Religia w Toruniu

Toruń
Toruń2017.jpg
Ten artykuł jest częścią cyklu artykułów o Toruniu

Religia w Toruniu – wspólnoty wyznaniowe działające na terenie Torunia.

CharakterystykaEdytuj

KościołyEdytuj

Osobny artykuł: Obiekty sakralne w Toruniu.

W Toruniu znajduje się 25 kościołów rzymskokatolickich, z czego 4 pochodzą z czasów średniowiecznych (kolejnych 6 średniowiecznych kościołów już nie istnieje), 1 pochodzi z XVII wieku, 1 – z XVIII wieku, 2 – z XIX wieku, pozostałych 17 zostało zbudowanych (bądź budowa została rozpoczęta) w XX wieku. 21 z nich to kościoły parafialne[1].

Prócz kościołów rzymskokatolickich w Toruniu istnieje ponad 10 zborów innych wyznań, w tym 7 – protestanckich.

AdministracjaEdytuj

Toruń od 1992 roku jest stolicą diecezji toruńskiej Kościoła rzymskokatolickiego, ustanowionej przez papieża Jana Pawła II bullą Totus Tuus Poloniae Populus z dnia 25 marca tego samego roku. Ingres pierwszego biskupa toruńskiego Andrzeja Wojciecha Suskiego do katedry św. Jana Ewangelisty i św. Jana Chrzciciela w Toruniu odbył się dnia 31 maja 1992 roku. Miasto obejmują cztery dekanaty: Toruń I, Toruń II, Toruń III i Toruń IV[2][3].

W Toruniu znajdują się także ośrodki innych wyznań, m.in. cerkiew prawosławna, rozliczne kościoły wyznań ewangelickich.

KalendariumEdytuj

Najważniejsze fakty z dziejów toruńskiej religii[4][5]:

Państwo Krzyżackie (1228-1454)Edytuj

Królestwo Polskie (1454-1793)Edytuj

W Królestwie Prus (1793-1815)Edytuj

Królestwo Prus (1815-1920)Edytuj

II Rzeczpospolita (1920-1939)Edytuj

II wojna światowa (1939-1945)Edytuj

Okres PRL (1945-1989)Edytuj

Po 1989 rokuEdytuj

Kościół rzymskokatolickiEdytuj

Kościoły parafialneEdytuj

Kościoły nieparafialneEdytuj

Kościoły w budowieEdytuj

Wybrane kościoły w ToruniuEdytuj

ParafieEdytuj

SanktuariaEdytuj

Wybrane sanktuaria w ToruniuEdytuj

ZakonyEdytuj

zgromadzenia zakonne męskie[11] zgromadzenia zakonne żeńskie[12]

UczelnieEdytuj

Kościół greckokatolickiEdytuj

W Toruniu znajduje się Parafia greckokatolicka obrządku bizantyjsko-ukraińskiego. Z powodu braku świątyni liturgia celebrowana jest w kościele rzymskokatolickim pw. św. Maksymiliana[19].

Kościół prawosławnyEdytuj

W Toruniu znajduje się jedna parafia prawosławna pw. św. Mikołaja należąca do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego[20].

Kościół starokatolickiEdytuj

W Toruniu działalność duszpasterską prowadzi parafia polskokatolicka pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny[21].

Kościoły protestanckieEdytuj

Od połowy XVI w. Toruń był miastem protestanckim, dziś kontynuatorką tej tradycji jest parafia ewangelicko-augsburska oraz siedem innych wyznań protestanckich. Większość toruńskich kościołów protestanckich reprezentuje nurt chrześcijaństwa ewangelicznego i należy do Toruńskiego Przymierza Protestanckiego oraz Aliansu Ewangelicznego w RP[22].

Zbory i kościołyEdytuj

Rodzimowierstwo słowiańskieEdytuj

W Toruniu działa jedna wspólnota rodzimowierstwa słowiańskiego – powstałe w 2015 roku Stowarzyszenie „Kałdus”[24].

Świadkowie JehowyEdytuj

W Toruniu działa również 8 zborów Świadków Jehowy[25]: Bielawy, Bydgoskie (z grupą anglojęzyczną), Chełmińskie, Chrobrego, Na Skarpie (z grupą rosyjskojęzyczną), Podgórz, Rubinkowo (z grupą języka migowego) i Wschód, spotykając się w Salach Królestwa. W Toruniu znajdują się dwie Sale Królestwa: na ulicy Jana III Sobieskiego 27B oraz na ulicy Mjr Ludwika Idzikowskiego 1[25].

CmentarzeEdytuj

Osobny artykuł: Cmentarze w Toruniu.

W Toruniu znajduje się osiemnaście cmentarzy – trzy z nich to nekropole komunalne, a piętnaście należy do toruńskich parafii. Do najstarszych z nich zaliczyć należy cmentarze: św. Jerzego przy ul. Gałczyńskiego i NMP przy ul. Wybickiego oraz Cmentarz Garnizonowy przy ul. Grudziądzkiej, zlokalizowane w prawobrzeżnej części miasta oraz cmentarz św. św. Piotra i Pawła przy ul. Poznańskiej na lewobrzeżu[26].

PrzypisyEdytuj

  1. Kościoły na Starówce | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2016-11-25].
  2. Ks. bp Andrzej Suski (pol.). torun.pl. [dostęp 2009].
  3. Ksiądz biskup Andrzej Wojciech Suski (pol.). umk.pl. [dostęp 2013-08-11].
  4. Twoje-Miasto Sp., Diecezja Toruńska, diecezja-torun.pl [dostęp 2016-11-03].
  5. Prymas Wyszyński i jego pobyty na terenie diecezji toruńskiej, diecezja-torun.pl [dostęp 2020-03-17] (pol.).
  6. https://www.torun.pl/pl/odbudowa-organow-w-kosciele-jezuitow-prosba-o-wsparcie
  7. Parafia św. Andrzeja Apostoła w Toruniu | Facebook, www.facebook.com [dostęp 2016-11-25].
  8. Strona Diecezji Toruńskiej (pol.). diecezja.torun.pl.
  9. Super User, Parafia Garnizonowa w Toruniu – Parafia Garnizonowa w Toruniu, garnizonowytorun.pl [dostęp 2017-04-17] (pol.).
  10. Twoje-Miasto Sp., Sanktuaria, diecezja-torun.pl [dostęp 2016-12-18].
  11. Twoje-Miasto Sp., Zakony i zgromadzenia męskie, diecezja-torun.pl [dostęp 2016-12-18].
  12. Twoje-Miasto Sp., Zakony i Zgromadzenia Żeńskie, diecezja-torun.pl [dostęp 2016-12-18].
  13. Nowa wspólnota redemptorystów w Toruniu, „Prowincja Warszawska Redemptorystów”, 24 października 2017 [dostęp 2017-11-12] (pol.).
  14. Twoje-Miasto Sp., Św. Jan Bosko w Toruniu, diecezja-torun.pl [dostęp 2018-01-30] (pol.).
  15. Witaj na stronie Wydziału Teologicznego UMK w Toruniu – Wydział Teologiczny UMK w Toruniu, www.teologia.umk.pl [dostęp 2016-11-25].
  16. Twoje-Miasto Sp., Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Toruńskiej, wsdtorun.pl [dostęp 2016-11-25].
  17. Toruń: Ośrodek formacji diakonów stałych, „info.wiara.pl” [dostęp 2016-11-29].
  18. Studium Muzyki Kościelnej Diecezji Toruńskiej, www.studiumorganistowskie.diecezja.torun.pl [dostęp 2016-11-25].
  19. Grekokatolicy.pl, Kościół greckokatolicki, Cerkiew greckokatolicka, Cerkwie, | Iława, grekokatolicy.pl [dostęp 2016-12-18].
  20. Parafia w Toruniu, www.prawoslawietorun.republika.pl [dostęp 2016-12-18].
  21. narodzenianmp.polskokatolicki, narodzenianmp-polskokatolicki.manifo.com [dostęp 2016-12-18].
  22. Toruńskie Przymierze Protestanckie, www.eduteka.pl [dostęp 2016-12-18].
  23. Rozmawiał Adam Willma, Protestanci świętują u siebie, „pomorska.pl” [dostęp 2016-12-18].
  24. Aga Ptaszyńska. Stowarzyszenie Kałdus. „Gniazdo. Rodzima wiara i kultura”. 1(16)/2016, s. 18, 2016. Witt Wilczyński. Agencja INVINI. ISSN 2081-9072. 
  25. a b Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2018-08-30].
  26. Toruńskie cmentarze | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2016-10-25].