Otwórz menu główne

Nadbrzeżyca nadrzeczna (Corrigiola litoralis L.) – gatunek rośliny z rodziny goździkowatych (Caryophyllaceae). Występuje w Europie, został także zawleczony do Ameryki[2]. Gatunek w Polsce bardzo rzadki. Występuje jedynie na Dolnym Śląsku w dolinie Odry, Bobru i Nysy Łużyckiej oraz na pojedynczych stanowiskach na Pomorzu i w Wielkopolsce. W 2005 znany był łącznie z 4 stanowisk.

Nadbrzeżyca nadrzeczna
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd goździkowce
Rodzina goździkowate
Rodzaj nadbrzeżyca
Gatunek nadbrzeżyca nadrzeczna
Nazwa systematyczna
Corrigiola litoralis L.
Sp. Pl. 271.1753
Morfologia

Spis treści

MorfologiaEdytuj

Łodyga
Posiada liczne, rozgałęzione, cienkie i pokładające się łodygi o długości do 30 cm.
Liście
Najniższe tworzą różyczkę liściową, wyższe wyrastają skrętolegle, najwyższe niemal naprzeciwlegle. Są równowąskolancetowate, bezogonkowe, całobrzegie. Mają długość do 1,5 cm i posiadają suchobłoniaste przylistki.
Kwiaty
Liczne i drobne, zebrane w wierzchotki wyrastające bocznie na osi kwiatostanu w kątach liściokształtnych podsadek. Korona złożona z 5 białych lub nieco różowych płatków o długości do 1,5 mm, kielich 5-działkowy, o wolnych działkach dłuższych od płatków. Wewnątrz korony 5 pręcików i półdolny słupek z 3 znamionami.
Owoc
Jednonasienne niełupki.

Biologia i ekologiaEdytuj

Roślina jednoroczna. Kwitnie od kwietnia do września. Występuje na zalewanych często miejscach: na brzegach rzek, żwirowiskach i innych piaszczystych miejscach. Gatunek charakterystyczny dla związku (All.) Chenopodion fluviatile[3]. Liczba chromosomów 2n= 18[4].

Zagrożenia i ochronaEdytuj

Roślina od 2004 objęta w Polsce ochroną ścisłą. W 2005 naliczono w Polsce zaledwie 20 okazów tej rośliny.

Kategorie zagrożenia gatunku:

Na większości stanowisk, na których dawniej występował wyginął z powodu regulacji rzek i innych prac hydrotechnicznych.

PrzypisyEdytuj

  1. P.F. Stevens: Caryophyllales (ang.). Angiosperm Phylogeny Website, 2001–. [dostęp 2010-05-30].
  2. Mapa rozmieszczenia gatunku na Den virtuella floran [dostęp 2013-11-26].
  3. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  4. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  5. Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  6. Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
  7. Zarzycki K., Kaźmierczakowa R., Mirek Z.: Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Wyd. III. uaktualnione i rozszerzone. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2014. ISBN 978-83-61191-72-8.

BibliografiaEdytuj

  1. Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Warszawa: Multico Oficyna Wyd., 2006. ISBN 978-83-7073-444-2.