Otwórz menu główne

Nowotwór złośliwy krtani

choroba
(Przekierowano z Rak krtani)

Nowotwory złośliwe krtani – najczęstsze nowotwory złośliwe w obrębie głowy i szyi. Po raku płuca są to częstsze nowotwory dróg oddechowych. W Polsce stanowią siódmy pod względem częstości występowania rodzaj nowotworów u mężczyzn (3,4% wszystkich nowotworów)[1]. Współczynnik zachorowań wynosi dla mężczyzn 12,1/100 000 a dla kobiet 1,6/100 000. Zachorowalność kobiet w stosunku do mężczyzn wynosi w Polsce w zależności od regionu od 1:9 do 1:5 i ma tendencję wzrostową. Szczyt zapadalności na nowotwory złośliwe krtani przypada na 6 i 7 dekadę życia. Umieralność na nowotwory krtani w Polsce rosła systematycznie od lat powojennych do lat 90. XX wieku. Na początku XXI wieku zaobserwowano powolny spadek zapadalności i umieralności[2].

Nowotwór złośliwy krtani
Neoplasma malignum laryngis
Rak krtani - widok endoskopowy
Rak krtani - widok endoskopowy
ICD-10 C32
Nowotwór złośliwy krtani
Tumor Laryngis
MeSH D007822

Najczęstszym typem nowotworu złośliwego krtani jest rak płaskonabłonkowy (90%).

Głównym czynnikiem etiologicznym nowotworów złośliwych krtani jest dym papierosowy[3] i etanol (alkohol etylowy), szczególnie wysokoprocentowy. Dodatkowo zwiększenie ryzyka niesie narażenie na opary kwasu chromowego, siarkowego, azotowego, lotne rozpuszczalniki, pył drzewny, węglowy, cementowy, metale ciężkie, azbest. Przypisuje się istotną rolę niedoborom pokarmowym, diecie ubogiej w witaminy A i C oraz wielonienasycone kwasy tłuszczowe. Za kancerogenną uznaje się wysokoprzetworzoną żywność ze szczególnym uwzględnieniem konserw mięsnych oraz wędzonych ryb.

Powodem zachorowania na ten nowotwór może też być wirus brodawczaka ludzkiego, zwłaszcza HPV-16[3]. Nie zostało to jednak jednoznacznie udowodnione.

Możliwe, że rak krtani ma podłoże genetyczne[3].

Spis treści

HistopatologiaEdytuj

EpidemiologiaEdytuj

  • zapadalność: mężczyźni:kobiety = 10:1
  • wiek: najczęściej 40-60 lat

EtiopatogenezaEdytuj

  • ostatnio częstość występowania raka krtani u kobiet wzrasta
  • ostatnio wiek zachorowania na raka krtani obniża się
  • rzadki jest u ludzi do 20 roku życia (ok. 1,5% przypadków). Nieznane są uwarunkowania genetyczne powstania raka krtani, do rozwoju nowotworu predysponuje palenie tytoniu i spożywanie alkoholu.

Czynniki ryzyka

Stany przedrakowe krtaniEdytuj

Klasyfikacja TNMEdytuj

Nadgłośnia

Głośnia

  • T 1b – guz obu fałdów głosowych, ruchomość fałdów głosowych prawidłowa
  • T 4a i T 4b – tak jak w raku nadgłośni

Podgłośnia

  • T 2 – przejście raka na fałd lub fałdy głosowe, ruchomość prawidłowa lub ograniczona
  • T 3 – ograniczenie guza do krtani oraz unieruchomienie fałdów głosowych
  • T 4a i T 4b – jak w raku nadgłośni

UmiejscowienieEdytuj

  • nadgłośnia 30-35%
  • głośnia 60-65%
  • podgłośnia < 1-5%

Rak nagłośniEdytuj

Objawy

Rak głośniEdytuj

  • najczęściej wysoko zróżnicowany
  • rzadko przerzuty do węzłów chłonnych szyi (skąpe unaczynienie chłonne głośni)

Objawy

  • chrypka – wczesny objaw
  • duszność – późny objaw
  • przerzuty od węzłów chłonnych szyi

T1 i T2 – 6% T3 – 20% T4 – 40%

Rak podgłośniEdytuj

  • zwykle nisko zróżnicowany
  • rozwija się w ogniskach metaplazji płaskonabłonkowej
  • często przerzutuje do węzłów chłonnych szyi i węzłów chłonnych śródpiersiowych

Objawy

Inne objawy raka krtaniEdytuj

  • utrata masy ciała
  • guz szyi spowodowany rozrostem masy guza bądź przerzutami do węzłów chłonnych
  • bolesność palpacyjna krtani
  • "krtań beczkowata"- rozdęcie krtani wyczuwalne i czasami widoczne podczas badania szyi

PrzerzutyEdytuj

RozpoznanieEdytuj

 
Rak płaskonabłonkowy rogowaciejacy krtani w badaniu histopatologicznym

LeczenieEdytuj

 
Całkowite chirurgiczne usunięcie krtani – laryngektomia całkowita

Wyniki leczenia raka krtaniEdytuj

  • 66% – łącznie 5-letnie przeżycie wszystkich chorych z rakiem krtani
  • 60% – chorzy z rakiem nadgłośni
  • 80% – chorzy z rakiem głośni
  • 15% – chorzy z rakiem podgłośni

RokowanieEdytuj

Rokowanie zależy od stopnia zaawansowania choroby. Wczesne postaci choroby dają 90% przeżycie 5 lat od momentu rozpoznania.

Może dochodzić do wznowy raka krtani, szczególnie w pierwszych dwóch latach od operacji dlatego konieczna jest stała obserwacja chorego.

W 10% przypadków rozwija się rak płaskonabłonkowy o innej lokalizacji (najczęściej w przełyku i płucach) – nowotwór synchroniczny.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Radzisław Kordek (red.): Onkologia. Podręcznik dla studentów i lekarzy. Gdańsk: VIA MEDICA, 2007. ISBN 978-83-7555-016-0.
  2. Nowotwory w otolaryngologii. Witold Szyfter (red.). Poznań: Termedia, 2012, s. 275. ISBN 978-83-62138-80-7.
  3. a b c   Ewa Osuch-Wojcikiewicz i inni, Association of Polymorphic Variants of miRNA Processing Genes with Larynx Cancer Risk in a Polish Population, „BioMed Research International”, 2015, 2015, DOI10.1155/2015/298378, ISSN 2314-6133, PMID26688807, PMCIDPMC4673325 [dostęp 2017-09-06].
  4.   Susanne Wiegand, Evidence and evidence gaps of laryngeal cancer surgery, „GMS Current Topics in Otorhinolaryngology, Head and Neck Surgery”, 15, 2016, DOI10.3205/cto000130, ISSN 1865-1011, PMID28025603, PMCIDPMC5169076 [dostęp 2017-09-06].