Otwórz menu główne

Linia kolejowa nr 68 LublinPrzeworsklinia kolejowa o długości 177,172 km w południowo-wschodniej Polsce.

Linia kolejowa nr 68
Lublin - Przeworsk
Mapa przebiegu linii kolejowej 68
Dane podstawowe
Zarządca PKP PLK
Numer linii 68
Długość 177,172 km
Rozstaw szyn 1435 mm
Sieć trakcyjna 3000 V DC - bez sieci trakcyjnej Kraśnik - Stalowa Wola Rozwadów
Prędkość maksymalna 120 km/h
Zdjęcie LK68
Linia kolejowa nr 68 w lasach niedaleko Rudnika nad Sanem
Historia
Rok elektryfikacji 1976 (Lublin-Lublin Zemborzyce)
1989 (Stalowa Wola Rozwadów - Przeworsk)
2018 (Lublin Zemborzyce - Kraśnik)
2019 (Kraśnik - Zaklików)
Portal Portal Transport szynowy

PrzebiegEdytuj

Na trasie linii można wyróżnić dwie główne części:

Pierwszy odcinek jest jednotorowy i niezelektryfikowany na odcinku Zaklików-Stalowa Wola Rozwadów[1]. Na stacji Stalowa Wola Rozwadów łączy się on z dwutorową, zelektryfikowaną linią D29-74. Od tego miejsca linia jest już dwutorowa, aż do stacji Grodzisko Dolne, skąd do Przeworska pociągi ponownie poruszają się jednym torem na odcinku około 15 kilometrów, i zelektryfikowana.

InfrastrukturaEdytuj

Na linii 68 znajduje się około 20 stacji, w tym dwie zlikwidowane. Dawniej istniało 6 mijanek, obecnie jest tylko jedna. Na dwóch z mijanek nigdy nie było peronów. Natomiast zwykłych przystanków jest więcej niż 20. Przystanki zostały również ustanowione na mijance, stacji zamkniętej dla potrzeb technicznych oraz stacjach zlikwidowanych. Oprócz nich, istnieją także 2 przystanki nieczynne.

Odcinki dwutorowe to LublinLublin Zemborzyce oraz Stalowa Wola RozwadówGrodzisko Dolne. Odcinki zelektryfikowane to LublinZaklików oraz Stalowa Wola RozwadówPrzeworsk. W Rozwadowie na wylocie w kierunku Kraśnika/Lublina wzdłuż torów stoją niewykorzystane słupy trakcyjne po przerwanej elektryfikacji lubelskiego odcinka.

Torowisko jest w dobrym stanie technicznym. Szyny ułożone są na podkładach drewnianych, zaś w części podkarpackiej również na betonowych. Na całej trasie prowadzone są regularne prace konserwacyjno-utrzymaniowe.

HistoriaEdytuj

W roku 1886 otwarta została linia kolejowa łącząca Dębicę z leżącym na północy Galicji miasteczkiem Rozwadów (obecnie dzielnica Stalowej Woli), w którym mieściła się stacja końcowa. Linia ta miała znaczenie strategiczne, gdyż pozwalała szybko dotrzeć do najbardziej wysuniętych na północ części Austro-Węgier.

Pod koniec XIX wieku rozpoczęto budowę jednotorowej[2] linii kolejowej z Rozwadowa do Przeworska wzdłuż rzeki San. Wydawana ówcześnie gazeta Głos rzeszowski w numerze 2 (1900) podaje, że jej otwarcie miało miejsce 14 stycznia 1900 roku[3][4]. Miały znajdować się na niej następujące stacje:

Gazeta wzmiankuje także istnienie jednego przystanku osobowego w miejscowości Tryńcza.

 
Zabytkowy dworzec na stacji Wilkołaz
 
Drewniany dworzec na stacji Leśniczówka. Obecnie Leśniczówka to przystanek osobowy

Odcinek między Rozwadowem a Lublinem otwarty został przez Rosjan pod koniec roku 1914 dla poprawy zaopatrzenia frontu. Był on jednotorowy i bardzo kręty, gdyż poprowadzono go po granicy działu wód, aby uniknąć przemieszczania się mas ziemnych. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, w latach 20. XX wieku przeprowadzono prostowanie linii pomiędzy Niedrzwicą Kościelną, a Pułankowicami. Po ukończeniu prostowania stację Wilkołaz przeniesiono do miejscowości Zdrapy, a zlikwidowano przystanki Borkowizna i Sobieszczany. Odcięte kręte tory między Pułankowicami a Niedrzwicą Kościelną istniały do końca II wojny światowej.

W czasie wojny Niemcy przystąpili do rozbudowy infrastruktury linii. W 1942 roku na odcinku z Rozwadowa do Przeworska dobudowano drugi tor[4]. W wyniku zniszczenia w 1944 mostu nad Wisłokiem, tor 1 został on zdemontowany na szlaku Grodzisko Dolne – Przeworsk, a pamiątką po tym jest długie żeberko wyciągowe na stacji w Grodzisku[5]. W Nowej Sarzynie nad rzeką Trzebośnicą do 2018 były dwa mosty kolejowe, ale jeden z nich został... sprzedany w latach 70. i prowadzą nim tory do bocznicy przemysłowej. Jednotorowy odcinek na stacji miał 385 metrów długości. 23 listopada 2018 do użytku został oddany dodatkowy most nad rzeką Trzebośnicą w rejonie stacji Nowa Sarzyna, dzięki czemu zlikwidowane zostało wąskie gardło na linii nr 68[6].

Istnieją rozbieżności co do infrastruktury na lubelskim odcinku linii. Choć jest on jednotorowy, na prawie całej długości nasyp jest wystarczająco szeroki, aby pomieścić dwa tory. Według części źródeł, przed drugą wojną światową miał być on dwutorowy, po czym drugi tor rozebrano. Według innych, rozbudowa linii była planowana przez Niemców w czasie wojny. Wykonano nasypy oraz niezbędne prace ziemne, lecz w ułożeniu toru przeszkodził zbliżający się front[7]. Pozostałości urządzeń sterowania ruchem po przeciwnej stronie nasypu mają być wtedy pozostałością po kapitalnym remoncie z lat 60., gdzie nowy tor układano równolegle do istniejącego, aby zachować płynność ruchu[7].

W roku 1976 przystąpiono do budowy drugiego toru oraz elektryfikacji odcinka ze stacji Lublin Główny do stacji Lublin Zemborzyce. Powodem była chęć przeniesienia części manewrów z zatłoczonej lubelskiej stacji oraz budowy kolei aglomeracyjnej, aby umożliwić dojazd do popularnego wśród turystów Zalewu Zemborzyckiego[7]. W latach 2017-2018 zelektryfikowany został odcinek Lublin Zemborzyce-Kraśnik. Podkarpacki odcinek elektryfikowany był w latach 1988‒1989, poczynając od strony Przeworska. W Rozwadowie zostały wykonane słupy trakcyjne na wylocie w kierunku Kraśnika/Lublina, lecz nigdy nie zostały one wykorzystane.

Na początku roku 2010 wyremontowana została łącznica nr 565 Charzewice (Stalowa Wola)Stalowa Wola Rozwadów Towarowa umożliwiająca pociągom jadącym od strony Tarnobrzega skręt w kierunku Kraśnika/Lublina (lub odwrotnie) bez konieczności zmiany czoła w Rozwadowie.

12 grudnia 2010 roku zlikwidowano dalekobieżne połączenia na odcinku Lublin – Kraśnik – Rozwadów, a uruchomiono bezpośrednie połączenia Lublina z Rzeszowem (przez Kraśnik, Stalową Wolę Rozwadów, Tarnobrzeg oraz Kolbuszową)[8].

Na odcinku Lublin-Rozwadów prowadzone są prace modernizacyjne. Przebudowane zostały 3 stacje kolejowe: Lublin Zemborzyce, Niedrzwica i Wilkołaz oraz wybudowano na nich nowe perony. Na tej drugiej znajduje się obecnie Lokalne Centrum Sterowania, które od 2015 roku obsługuje każdą z nich, co spowodowało ponowne uruchomienie stacji Wilkołaz, dzięki czemu najdłuższy dotychczas szlak na linii Niedrzwica-Kraśnik, liczący 24 kilometry skrócił się o 9 kilometrów. Szlak ten spowodowany został zamknięciem stacji Leśniczówka i Wilkołaz oraz likwidacją tej pierwszej.

W marcu 2017 podpisano umowę na elektryfikację linii na odcinku pomiędzy Lublinem a Stalową Wolą[9].

W lipcu 2017 roku rozpoczęły się prace modernizacyjne mające na celu wymianę torów oraz elektryfikację na odcinku Lublin — Stalowa Wola. W pierwszym etapie remontowany był fragment linii między Lublinem a Lublinem Zemborzycami – usunięto stare słupy trakcyjne, zamontowano nowe i wymieniono tory. W drugim etapie przeprowadzono modernizację i elektryfikację odcinka Lublin Zemborzyce-Kraśnik, na poszczególnych stacjach i przystankach wybudowano nowe perony i wymieniono tory. Od września 2018 roku pociągi jeździły jedynie z Lublina do Wilkołazu, zaś od połowy września - do Kraśnika. Od tamtej pory do końca marca 2019 trwał trzeci etap, czyli remont odcinka Kraśnik-Zaklików, zakres prac podobny, jak na odcinku Lublin Zemborzyce-Kraśnik. Obecnie trwa czwarty etap, czyli modernizacja odcinka Zaklików-Stalowa Wola, koniec ma nastąpić w lipcu 2019. Mają być wybudowane nowe przystanki w Charzewicach i Zaklikowie. Cała linia ma być dostosowana do prędkości 120 km/h[10][11].

PrzypisyEdytuj

  1. Od jutra pociągi z Lublina dojadą do Zaklikowa - Wszystko na temat branży kolejowej: PKP, Intercity, przewozy regionalne, koleje mazowieckie, rozkłady jazdy PKP, Kolej, www.rynek-kolejowy.pl [dostęp 2019-04-09].
  2. Na jednotorowość linii wskazują mapy Wojskowego Instytutu Geograficznego z końca lat 30. XX wieku (wykaz map)
  3. Dionizy Garbacz, Lilla Witkowska: Leżajszczyzna. Przełom wieków. Stalowa Wola: Wyd. Sztafeta, 2000, s. 163-164. ISBN 83-87849-33-5. Cytat: Głos rzeszowski nr 2, 14 I 1900, Nowa linia kolejowa Przeworsk-Rozwadów otwiera się w dniu 14 b.m. ze stacyami: Przeworsk, Grodzisko, Leżajsk, Sarzyna, Łętownia, Rudnik i Nisko dla ruchu ogólnego z przystankiem osobowym Tryncza, dla ruchu osobowego i ograniczonego ruchu pakunkowego.
  4. a b Atlas linii kolejowych Polski 2011. Eurosprinter, 2011, s. G11. ISBN 978-83-931006-4-4.
  5. Grodzisko Dolne. Baza kolejowa Semaforek.xt.pl. [dostęp 2012-02-19].
  6. Kolejarze zbudowali trzeci most nad Trzebośnicą [dostęp 2018-12-01] (pol.).
  7. a b c Linia rozwadowska (pol.). Rury wczoraj i dziś. [dostęp 2011-07-16].
  8. Bartosz Gubernat: Pociągiem z Rzeszowa do Lublina pojedziemy bez przesiadki (pol.). nowiny24.pl, 2010-12-07. [dostęp 2011-07-13].
  9. Jest umowa na elektryfikację linii z Lublina do Stalowej Woli. 2017-03-08. [dostęp 2017-03-12].
  10. Rozpoczęła się modernizacja i elektryfikacja linii Lublin – Stalowa Wola (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2017-07-11. [dostęp 2017-07-17].
  11. Inwestycje na kolei. Szybciej do Rzeszowa (pol.). TVP3 Lublin, 2017-07-12. [dostęp 2017-07-17].