Zmiennicy

Polski serial telewizyjny

Zmiennicypolski serial komediowy w reżyserii Stanisława Barei, emitowany na antenie TVP1 od 18 października 1987 do 12 lutego 1988.

Zmiennicy
Ilustracja
Gatunek komediowy
Kraj produkcji Polska
Oryginalny język polski
Główne role patrz sekcja Obsada
Liczba odcinków 15
Produkcja
Produkcja POLTEL
Reżyseria Stanisław Bareja
Scenariusz Stanisław Bareja,
Jacek Janczarski
Muzyka Przemysław Gintrowski
Zdjęcia Wojciech Jastrzębowski filmowiec
Jan Muszyński
Scenografia Edward Jędrzejkowski
Barbara Komosińska
Czas trwania odcinka ok. 58 min
Pierwsza emisja
Kraj oryginalnej emisji Polska
Data premiery 18 października 1987
Stacja telewizyjna TP1
Lata emisji 1987–1988
Status zakończony
Format obrazu 4:3

Spis odcinkówEdytuj

  1. Ceny umowne (18.10.1987)
  2. Ostatni kurs (25.10.1987)
  3. Dziewczyna do bicia (20.11.1987)
  4. Typowa logika damsko-męska (27.11.1987)
  5. Safari (04.12.1987)
  6. Prasa szczególnej troski (11.12.1987)
  7. Warszawski łącznik (18.12.1987)
  8. Fartowny dzień (25.12.1987)
  9. Podróż sentymentalna (01.01.1988)
  10. Krzyk ciszy (08.01.1988)
  11. Antycypacja (15.01.1988)
  12. Obywatel Monte Christo (22.01.1988)
  13. Spotkania z Temidą (29.01.1988)
  14. Pocałuj mnie Kasiu (05.02.1988)
  15. Nasz najdroższy (12.02.1988)

FabułaEdytuj

31-letni Jacek Żytkiewicz (Mieczysław Hryniewicz) jest taksówkarzem, pracującym dla Warszawskiego Przedsiębiorstwa Taksówkowego (WPT) i jeżdżącym bliskim licytacji niebieskim Fiatem 125p (o numerach bocznych 1313) na zmianę z doświadczonym zmiennikiem Stanisławem Lesiakiem (Bronisław Pawlik). Podczas przedlicytacyjnego kursu fiata na samochód spada przewożony helikopterem Pomnik Zwycięskiej Myszy Postępu i Tradycji, w wyniku czego kierujący nim Lesiak doznaje ciężkich obrażeń i trafia do szpitala. Zaprzyjaźnia się tam z prominentnym członkiem partii, Tomaszem Michalikiem (Krzysztof Kowalewski). Żytkiewicz otrzymuje nowy samochód o numerach 1313 (fiata 125p w kolorze żółtym „Safari”), jednak brakuje mu zmiennika. W tym czasie Katarzyna Piórecka (Ewa Błaszczyk), pracowniczka przedsiębiorstwa „Bory Tucholskie”, z powodu niestosownego zachowania pijanych współpracowników, postanawia rzucić pracę i zatrudnić się w WPT. Kobieta nie zostaje przyjęta z uwagi na swoją płeć. Okazuje się jednak, że z wyglądu przypomina Mariana Koniuszkę (Marcel Szytenchelm), uzależnionego od „kompotu” syna swojego byłego już szefa (Mariusz Dmochowski). Piórecka podaje się za Koniuszkę i zdobywa pracę w WPT, stając się zmiennikiem Jacka. Mężczyzna nie wie, że ona jest kobietą.

Tymczasem w mieście odbywa się proceder szmuglowania heroiny z Tajlandii do Niemiec, w co zamieszany jest działacz sportowy, Antoni Kłusek (Wojciech Pokora). Jego łącznikiem jest tajski student warszawskiej politechniki, Krashan Bhamaradżanga (Piotr Pręgowski), który po powrocie z Syjamu napotyka na zajmującego się lewizną strażaka Zenona Kuśmidra (Kazimierz Kaczor). Kuśmider dowiaduje się o przemycie i postanawia zabrać Krashanowi torbę, w której znajduje się ukryta w wołowej kiełbasie heroina (a właściwie cukier puder z nią zmieszany) oraz 100 tys. dolarów. Kuśmider i Krashan zostają odkryci przez milicję, palą połowę kwoty i podczas ucieczki wsiadają do taksówki 1313, uprowadzając Jacka Żytkiewicza. Mężczyźni ukrywają pozostałe dolary w dziurze w fotelu kierowcy, jednak zostają złapani przez milicję, zaś Jacek odzyskuje auto. Do Warszawy przybywa zaniepokojony Hans Gonschorek (Jerzy Przybylski), Niemiec z Berlina Zachodniego, do którego miały trafić heroina i pieniądze. „Klienci” stają przed sądem, jednak szybko wychodzą na wolność. Od tej pory między ekipą Kuśmidra a przemytnikami rozpoczyna się walka o taksówkę o numerach 1313 i znajdujące się w niej dolary, o których zmiennicy nie wiedzą. Kuśmider trafia na rok do więzienia po tym, gdy po raz drugi groził Jackowi śmiercią, Krashan zaś zostaje powstrzymany przez Kasię.

Po pewnym czasie Jacek i Kasia zakochują się w sobie, jednak Kasia wciąż ukrywa swój sekret. Chłopak postanawia zabrać ją do siebie na wieś, zaś ta prosi prawdziwego Mariana, żeby tymczasowo ją zastąpił. Niesforny Koniuszko jeździ nieprzepisowo, nie zna miasta i wplątuje się w aferę z prostytutką, która urodziła dziecko i twierdzi, że jest on jego ojcem. Wezwanie do sądu, w sprawie o ustalenie ojcostwa trafia do zakładu pracy Kasi, która jest zatrudniona tam jako Marian Koniuszko. W sądzie Kasia udowadnia, że nie może być ojcem dziecka, ponieważ jest kobietą, tym samym ratując Mariana przed alimentami. Lesiak wraca do pracy, jednak dzięki znajomości z Michalikiem zostaje wybrany na szefa związku taksówkarzy. Jacek tymczasem odkrywa, że jego zmiennik wizytuje w domu Kasi i dochodzi między nimi do bójki, w wyniku której wychodzi na jaw, że Marian to tak naprawdę przebrana Kasia. Kierownictwo postanawia zatrzymać ją w pracy. Para decyduje się żyć razem i szuka dla siebie mieszkania.

Po przejechaniu ponad 200 000 kilometrów taksówka 1313 zostaje przeznaczona na licytację. Jacek i Kasia otrzymują nowego, czerwonego fiata, jednak ma on zepsuty fotel kierowcy. O żółtą taksówkę podczas aukcji licytują się ludzie Kuśmidra z Krashanem, Kłuskiem i Gonschorkiem. Ostatecznie wygrywają ci drudzy, kupując auto za 10 100 000 złotych, z czego 25% trafia na konto Jacka i Kasi. Przemytnicy odjeżdżają z niczym, ponieważ Kasia zamieniła zepsuty fotel na ten, w którym znajdowały się dolary. Dwójka zwraca uwagę na dziwne wybrzuszenie z tyłu tego siedzenia, ale nie zdaje sobie sprawy z tego, co się tam znajduje...

ObsadaEdytuj

Aktor Rola Udział w odcinku
Mieczysław Hryniewicz Jacek Żytkiewicz 1–15
Ewa Błaszczyk Katarzyna Piórecka 2–6, 8–15
Bronisław Pawlik (†) Stanisław Lesiak 1–6, 8–9, 14–15
Marcel Szytenchelm Marian Koniuszko 3–4, 7–9, 11
Piotr Pręgowski Krashan Bhamaradżanga 1–3, 6–8, 13–15
Irena Kwiatkowska (†) Maria Piórecka 2–6, 8, 11, 13–14
Kazimierz Kaczor Zenon Kuśmider 1–3, 5, 7–8, 13–14
Wojciech Pokora (†) Antoni Kłusek 1–2, 6–7, 9, 11, 13–15
Jerzy Przybylski (†) Hans Gonschorek 6–7, 9, 11, 13, 15
Krzysztof Kowalewski (†) Tomasz Michalik 1–6, 8–9, 15
Marian Opania Ceglarek 1, 3, 14–15
Artur Barciś Wiesio Ceglarek 2, 7–8, 13–15
Stanisława Celińska Lusia Walicka 10–11
Mariusz Benoit Jan Oborniak 10–11
Marzena Trybała Jagoda Oborniakowa 10–11
Krzysztof Zaleski (†) Łukasik 1–2, 4, 6, 9, 13–15
Stanisław Bareja (†) "Krokodylowy" 2–3, 6–7
Ignacy Machowski (†) Władysław Piórecki 1–3, 8, 14
Mariusz Dmochowski (†) Tadeusz Koniuszko 3–4, 7, 15
Janusz Rewiński Zdzisław Mroczkowski 2–4, 15
Krystyna Kołodziejczyk (†) Helena Koniuszkowa 3–4, 7–8, 11
Zdzisław Wardejn Waldemar Barewicz 5, 10, 12
Jan Englert Wojciech Rawicz 5, 12
Włodzimierz Stępiński (†) człowiek "pana Andrzeja" 7, 9
Mieczysław Czechowicz (†) Mastalerz 1, 3, 8–9
Daniel Kozakiewicz Romek 2–3, 5, 8–9, 11, 13–14
Gustaw Lutkiewicz (†) Samelko 10–11
Adam Ferency milicjant Borkowski 2, 5–7, 11, 13
Jerzy Markuszewski (†) dyrektor WPT 1, 9, 13–15
Jan Kobuszewski (†) złodziej "Ksywa" 12, 15
Zdzisław Klucznik (†) Krakowianin 5
Cezary Harasimowicz Wojtek, kierowca Kłuska 1–2, 6–7, 13–14
Zbigniew Zamachowski brat Henia 1, 9, 14
Anna Gornostaj prostytutka Maria "Mariola" Grzybianka 6–7, 9, 13
Ewa Kuryło prostytutka Marcjanna Kuban "Beluszka" 7
Tomasz Dedek "Pan Andrzej", sutener 7, 9, 13
Zdzisław Rychter kelner z Kutna 8, 13
Krystyna Tkacz Michalikowa 1–2, 4, 15
Katarzyna Skawina (†) Flora, kochanka Michalika 1–3
Bogusław Augustyn Henio, robotnik we włazie kanalizacyjnym 2
Anna Sobik Marysia, dyspozytorka w WPT 1, 5, 9, 11, 14
Alicja Migulanka (†) Ołtarzewska, sąsiadka Pióreckich 8–9, 15
Wojciech Jastrzębowski (†) operator TVP w Tajlandii 3, 5–6
Wiesław Znyk (†) dźwiękowiec TVP w Tajlandii 3, 5–6
Hanna Lachman (†) Grażyna Lesiakowa 2, 8
Marek Siudym taksówkarz Stefan Parzydlak[1] 8–9, 11, 13–15
Iwona Głębicka Jola, żona Parzydlaka 11
Stefan Friedmann docent, mieszkaniec bloku przy Alternatywy 4 11
Leopold Matuszczak (†) Kalina, celnik na Okęciu 1, 7, 9, 13
Paweł Unrug Poniatowski z administracji 11
Antonina Girycz kadrowa Biernacka 4, 9
Maria Klejdysz (†) Lewandowska 1, 8
Włodzimierz Bednarski (†) sędzia 13–14
Andrzej Piszczatowski (†) adwokat Brok 13–14
Paweł Nowisz (†) dyrektor FSO 1
Jerzy Kozakiewicz (†) Garwanko 5, 11–12
Jacek Domański Tadzio Karski, asystent reżysera 4–5, 12
Jan Łopuszniak (†) mężczyzna zbierający podpisy 2
Karter, mężczyzna w kolejce w Hali Mirowskiej 3
Teresa Violetta Buhl kobieta przewożąca pomnik myszy 1–2
Cezary Domagała student, kolega Krashana 1
Aleksander Trąbczyński Mroczek, redaktor z TV 2, 10–12, 14
Barbara Dziekan Bożena Mroczkowska 4
Andrzej Grąziewicz (†) Woźniak, gospodarz Krashana 1, 7
Cezary Julski (†) uczestnik licytacji w WPT 15
Wiesława Mazurkiewicz (†) sędzia Zembrzuska 13
Wanda Łuczycka (†) Maria Oborniakowa, gospodyni w Skórcu 10
Paweł Galia rekwizytor 5, 11–12
Paweł Szczesny człowiek "pana Andrzeja" 7, 9, 13
Grzegorz Wons lekarz 3–4
Dariusz Odija Skoczylas 4
Ewa Serwa zapłakana kobieta w taksówce 6
Jerzy Januszewicz (†) przedstawiciel klubu sportowego u Kłuska 9
Andrzej Gawroński (†) mężczyzna w kolejce po wodę 2
Anna Chitro sekretarka Biernackiej 4, 9
Helena Kowalczykowa (†) Grzelczakowa, sprzątaczka w areszcie 7
Teodor Gendera (†) kolejarz 1
Klemens Mielczarek (†) dozorca w bloku przy ul. Alternatywy 15
Czesław Mroczek (†) Poros 10
Stanisław Gawlik (†) dyrektor PGR-u 5
Aleksander Kalinowski menel w restauracji 12
Marek Kępiński pracownik sklepu AGD 6
sąsiad Parzydlaków 11
Ewa Sudakiewicz prostytutka Zocha 3, 7, 13
Jerzy Moes (†) milicjant z drogówki 8, 12
Marek Dąbrowski redaktor w telewizji, szef Mroczka 11
Jerzy Żydkiewicz (†) chłonek komisji 8
Bernard Michalski (†) prokurator 13–14
Stanisław Sparażyński strażnik przy wjeździe do młyna w Jeziornej 10
Karol Stępkowski portier w motelu 7
Tadeusz Cygler (†) dozorca w bloku Mroczkowskiego 4
Włodzimierz Nowak kierowca udający Niemca 5
Jan Pęczek (†) przedstawiciel klubu sportowego u Kłuska 9
Jan Orsza-Łukaszewicz (†) szatniarz w restauracji dworcowej w Kutnie 8
Lech Sołuba strażnik w WPT 15
Zdzisław Szymborski kontroler biletów w tramwaju Pióreckiego 1
pasażer samolotu 5
członek komisji inwentaryzacyjnej 12
mieszkaniec bloku przy Alternatywy 4 11, 15
Ryszard Pracz pan Gienek z punktu skupu makulatury 6
Elżbieta Jagielska (†) pani Wiesia, kasjerka w banku 7
Hanna Bieniuszewicz nauczycielka w Puszczy Kampinoskiej 5
Marian Glinka (†) Zdzisio, kierowca ciężarówki 10
Józef Pieracki (†) Ksawery Radziwiłł 9
Juliusz Wyrzykowski (†) turecki pisarz 10
Marek Frąckowiak (†) dozorca Wrzesień 11
Andrzej Chichłowski pasażer na lotnisku z dużą ilością kiełbasy 7
Stanisław Biczysko ojciec chłopca pomagającego "Ksywie" 15
Jan Greber lekarz opiekujący się Lesiakiem 2
Bogusław Sar (†) autostopowicz powodujący wypadek 5
Stanisław Zatłoka główny księgowy 6

Plenery i obiektyEdytuj

 
Sąd na Lesznie widoczny w odcinku „Spotkania z Temidą”
 
Zajazd „U Michała” w Drzymałowie widoczny w odcinku „Obywatel Monte Christo”

Zdjęcia do serialu były kręcone w Warszawie (m.in. na Placu Grzybowskim, dworcu Warszawa Centralna w odc. 7, zaś za scenerię bloku przy ul. Alternatywy 4 posłużył budynek przy ul. Marii Grzegorzewskiej 3), „Zajeździe U Michała” w Drzymałowie koło Rakoniewic, przy drodze krajowej nr 32 (jeden z gościńców wielkopolskich) na postoju w trakcie przejazdu z Warszawy do Świecka (odc. 12).

W odc. 12 został użyty model Mercedes-Benz W111 230S.

OdniesieniaEdytuj

  • W odc. 2 serialu, noszącym tytuł „Ostatni kurs”, w scenie szpitalnej pielęgniarka podczas dyżuru zapytana przez studenta medycyny o to, jaką książkę czyta, odpowiada: „Taka życiowa powieść – Trędowata[2]. Odtwórczynią roli pielęgniarki była aktorka Hanna Stankówna, która w adaptacji filmowej tej powieści z 1976 wcieliła się w postać hrabiny Ćwileckiej.
  • W odc. 5 zatytułowanym „Safari” w którym Jacek i Kasia wiozą do Krakowa aktora Wojciecha Rawicza, podczas kontroli milicyjnej na szosie Jacek próbuje przekonać funkcjonariusza aby puścił ich z powodu braku czasu, gdyż wiozą na przedstawienie znanego aktora. Milicjant sugeruje wówczas: „Englerta?”, po czym zwalnia zatrzymanych. Postać fikcyjnego aktora Rawicza istotnie grana była w tym odcinku przez Jana Englerta.
  • W odc. 7 pt. „Warszawski łącznik” pies milicyjny szukający na lotnisku Warszawa-Okęcie narkotyków w bagażach podróżnych nazywa się Cywil. Stanowi to nawiązanie do serialu Przygody psa Cywila z 1970. Pies z tego serialu to owczarek niemiecki, zaś w Zmiennikach pies jest rasy labrador retriever.
  • W odc. 11 pt. „Antycypacja” pisarz Jan Oborniak zwierza się z zamiaru napisania opowiadania zatytułowanego „Rok w grobie”. Jest to odniesienie do powieści Rok w trumnie Romana Bratnego z 1983.
  • W odc. 12 pt. Obywatel Monte Christo w 51 minucie odcinka, na drzwiach jednego z mieszkań przy Alternatywy 4 przyczepiona jest plakietka z napisem „S.Bareja” – odniesienie do reżysera.
  • W odc. 13 pt. „Spotkania z Temidą” widać na żółtej taksówce numery rejestracyjne pierwszej serialowej, niebieskiej taksówki (WAT 039P). Widać je też w serialu 13 posterunek, co stanowi nawiązanie do serialu Zmiennicy.
  • W odc. 15 pt. „Nasz najdroższy” pojawił się motyw bloku ze straszącym mieszkaniem nr 13 przy ul. Alternatywy 4. Stanowi to odniesienie do serialu Alternatywy 4 Stanisława Barei z 1983.
  • W odc. 17 pt. „Komu gra ta orkiestra” z 1997 serialu Dom Mietek Pocięgło w taksówce dostrzega Gosię Lejczer. Gdy oczekuje pod MPT (chcąc dowiedzieć się od kierowcy taksówki dokąd ją zawiózł) przejeżdża obok niego taksówka marki Polski Fiat 125p o numerze rejestracyjnym 13-13-WW. Stanowi to nawiązanie do serialu Zmiennicy.

Inne informacjeEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. W 14 odcinku pada inne imię Parzydlaka – Marek.
  2. „Zmiennicy” a literatura. przeczytaneksiazki.pl, 25 sierpnia 2010. [dostęp 29 czerwca 2014].
  3. Ewa Błaszczyk, Krystyna Strączek, Wejść tam nie można, Znak, 2016, s. 94, ISBN 978-83-240-3879-4.

Linki zewnętrzneEdytuj