Julian Sielewicz

Oficer Wojska Polskiego

Julian Sielewicz (ur. 20 marca 1892 w Justynowie, zm. wiosną 1940 w Katyniu) – pilot balonowy, podpułkownik obserwator sterowców lotnictwa Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Julian Sielewicz
Ilustracja
podpułkownik obserwator podpułkownik obserwator
Data i miejsce urodzenia 20 marca 1892
Justynowo
Data i miejsce śmierci wiosna 1940
Katyń
Przebieg służby
Lata służby 1914–1940
Siły zbrojne Coat of Arms of Russian Empire.svg Armia Imperium Rosyjskiego
Wojsko Litwy Środkowej
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Roundel of Poland (1921–1993).svg Lotnictwo Wojska Polskiego
Jednostki Odznaka I korpus w Rosji.jpg I Korpus Polski
6 Finlandzki Pułk Strzelców
26 Oddział Aeronautyczny
Legia Rycerska
Miński Pułk Strzelców
II Batalion Aeronautyczny
4 Batalion Balonowy
1 Batalion Balonowy
2 Batalion Balonowy
Stanowiska dowódca plutonu
dowódca kompanii
dowódca batalionu
komendant garnizonu
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa (kampania wrześniowa)
Odznaczenia
Odznaka honorowa za Rany i Kontuzje
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Złoty Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Odznaka Honorowa Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej Order Świętej Anny III klasy (Imperium Rosyjskie) Order Świętej Anny IV klasy (Imperium Rosyjskie) Order św. Stanisława – IV klasy
Państwowa Odznaka Sportowa

ŻyciorysEdytuj

 
Polska ekipa podczas zawodów o Puchar Gordona Bennetta w Belgii (czerwiec 1937). Czwarty od lewej Julian Sielewicz. Obok m.in. Franciszek Janik, Franciszek Hynek, Jan Wolszlegier, Zbigniew Burzyński i Bronisław Koblański

Urodził się 20 marca 1892 w majątku Justynowo (ówczesny powiat święciański, w okresie II RP obszar gminy Kozłowszczyzna) jako syn Franciszka i Eleonory z domu Malinowskiej. Jego bratem był Leonard (ur. 1881).

Julian Sielewicz ukończył gimnazjum, po czym uczęszczał do Szkoły Technicznej. Po wybuchu I wojny światowej w sierpniu 1914 został wcielony do armii Imperium Rosyjskiego, po czym został skierowany do Kazańskiej Szkoły Wojskowej. Ukończył ją w grudniu 1914, a następnie został przydzielony do pułku rezerwowego, w którym służył do marca 1915. Od 1 kwietnia 1915 był dowódcą kompanii w 6 Finlandzkim pułku strzelców. W 1915 został mianowany chorążym, a następnie awansowany do stopnia podporucznika. W 1916 otrzymał awanse na porucznika i podkapitana. W maju 1916 odniósł rany podczas walk frontowych. Przeszedł leczenie i w lutym 1917 został delegowany do Oficerskiej Szkoły Aeronautycznej w Piotrogrodzie, którą ukończył w maju tego roku. Wówczas został starszym oficerem 26 Oddziału Aeronautycznego.

Podczas rewolucji w Rosji 1917 należał do Polskiej Organizacji Wojskowej i działał w rejonie Mińska. W lutym 1918 przystąpił do I Korpusu Polskiego w Rosji gen. Józefa Dowbora-Muśnickiego (tzw. „Dowborczycy”), w ramach którego do 26 sierpnia 1918 był dowódcą plutonu 1 kompanii Legii Rycerskiej. Po likwidacji Korpusu do stycznia 1919 należał do Drużyn Samoobrony Ziemi Wileńskiej.

8 lutego wstąpił do Wojska Polskiego. Wówczas został dowódcą 12 kompanii Mińskiego Pułku Strzelców Wojska Litwy Środkowej (późniejszy polski 86 pułk piechoty). W szeregach tej jednostki jako dowódca 5 kompanii brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej 1920, walcząc w bitwie pod Słonimem, walkach pod Baranowiczami oraz bitwie pod Berezyną, podczas której 3 lipca 1920 został ranny (trafił na leczenie do Warszawy). 15 maja 1920 jego kompania rozbiła bolszewicki 496 pułk piechoty w miejscowości Babij Bór. Za swoje czyny zakończone zniszczeniem pułku nieprzyjaciela pod Babim Borem otrzymał Order Virtuti Militari[1].

Do służby wrócił w kwietniu 1921. 8 maja 1921 został mianowany oficerem informacyjno-wywiadowczym, a dwa tygodnie później dowódcą plutonu telegraficznego w macierzystym pułku. Rozkazem z 4 sierpnia 1921 przydzielony do Departamentu III Żeglugi Powietrznej Ministerstwa Spraw Wojskowych, następnie odkomenderowany do Oficerskiej Szkoły Aeronautycznej w Toruniu, którą ukończył w maju 1922. Wówczas otrzymał przydział do II batalionu aeronautycznego w Legionowie. Tam został dowódcą 2 kompanii balonów obserwacyjnych. Od grudnia 1923 był dowódcą 4 batalionu balonowego w Krakowie. W 1924 został awansowany do stopnia majora ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1923. W czerwcu 1924 został komendantem parku batalionu balonowego w Toruniu. Od sierpnia 1925 do 1 października odbył kurs pilotów sterowcowych i uzyskał tytuł pilota sterowcowego. Również w 1925 został absolwentem kursu kwatermistrzów, po czym od stycznia 1926 był kwatermistrzem batalionu balonowego. 30 sierpnia 1927 został zastępcą dowódcy batalionu balonowego (od 1929 pod nazwą 1 batalion balonowy). Od listopada 1927 do lutego 1928 był słuchaczem kursu oficerów sztabowych w Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie. W 1928 w stopniu majora był zweryfikowany w korpusie oficerów lotnictwa z lokatą 2[2].

W 1928 brał udział w zawodach balonowych:

  • 3 maja 1929 w krajowych zawodach balonowych (zorganizowanych przez 1 batalion balonowy dla upamiętnienia 10 rocznicy powstania wojsk balonowych) zajął drugie miejsce na balonie „Wilno”[3],
  • 15 sierpnia 1929 w Międzynarodowych Zawodach Balonów wolnych w Poznaniu (zorganizowanych z okazji Powszechnej Wystawy Krajowej w Poznaniu) zajął szóste miejsce w parze ze Zbigniewem Burzyńskim na balonie „Wilno”[4][5].

9 lutego 1931 został dowódcą 2 batalionu balonowego w Legionowie i pozostał nim do 1939[6]. 1 stycznia 1932 został awansowany do stopnia podpułkownika. Równolegle od 1934 był komendantem garnizonu Legionowo[7]. W 1937 zasiadł w Komitecie Organizacyjnym I Polskiego Lotu Stratosferycznego (I-PLS), w ramach którego został zbudowany największy na świecie tradycyjny balon stratosferyczny, „Gwiazda Polski”, a jako dowódca 2 batalionu balonowego zaakceptował cały projekt[8].

Po wybuchu II wojny światowej od początku kampanii wrześniowej 1 września 1939 był komendantem Bazy Balonowej nr 1. Następnie ewakuował się z kołowym rzutem Bazy Balonowej nr 1 na wschód w okolice Włodawy, po czym poruszał się w kierunku południowo-wschodnim. Po agresji ZSRR na Polskę został aresztowany przez Sowietów i przewieziony do obozu w Kozielsku. Osadzony był tam również jego brat Leonard (major służby saperskiej w stanie spoczynku[9], wcześniej oficer 3 pułku Saperów Wileńskich i 6 batalionu saperów). Wiosną 1940 Julian Sielewicz został przetransportowany do Katynia i rozstrzelany przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Został pochowany na terenie obecnego Polskiego Cmentarza Wojennego w Katyniu, gdzie w 1943 jego ciało zidentyfikowano podczas ekshumacji prowadzonych przez Niemców pod numerem 494 (dosł. określony jako Julian Zielewicz)[10]. Przy zwłokach Juliana Sielewicza zostały odnalezione legitymacja Międzynarodowego Aeroklubu, dwie karty rybołówcze, odznaka lotnicza, krzyżyk z łańcuszkiem[11].

Julian Sielewicz był kawalerem. Jego brat Leonard także został zamordowany w katyńskim lesie wiosną 1940[12][13].

UpamiętnienieEdytuj

5 października 2007 Minister Obrony Narodowej Aleksander Szczygło awansował go pośmiertnie do stopnia pułkownika[14]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 roku w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”[15].

Decyzją Ministra Obrony Narodowej z 16 lipca 2008 1 batalion zaopatrzenia otrzymał przydomek Legionowski oraz patronat Juliana Sielewicza[16][17][18] (1 Legionowski Batalion Zaopatrzenia im. płk Juliana Sielewicza – JW 3350 został rozformowany w 2012[19]).

13 września 2008 na cmentarzu w Jabłonnie została odsłonięta tablica pamiątkowa honorują oficerów i żołnierzy 2 Batalionu Balonowego, ofiar zbrodni katyńskiej[20], wśród których został wymieniony ppłk Julian Sielewicz[21].

W ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia” został zasadzony Dąb Pamięci, honorujący Juliana Sielewicza, w Legionowie[22].

Jego krewna Barbara Dulska odsłoniła 3 maja 2010 Pomnik Ofiar Zbrodni Katyńskiej w Legionowie[23].

Decyzją Ministra Obrony Narodowej z 9 marca 2018 Ośrodek Rozpoznania Obrazowego (ORO) otrzymał imię płk. Juliana Sielewicza[24].

AwanseEdytuj

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Julian Sielewicz. ogrodywspomnien.pl. [dostęp 12 stycznia 2015].
  2. Lista oficerów Wojska Polskiego z lat 1914-1939. Julian Sielewicz. officersdatabase.appspot.com. [dostęp 12 stycznia 2015].
  3. Tomasz Matuszak. Udział żołnierzy wojsk balonowych w imprezach sportowych w latach 1921–1939. , s. 7. Centralne Archiwum Wojskowe. 
  4. Początki sportu balonowego w Polsce. balony.org.pl. [dostęp 11 stycznia 2015].
  5. Tomasz Matuszak. Udział żołnierzy wojsk balonowych w imprezach sportowych w latach 1921–1939. , s. 5. Centralne Archiwum Wojskowe. 
  6. Jacek Szczepański: Wojska balonowe: Legionowo 1897-1939. Pruszków: "Ajaks", 2004, s. 44. na książce ​ISBN 83-88773-72-10​. ISBN 83-88773-72-0.
  7. Czterdzieści cztery nazwiska. toiowo.eu, 25 marca 2010. [dostęp 11 stycznia 2015].
  8. Gwiazda Polski.... polskieniebo.pl, 1 stycznia 2015. [dostęp 2018-02-24]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  9. Lista oficerów Wojska Polskiego z lat 1914-1939. Leonard Sielewicz. officersdatabase.appspot.com. [dostęp 12 stycznia 2015].
  10. Katyń według źródeł niemieckich – 1943 r.. stankiewicze.com. [dostęp 11 stycznia 2015].
  11. Andrzej Leszek Szcześniak: Katyń. Lista ofiar i zaginionych jeńców obozów Kozielsk, Ostaszków, Starobielsk. Warszawa: Alfa, 1989, s. 146. ISBN 83-7001-294-9.
  12. Andrzej Leszek Szcześniak: Katyń. Lista ofiar i zaginionych jeńców obozów Kozielsk, Ostaszków, Starobielsk. Warszawa: Alfa, 1989, s. 147. ISBN 83-7001-294-9.
  13. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego: Katyń. Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, 2000. s. 561. [dostęp 11 stycznia 2015].
  14. Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 roku w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
  15. LISTA OSÓB ZAMORDOWANYCH W KATYNIU, CHARKOWIE, TWERZE I MIEDNOJE MIANOWANYCH POŚMIERTNIE NA KOLEJNE STOPNIE. policja.pl. [dostęp 11 stycznia 2015].
  16. Decyzja Nr 344/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 lipca 2008 r. w sprawie nadania imienia płk. Juliana Sielewicza, nazwy wyróżniającej „Legionowski" oraz ustanowienia dorocznego Święta 1 batalionu zaopatrzenia w Legionowie. infor.pl. [dostęp 11 stycznia 2015].
  17. Święto 1. Legionowskiego batalionu zaopatrzenia im. płk Juliana Sielewicza (1 bzaop). special-ops.pl/, 19 września 2011. [dostęp 12 stycznia 2015].
  18. Uroczystości w Legionowie. prezydent.pl, 7 września 2008. [dostęp 12 stycznia 2015].
  19. 1. Legionowski Batalion Zaopatrzenia im. płk Juliana Sielewicza – JW 3350. jednostki-wojskowe.pl. [dostęp 11 stycznia 2015].
  20. Uroczyste odsłonięcie tablicy. jablonna.pl, 16 września 2008. [dostęp 12 stycznia 2015].
  21. Legionowskim Ofiarom Zbrodni Katyńskiej. przyjaciele-legionowa.org.pl, 10 kwietnia 2013. [dostęp 12 stycznia 2015].
  22. Walczyli w 1920 – zginęli w Katyniu (cz.II). fakty.wwl.pl, 9 czerwca 2014. [dostęp 12 stycznia 2015].
  23. Obchody narodowego Święta Konstytucji 3 Maja w Legionowie. wojsko-polskie.pl, 4 maja 2010. [dostęp 12 stycznia 2015].
  24. Dz.Urz.MON z 2018 poz. 26
  25. Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 2, s. 109
  26. Zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 2, s. 19, 11 listopada 1936. 
  27. Piętnastolecie L. O. P. P.. Warszawa: Wydawnictwo Zarządu Głównego Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej, 1938, s. 288.

BibliografiaEdytuj