysł przede wszystkim wydobywczy (złoto, srebro, beryl, żelazo)
  • Przetwórstwo spożywcze.

UczelnieEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. State Area Measurements and Internal Point Coordinates (ang.). U.S. Census Bureau. [dostęp 2018-04-06].
  2. U.S. Census Bureau QuickFacts: South Dakota, www.census.gov [dostęp 2018-01-04] (ang.).
  3. Precipitation Normals (1971–2000) (ang.). South Dakota State University. [dostęp 2008-11-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-08)].
  4. a b U.S. Census Bureau QuickFacts: South Dakota; UNITED STATES, www.census.gov [dostęp 2019-01-19] (ang.).
  5. U.S. Census Bureau, American FactFinder - Results, factfinder.census.gov [dostęp 2019-01-19] (ang.).
  6. Ancestry in South Dakota (State), statisticalatlas.com [dostęp 2019-01-19].
  7. Data Center Results, apps.mla.org [dostęp 2019-01-19].
  8. Adults in South Dakota. Pew Research Center, 2014. [dostęp 2015-11-30].
  9. State Membership Report. The ARDA. [dostęp 2019-01-14].

BibliografiaEdytuj