Serial telewizyjny

rodzaj cyklicznego, fabularnego lub dokumentalnego programu telewizyjnego

Serial telewizyjny – wieloodcinkowy program telewizyjny, zazwyczaj mający określoną strukturę narracyjną i utrzymany w określonej konwencji (np. dramatu, komedii, science-fiction, horroru) lub łączący różne konwencje.

Scena z serialu telewizyjnego The Honeymooners

W XXI w. następował stały wzrost popularności i oglądalności seriali, za którym podąż wzrost podaży – w samych Stanach Zjednoczonych z roku na rok rośnie liczba nowych produkcji, od 253 (2010 r.) po 419 (2015 r.)[1], 455 (2016 r.) i 487 (2017 r.)[2].

Bardzo częstym zjawiskiem jest promowanie przez seriale aktorów, którzy po początkowym sukcesie serialu zaczynają swoje indywidualne kariery aktorskie, z dala od seriali, zazwyczaj w filmach pełnometrażowych, rzadziej na deskach teatralnych. Takimi aktorami są m.in.: Richard Chamberlain, Roger Moore, Sylvester Stallone, Robin Williams, Denzel Washington, George Clooney, Courteney Cox, Christina Applegate, Demi Moore, Bruce Willis, Tom Selleck, Johnny Depp, Brad Pitt, Richard Grieco, Ashton Kutcher, Bradley Cooper, Daniel Craig, Colin Firth, Jessica Alba, Leonardo DiCaprio, Eva Longoria, Wentworth Miller, Corbin Bleu, Jennifer Aniston, Sarah Jessica Parker, Sandra Bullock, Matthew Perry, Benedict Cumberbatch, Drew Barrymore czy Jessica Biel.

Seriale i ich widownia w PolsceEdytuj

W Polsce seriale produkują przede wszystkim stacje TVP, Polsat, TVN, jednak inne stacje takie jak HBO, Canal+ czy nieistniejąca Wizja Jeden także mają na swoim koncie po kilka swoich tytułów. Pierwszy polski serial telewizyjny to Barbara i Jan, zrealizowany w roku 1964, premiera w 1965.

Jak wynika z badań, seriale emitowane w polskich stacjach telewizyjnych oglądają głównie kobiety. „Spośród przeszło 30 produkcji, które brano pod uwagę przy tworzeniu ankiety, tylko trzy są chętniej oglądane przez panów”. W Polsce najchętniej oglądanymi serialami są: M jak miłość, Barwy szczęścia, W rytmie serca, Na dobre i na złe i Ojciec Mateusz.

Seriale chętnie oglądane są na wsi. Według badań z 2008 roku najwierniejszymi widzami seriali są mieszkańcy województw mazowieckiego i śląskiego[3]. Najchętniej oglądanym polskim serialem od lat jest serial M jak miłość, który 1 marca 2005 roku osiągnął widownię 12,5 mln widzów[4]. Sezon 2019/2020 śledziło 4,6 mln osób[5].

Typy serialiEdytuj

Można wyróżnić następujące typy seriali telewizyjnych:

Gatunki serialiEdytuj

Seriale telewizyjne, podobnie jak film fabularny, można podzielić na wiele gatunków. Najpopularniejsze to:

Serialowe rekordyEdytuj

Lista nadal produkowanych seriali z największą liczbą odcinków (powyżej 5000)Edytuj

Tytuł serialu Rok
premiery
Stacja TV Kraj Liczba odcinków
(stan na 05.03.2021)
Szpital miejski 1963 ABC USA 14734
Dni naszego życia 1965 NBC USA 14064
Żar młodości 1973 CBS USA 12065
Barátok közt 1998 RTL Klub Węgry 10274
Coronation Street 1960 ITV Wielka Brytania 10266
Emmerdale 1972 ITV Wielka Brytania 8986
Sąsiedzi 1985 Network Ten Australia 8572
Moda na sukces 1987 CBS USA 8474
Nie ma jak w domu / Zatoka serc 1988 Seven Network Australia 7503
Gute Zeiten, schlechte Zeiten 1992 RTL Niemcy 7211
Shortland Street 1992 TVNZ Nowa Zelandia 7161
Familie 1991 Vtm Belgia 6743
Unter Uns 1994 RTL Niemcy 6563
Goede tijden, slechte tijden 1990 RTL 4 Holandia 6363
EastEnders 1985 BBC One Wielka Brytania 6231
Malhação 1995 Rede Globo Brazylia 6204
Un posto al sole 1996 Rai Tre Włochy 5645
Życie w Hollyoaks 1995 Channel 4 Wielka Brytania 5543
7de Laan 2000 SABC 2 RPA 5041

Lista zakończonych seriali z największą liczbą odcinków (powyżej 5000)Edytuj

Tytuł serialu Lata emisji Stacja TV Kraj Liczba odcinków
Guiding Light 57 lat (1952–2009) CBS USA 15762[a]
As the World Turns 54 lata (1956–2010) CBS USA 13858
Tylko jedno życie 45 lat (1968–2013) ABC USA 11145
Wszystkie moje dzieci 42 lata (1970–2011, 2013) ABC USA 10755
Search for Tomorrow 35 lat (1951–1986) CBS/NBC USA 9130
Inny świat 35 lat (1964–1999) NBC USA 8891
The Edge of Night 29 lat (1956–1984) CBS/ABC USA 7420
Love of Life 29 lat (1951–1980) CBS USA 7316
Isidingo 22 lat (1998–2020) SABC 3 RPA 5414
The Doctors 20 lat (1963–1982) NBC USA 5280
The Secret Storm 20 lat (1954–1974) CBS USA 5195

Lista produkowanych nadal polskich seriali z największą liczbą odcinków (powyżej 50)Edytuj

Tytuł serialu Rok
premiery
Stacja TV Liczba odcinków
(stan na 05.03.2021)
Klan 1997 TVP1 3760
Pierwsza miłość 2004 Polsat 3186
Na Wspólnej 2003 TVN 3182
Barwy szczęścia 2007 TVP2 2400
M jak miłość 2000 TVP2 1571
Ukryta prawda 2012 TVN 1223
Dlaczego ja? 2010 Polsat 1042
Trudne sprawy 2011 Polsat 996
Na dobre i na złe 1999 TVP2 800
Policjantki i policjanci 2014 TV4 725
Sędzia Anna Maria Wesołowska 2006 TVN/TTV 676
19+ 2016 TVN/TVN7 572
Świat według Kiepskich 1999 Polsat 564
Gliniarze 2016 Polsat 527
Na ratunek 112 2016 Polsat 518
Sprawiedliwi – Wydział Kryminalny 2016 TV4 446
Korona królów 2018 TVP1 400
Lombard. Życie pod zastaw 2017 TV Puls 364
Leśniczówka 2018 TVP1 348
BrzydUla
BrzydUla 2
2008 TVN/TVN7 334
Ojciec Mateusz 2008 TVP1 316
Zakochani po uszy 2019 TVN/TVN7 300
Na sygnale 2014 TVP2 296
Chłopaki do wzięcia 2012 Polsat Play 228
Przyjaciółki 2012 Polsat 195
Komisarz Alex 2012 TVP1 184
Sekrety rodziny 2018 Polsat 175
O mnie się nie martw 2014 TVP2 169
Zdrady 2013 Polsat 133
Rodzinny interes 2019 TV Puls 135
Blondynka 2010 TVP1 107
Kasta 2020 TVP1 96
Święty 2020 TV4 81
Uzdrowisko 2020 TVP2 60

Lista zakończonych polskich seriali z największą liczbą odcinków (powyżej 50)Edytuj

Tytuł serialu Lata emisji Stacja TV Liczba odcinków
Plebania 12 lat (2000–2012) TVP1 1829
Samo życie 8 lat (2002–2010) Polsat 1554
W11 – Wydział Śledczy 10 lat (2004–2014) TVN 1377
Złotopolscy 13 lat (1997–2010) TVP2 1121
Detektywi 7 lat (2005–2012) TVN 1040
Szpital 7 lat (2013–2020) TVN 1014
Szkoła 6 lat (2014–2020) TVN/TVN7 860
Malanowski i Partnerzy 7 lat (2009–2016) Polsat 807
Rodzina zastępcza 10 lat (1999–2009) Polsat 329
Święta wojna 9 lat (2000–2009) TVP2 322
Pielęgniarki 2 lata (2014–2016) Polsat 300
Tata, a Marcin powiedział 7 lat (1993–2000) TVP1 287
Rodzinka.pl 9 lat (2011–2020) TVP2 287
Detektywi w akcji
Septagon
4 lata (2015–2019) TV4/Polsat 286
Daleko od noszy
Daleko od noszy 2
Daleko od noszy. Szpital futpolowy
Daleko od noszy. Reanimacja
14 lat (2003–2017) Polsat 228
Lokatorzy 5 lat (2000–2005) TVP1 226
Sąd rodzinny 4 lata (2008–2011) TVN 214
Prosto w serce 1 rok (2010–2011) TVN 196
Singielka 1 rok (2015–2016) TVN 193
Majka 1 rok (2009–2010) TVN 190
Adam i Ewa 2 lata (2000–2002) Polsat 188
Julia 1 rok (2011–2012) TVN 186
Galeria 2 lata (2012–2014) TVP1 175
Kochaj mnie 5 lat (2002–2007) TVP2 173
Sąsiedzi 5 lat (2003–2008) TVP1 151
Dzień, który zmienił moje życie 1 rok (2014–2015) Polsat 150
Czułość i kłamstwa 1 rok (1999–2000) Wizja 1/Polsat 150
Miodowe lata
Całkiem nowe lata miodowe
6 lat (1998–2004) Polsat 148
Niania 4 lata (2005–2009) TVN 135
Ranczo 10 lat (2006–2016) TVP1 130
Wawa Non Stop 1 rok (2013–2014) TVN 126
W labiryncie 3 lata (1988–1991) TVP2 120
Sekrety sąsiadów
Nowe sekrety sąsiadów
6 lat (2014–2020) TV4 120
Dwie strony medalu 1 rok (2006–2007) TVP1/TVP2 114
Pensjonat pod Różą 2 lata (2004–2006) Polsat 112
Ślad 2 lata (2018–2020) Polsat 110
Idealna niania 6 lata (2012–2017) TVN Style/TTV 108
Fala zbrodni 5 lat (2003–2008) Polsat 103
Linia życia 7 miesięcy (2011) Polsat 103
Licencja na wychowanie 1 rok (2010–2011) TVP2 101
Kryminalni 4 lata (2004–2008) TVN 101
Graczykowie
Graczykowie, czyli Buła i spóła
4 lata (1999–2002) Polsat 100
Kasia i Tomek 2 lata (2002–2004) TVN 100
Wszystko przed nami 1 rok (2012–2013) TVP1/TVP2 99
Prawo Agaty 3 lata (2012–2015) TVN 93
Hotel 52 3 lata (2010–2013) Polsat 91
Czas honoru/Czas honoru. Powstanie 6 lat (2008–2014) TVP2 90
13 posterunek
13 posterunek 2
3 lata (1997–2000) Canal+/Polsat/TVN 83
Spadkobiercy 9 lat (2008–2017) Polsat/TV4 83
Warto kochać 2 lata (2005–2007) TVP1 79
Pierwsza klasa 1 rok (2017–2018) Super Polsat 79[6][7]
Camera Café 10 miesięcy (2004) TVN 78
Komisariat 5 miesięcy (2017) TVP1 78
Bulionerzy 4 lata (2004–2008) TVP1 75
W rytmie serca 3 lata (2017–2020) Polsat 75
Miłość w rytmie disco 4 lata (2014–2018) Polo TV 71
Tylko miłość 2 lata (2007–2009) Polsat 69
Życie jak poker 1 rok (1998–1999) Polsat 68
Lekarze 2 lata (2012–2014) TVN 65
Przepis na życie 2 lata (2011–2013) TVN 65
Druga szansa 2 lata (2016–2018) TVN 62
Pamiętniki z wakacji 5 lat (2011–2016) Polsat 61
Miasteczko 1 rok (2000–2001) TVN 61
Małolaty 3 miesiące (2016) Polsat 60
Słoiki 1 rok (2014–2015) Polsat 60
Poznaj swoje prawa! 3 miesiące (2015) Polsat 60
SOS. Ekipy w akcji 3 miesiące (2018) TTV 60
Miłość na zakręcie 3 miesiące (2019) TV4 60
Rezydencja 1 rok (2011–2012) TVP1 58
Hela w opałach 4 lata (2006–2010) TVN 56
Magda M. 2 lata (2005–2007) TVN 55
I kto tu rządzi? 1 rok (2007–2008) Polsat 52
Lekarze na start 3 miesiące (2017) TV Puls 52
Ja to mam szczęście! 9 miesięcy (2012) TVP2 52
Szpilki na Giewoncie 2 lata (2010–2012) Polsat 52
Diagnoza 2 lata (2017–2019) TVN 52
Dziewczyny ze Lwowa 4 lata (2015–2019) TVP1 52

Zobacz teżEdytuj

UwagiEdytuj

  1. Podana liczba obejmuje również ok. 1500 odcinków radiowych z radia CBS z lat 1947–1952.

PrzypisyEdytuj

  1. Rekordowo dużo nowych seriali, w 2015 roku zadebiutowało 419 [dostęp 2016-09-16].
  2. 487 seriali wyprodukowanych w 2017 roku, w 2018 będzie 520 [dostęp 2018-01-31] (pol.).
  3. Kto ogląda telewizyjne seriale?
  4. Raport tygodniowy: 2005-03-06. agbnielsen.pl. [dostęp 18 lipca 2012].
  5. Michał Kurdupski: „M jak miłość” straciło 710 tys. widzów, ale TVP2 nadal bezkonkurencyjna. 107,53 mln zł z reklam (pol.). Wirtualne Media (online), 8 czerwca 2020. [dostęp 2020-10-12].
  6. 79 odcinków serialu paradokumentalnego mogliśmy oglądać w ipli.
  7. Pierwsza klasa - SERIAL - oglądaj przez internet na Ipla.tv. ipla.tv, 2017-11-29. [dostęp 2019-07-30].