Ulica Gliwicka w Tarnowskich Górach

arteria komunikacyjna i ulica w Tarnowskich Górach

Ulica Gliwicka w Tarnowskich Górach (do 1925 oraz w latach 1939–1945 Gleiwitzerstraße[1]; w latach 1945–1990 część ulicy nosiła nazwę ul. Manifestu Lipcowego[2]) – jedna z głównych arterii komunikacyjnych Tarnowskich Gór, przebiega przez dzielnice Śródmieście-Centrum i Repty Śląskie.

ulica Gliwicka
Śródmieście-Centrum, Repty Śląskie
Ilustracja
Ulica Gliwicka (DK 78) w Reptach Śląskich
Państwo  Polska
Miejscowość POL Tarnowskie Góry flag.svg Tarnowskie Góry
Długość ok. 5230 m
Przebieg
Ikona - początek ulicy w postaci skrzyżowania T z deptakiem.svg 0 m Rynek
Ikona ulica z lewej.svg 60 m droga jednokierunkowa ul. Zamkowa
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 120 m droga jednokierunkowa ul. Ratuszowa
← ul. Dolna
Ikona ulica plac.svg 210 m pl. Gwarków
Ikona ulica z prawej.svg 360 m ul. Teofila Królika
Ikona ulica rondo.svg 410 m rondo NSZZ „Solidarność”:
ul. Wyszyńskiego
ul. Legionów
Ikona ulica z lewej.svg 460 m droga jednokierunkowa ul. Lyszcze
Ikona ulica z prawej.svg 510 m zakaz ruchu w obu kierunkach ul. Bałtycka
Ikona ulica z lewej.svg 760 m zakaz wjazdu wszelkich pojazdów ul. Antoniego Łomnickiego
Ikona ulica z lewej.svg 1060 m ul. Cicha
Ikona ulica z lewej.svg 1160 m parking C.H. Lidl
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 1260 m Obwodnica Tarnowskich Gór:
11
78
Ikona ulica z prawej.svg 1360 m droga bez przejazdu ul. Kujawska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 1445 m droga bez przejazdu ul. Wielkopolska
→ ul. Śląska
Ikona ulica z lewej.svg 1500 m ul. Szybów
Ikona ulica z lewej.svg 1500 m zakaz wjazdu pojazdów ciężarowych, pojazdów specjalnych i pojazdów używanych do celów specjalnych o dopuszczalnej masie całkowitej większej niż 3,5 t oraz ciągników rolniczych i pojazdów wolnobieżnych, a także ciągników samochodowych ul. Szczęść Boże
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 1730 m ul. Nowa
strefa zamieszkania
zakaz wjazdu pojazdów ciężarowych, pojazdów specjalnych i pojazdów używanych do celów specjalnych o dopuszczalnej masie całkowitej większej niż 3,5 t oraz ciągników rolniczych i pojazdów wolnobieżnych, a także ciągników samochodowych
Ikona ulica z lewej.svg 1890 m zakaz wjazdu pojazdów ciężarowych, pojazdów specjalnych i pojazdów używanych do celów specjalnych o dopuszczalnej masie całkowitej większej niż 3,5 t oraz ciągników rolniczych i pojazdów wolnobieżnych, a także ciągników samochodowych ul. Stanisława Staszica
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 2390 m zakaz wjazdu pojazdów o rzeczywistej masie całkowitej większej niż 5 t (5 t) ul. Torowa
→ ul. Skalna
Ikona ulica z prawej.svg 2480 m ul. Semaforowa
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 3180 m ul. Kamienna
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 3530 m zakaz wjazdu pojazdów ciężarowych, pojazdów specjalnych i pojazdów używanych do celów specjalnych o dopuszczalnej masie całkowitej większej niż 3,5 t oraz ciągników rolniczych i pojazdów wolnobieżnych, a także ciągników samochodowych ul. Wincentego Witosa
→ ul. Długa
Ikona ulica most.svg 3700 m Drama
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 3880 m zakaz wjazdu pojazdów ciężarowych, pojazdów specjalnych i pojazdów używanych do celów specjalnych o dopuszczalnej masie całkowitej większej niż 3,5 t oraz ciągników rolniczych i pojazdów wolnobieżnych, a także ciągników samochodowych ul. Jana Waliski
→ ul. Stefana Żeromskiego
Ikona ulica z prawej.svg 4180 m zakaz wjazdu pojazdów ciężarowych, pojazdów specjalnych i pojazdów używanych do celów specjalnych o dopuszczalnej masie całkowitej większej niż 3,5 t oraz ciągników rolniczych i pojazdów wolnobieżnych, a także ciągników samochodowych ul. Juliana Ursyna Niemcewicza
Ikona ulica z lewej.svg 4300 m ul. Skowronków
Ikona ulica z prawej.svg 4480 m ul. Jaworowa
Ikona ulica.svg 5230 m ul. Gliwicka
Ikona ulica.svg Znak d43.svg ul. Żołnierska 78 (Bytom)
Położenie na mapie Tarnowskich Gór
Mapa konturowa Tarnowskich Gór, na dole znajduje się punkt z opisem „ulica Gliwicka”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „ulica Gliwicka”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „ulica Gliwicka”
Położenie na mapie powiatu tarnogórskiego
Mapa konturowa powiatu tarnogórskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „ulica Gliwicka”
50,423907°N 18,833989°E/50,423907 18,833989

PrzebiegEdytuj

Ulica Gliwicka to jedna z najdłuższych ulic Tarnowskich Gór. Ciągnie się ona w kierunku południowo-zachodnim od tarnogórskiego Rynku, przez skrzyżowanie z ulicami Legionów i Wyszyńskiego. Następnie przecina ulicę Obwodnicę i dalej prowadzi w kierunku Rept Śląskich oraz do bytomskiej dzielnicy Górniki. Pośrednio prowadzi również do Zabrza, znajdujących się w gminie Zbrosławice wsi Wieszowa, Czekanów i Szałsza oraz do Gliwic, któremu to miastu ulica zawdzięcza swoją nazwę. Stanowi część drogi krajowej nr 78[3].

 
Początkowy odcinek ul. Gliwickiej z kamienicami podcieniowymi – widoczne kamienice pod nrami 1, 3 i 5

TransportEdytuj

Ulicą Gliwicką poruszają się autobusy Zarządu Transportu Metropolitalnego (do 31.12.2018 Międzygminnego Związku Komunikacji Pasażerskiej w Tarnowskich Górach oraz Komunikacyjnego Związku Komunalnego Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego) na liniach łączących Tarnowskie Góry z Gliwicami (linie 80 i 112), Zabrzem (linia 83) oraz Bytomiem (linie 135 i 735), a także centrum miasta z dzielnicą Repty Śląskie (linia 289). Przy ulicy zlokalizowane są przystanki autobusowe Tarnowskie Góry Gliwicka, Tarnowskie Góry Kolonia Staszica, Tarnowskie Góry Torowa, Repty Śląskie Długa oraz Repty Śląskie Skowronków[4].

BudynkiEdytuj

Przy ul. Gliwickiej znajdują się m.in.:

  • część kamienic podcieniowych (numery 1, 3 i 5; kamienica przy ul. Gliwickiej 5 w latach 1952–1996 była siedzibą Archiwum Państwowego w Tarnowskich Górach podlegającego Wojewódzkiemu Archiwum Państwowemu w Katowicach[5][6]),
  • kościoły: św. Piotra i Pawła, św. Anny,
  • cmentarz żydowski (ul. Gliwickia 66),
  • zabytkowe kamienice (bliżej centrum miasta) – w niszach jednej z nich (w stylu klasycystycznym; ul. Gliwicka 5) ustawione są figury Persefony i Hebe,
  • Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej (z bazą noclegową; Gliwicka 2),
  • Dawny ratusz (jednocześnie więzienie dla zbuntowanych gwarków) zwany Domem Florczaka[7] obecnie kwiaciarnia (ul. Gliwicka 6),
  • Zakłady mięsne B. R. Wojtacha,
  • na rogu ulicy Gliwickiej z ulicą Lyszcze znajduje się zabytkowy budynek z XVI w. – pozostałość po dawnej Bramie Wrocławskiej (zwanej też Bramą Gliwicką).

MieszkalnictwoEdytuj

Według danych Urzędu Stanu Cywilnego w 2019 roku w budynkach znajdujących się przy ulicy Gliwickiej zameldowane były 584 osoby[8].

CiekawostkiEdytuj

  • 13 lipca 2016[9] i 30 lipca 2017[10] ulicą Gliwicką przebiegała trasa wyścigu kolarskiego Tour de Pologne.
  • w styczniu 2018 w ramach projektu tzw. Srebrnej Drogi, na gminnym odcinku ulicy Gliwickiej zostało wymienione oświetlenie. Stare sodowe lampy jarzeniowe zastąpiono latarniami LED-owymi o świetle białym, mającym symbolizować wielowiekowy związek miasta z górnictwem rud srebronośnych[11].

PrzypisyEdytuj

  1. Przemysław Nadolski, Miasto pod panowaniem pruskim i w obrębie II Rzeszy Niemieckiej (1763-1918), [w:] Jan Drabina (red.), Historia Tarnowskich Gór, Tarnowskie Góry: Muzeum w Tarnowskich Górach, 2000, s. 240, ISBN 83-911508-3-6.
  2. Miejska Rada Narodowa w Tarnowskich Górach: Uchwała nr XI/60/90 Miejskiej Rady Narodowej w Tarnowskich Górach z dnia 16 lutego 1990 r. w sprawie dokonania zmian w nazewnictwie ulic oraz zmiany nazwy osiedla w mieście Tarnowskie Góry (pol.). W: Dziennik Urzędowy Województwa Katowickiego nr 3, poz. 79 [on-line]. sbc.org.pl, 1990-03-20. [dostęp 2020-03-13].
  3. BIP – Zarząd Dróg Powiatowych w Tarnowskich Górach: Aktualny wykaz dróg powiatowych (pol.). 2020-09-09. [dostęp 2020-09-24].
  4. Lista przystanków: Tarnowskie Góry (pol.). W: Zarząd Transportu Metropolitalnego [on-line]. [dostęp 2019-01-15].
  5. Danuta Szlachcic-Dudzicz: Najcenniejsze i najciekawsze dokumenty Tarnowskich Gór. W: praca zbiorowa pod red. Jana Drabiny: Tarnowskie Góry wczoraj i dziś. Materiały sesyjne z okazji 480-lecia miasta. Tarnowskie Góry: Muzeum w Tarnowskich Górach, 2006, s. 14. ISBN 83-911508-3-6.Sprawdź autora:1.
  6. Antonina Staszków, Lata II wojny światowej i powojennego półwiecza – Źródła historyczne. Zawartość archiwów – Archiwalia miejskie, [w:] Jan Drabina (red.), Historia Tarnowskich Gór, Tarnowskie Góry: Muzeum w Tarnowskich Górach, 2000, s. 674, ISBN 83-911508-3-6.
  7. Ryszard Bednarczyk: Ani śladu po Urzędzie Górniczym. [dostęp 24 lipca 2011].
  8. Ludność miasta Tarnowskie Góry według stanu na dzień 31.12.2019 r. – Biuletyn Informacji Publicznej UM w Tarnowskich Górach.
  9. Urząd Miejski w Tarnowskich Górach: Tour de Pologne – ograniczenia w ruchu drogowym (pol.). 2016-07-13. [dostęp 2017-07-30].
  10. Urząd Miejski w Tarnowskich Górach: Tour de Pologne znowu w Mieście Gwarków! (pol.). 2017-07-30. [dostęp 2017-07-30].
  11. Urząd Miejski w Tarnowskich Górach: Tarnowskie Góry w lepszym, nowym świetle (pol.). tarnowskiegory.pl, 2018-02-16. [dostęp 2018-02-18].