Otwórz menu główne

Pyrzowice

wieś w województwie śląskim

Pyrzowicewieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim, w gminie Ożarowice. Na jej terenie ulokowany jest Międzynarodowy Port Lotniczy Katowice.

Pyrzowice
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat tarnogórski
Gmina Ożarowice
Sołectwo Pyrzowice
Wysokość 303 m n.p.m.
Liczba ludności (30.06.2012) 568
Strefa numeracyjna (+48) 32
Kod pocztowy 42-625
Tablice rejestracyjne STA
SIMC 0222380
Położenie na mapie gminy Ożarowice
Mapa lokalizacyjna gminy Ożarowice
Pyrzowice
Pyrzowice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pyrzowice
Pyrzowice
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Pyrzowice
Pyrzowice
Położenie na mapie powiatu tarnogórskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu tarnogórskiego
Pyrzowice
Pyrzowice
50°27′39″N 19°04′05″E/50,460833 19,068056

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa katowickiego.

PołożenieEdytuj

 
Mapa Pyrzowic i okolic sporządzona w 1933 przez Wojskowy Instytut Geograficzny na podstawie mapy Królestwa Polskiego z 1881.
 
Tablica z nazwą miejscowości na DW 913
 
Międzynarodowy Port Lotniczy Katowice – terminal B – widok wnętrza

Wieś położona jest w północnej części Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego.

NazwaEdytuj

Nazwę miejscowości w zlatynizowanej staropolskiej formie Pyrzowicze wymienia w latach (1470–1480) Jan Długosz w księdze Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis[1].

HistoriaEdytuj

Wieś wzmiankowana po raz pierwszy w 1340. Wchodząca w granice Księstwa Siewierskiego, położona na skraju historycznej puszczy Smolnik, stanowiła własność klasztoru Norbertanek na krakowskim Zwierzyńcu. Później przechodziła przez ręce kolejnych właścicieli, między innymi krakowskiego szlachcica Jana Twardowskiego, a w I połowie XV wieku stała się własnością Stanisława Rudzkiego herbu Pilawa. W latach 1535–1537 Krzysztof z Frankenbergów, syn marszałka nadwornego koronnego Stanisława Jarockiego herbu Rawicz, zakupił Pyrzowice wraz z sąsiednimi wioskami: Tąpkowicami oraz Dobieszowicami, które w 1632 nabył Adam Frankenberg herbu Grzymała. Frankenbergowie władali wsią do 1780. Kolejnym udokumentowanym właścicielem był Benedykt Eminowicz, szlachcic z rąk biskupa krakowskiego.

W dokumentach dają się również odnaleźć nazwy nieistniejących już przysiółków: Żar (w którym uprawiano bartnictwo), Chrósty, Mostki, Mostkowa Struga. Przysiółkiem były również Celiny, które wykształciły się na dzisiejszą samodzielną wieś.

Zaginęły też nazwy wzgórz: Jeziorna Góra i Gościnna Góra, modrzewiowy dwór w parku lipowym oraz karczma stojąca do początków XIX wieku przy drodze do Zendka.

W 1940 w sąsiednim Zendku powstało lotnisko (Schendek, później nazwane Udetfeld), które stanowiło element realizowanego przez dowództwo Luftwaffe programu rozwoju sieci lotnisk wojskowych. Zniszczone podczas wycofywania się wojsk niemieckich w 1945 roku. Po wojnie odbudowane przez polskie wojska lotnicze – służyło jako baza dla wojsk lotniczych SZ PRL. W latach 90 XX wieku po przekazaniu cywilom stało się zalążkiem współczesnego Międzynarodowego Portu Lotniczego Katowice.

W roku 2003 w rejonie wsi utworzono gminną strefę aktywności gospodarczej.

ZabytkiEdytuj

  • Kaplica Nawiedzenia Najświętszej Marii Pannykaplica z przełomu XIX i XX wieku, murowana na planie kwadratu z czworoboczną wieżyczką i narożnikami frontalnymi zwieńczonymi sterczynami.
  • Kapliczkakapliczka z przełomu XIX i XX wieku z cegły, słupowa.

TransportEdytuj

Transport drogowyEdytuj

Port LotniczyEdytuj

W pobliżu wsi ulokowany jest Międzynarodowy Port Lotniczy Katowice.

KolejEdytuj

Przez Pyrzowice przebiega linia kolejowa łącząca Ożarowice z Zawierciem. Jest ona fragmentem dawnej linii Zawiercie-Tarnowskie Góry. Jeszcze na przełomie XX i XXI w używana była do transportu towarowego. Obecnie wyłączona z użytku. W planie rozwoju kolejnictwa na lata 20 jest uruchomienie połączenia kolejowego do Katowic.

Wspólnoty wyznanioweEdytuj

  • parafia Nawiedzenia NMP
  • zbór Pyrzowice[2]

PrzypisyEdytuj

  1. Joannis Długosz Senioris Canonici Cracoviensis, „Liber Beneficiorum”, Aleksander Przezdziecki, Tom II, Kraków 1864, s. 202.
  2. Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2018-11-06].