Otwórz menu główne

Siarczan miedzi(II)

związek chemiczny

Siarczan miedzi(II) (nazwa Stocka: siarczan(VI) miedzi(II)), CuSO
4
nieorganiczny związek chemiczny, sól kwasu siarkowego i miedzi na II stopniu utlenienia. Pięciowodny siarczan miedzi(II) występuje naturalnie jako minerał chalkantyt.

Siarczan miedzi(II)
model struktury krystalicznej model komórki elementarnej
model struktury krystalicznej model komórki elementarnej
kryształ CuSO 4·5H 2O
kryształ CuSO
4
·5H
2
O
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny CuSO4
Masa molowa 159,61 g/mol
Wygląd bezwonny, biało-szary[1] lub biało-zielony, amorficzny proszek bądź romboedryczne kryształy (bezwodny), niebieskie trójskośne kryształy (pięciowodny)[2]
Minerały chalkantyt
Identyfikacja
Numer CAS 7758-98-7
10257-54-2 (jednowodny)
7758-99-8 (pięciowodny)
PubChem 24462[3]
Podobne związki
Inne aniony CuSO
3
Inne kationy Cu
2
SO
4
, MnSO
4
, NiSO
4
Podobne związki siarczany
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Bezwodny (CuSO
4
)

Bezwodny siarczan miedzi jest biały. W temperaturze pokojowej jest silnie higroskopijną substancją o gęstości 3,6 g/cm³. Związek ten dobrze rozpuszcza się w wodzie, a jego roztwór ma odczyn lekko kwaśny (roztwór 5%: pH 3,7–4,5[8]). W roztworze wodnym tworzy oktaedryczne jony kompleksowe [Cu(H
2
O)
6
]2+
wykazujące właściwości paramagnetyczne[potrzebny przypis].

Pentahydrat siarczanu miedzi o wzorze CuSO
4
·5H
2
O
(nazywany dawniej witriolem miedzi lub sinym kamieniem) wykazuje intensywnie niebieskie zabarwienie.

Pentahydrat pod wpływem ogrzewania w temperaturze 102 °C traci dwie cząsteczki wody przechodząc w trihydratCuSO
4
·3H
2
O
(o gęstości 3,78 g/cm³) i następnie monohydrat. Ogrzany powyżej temperatury 197 °C staje się bezwodny[potrzebny przypis].

ZastosowaniaEdytuj

  • jako fungicyd
  • konserwacja drewna
  • wykrywanie wody w alkoholu (bezwodny reaguje z wodą i zabarwia roztwór na niebiesko)
  • jest głównym składnikiem zarówno kwaśnych kąpieli do elektrolitycznego miedziowania, jak i kąpieli przeznaczonych do elektrolitycznego wytwarzania anod miedzianych
  • jest często używany przez chemików-amatorów do „hodowli” kryształów

PrzypisyEdytuj

  1. a b Siarczan miedzi(II) (ZVG: 1760) (ang. • niem.) w bazie GESTIS, Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung (IFA).
  2. a b c d e f g Haynes 2014 ↓, s. 462.
  3. Siarczan miedzi(II) (CID: 24462) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  4. CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M. Haynes (red.), wyd. 95, Boca Raton: CRC Press, 2014, s. 462, ISBN 978-1-4822-0867-2.
  5. a b Siarczan miedzi(II) (ang.) w wykazie klasyfikacji i oznakowania Europejskiej Agencji Chemikaliów. [dostęp 2015-12-07].
  6. a b Siarczan miedzi(II) (nr 451657) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Polski. [dostęp 2015-12-07].
  7. Siarczan miedzi(II) (nr 451657) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Stanów Zjednoczonych (ze względu na zmianę sposobu wywołania karty charakterystyki, aby pobrać kartę dla obszaru USA, na stronie produktu należy zmienić lokalizację na "United States" i ponownie pobrać kartę). [dostęp 2015-12-07].
  8. Copper sulfate (ang.). www.chemicalland21.com. [dostęp 2017-08-10].