Religia w Toruniu

Religia w Toruniu – wspólnoty wyznaniowe działające na terenie Torunia.

CharakterystykaEdytuj

KościołyEdytuj

Osobny artykuł: Obiekty sakralne w Toruniu.

W Toruniu znajduje się 25 kościołów rzymskokatolickich, z czego 4 pochodzą z czasów średniowiecznych (kolejnych 6 średniowiecznych kościołów już nie istnieje), 1 pochodzi z XVII wieku, 1 – z XVIII wieku, 2 – z XIX wieku, pozostałych 17 zostało zbudowanych (bądź budowa została rozpoczęta) w XX wieku. 21 z nich to kościoły parafialne[1].

Prócz kościołów rzymskokatolickich w Toruniu istnieje ponad 10 zborów innych wyznań, w tym 7 – protestanckich.

AdministracjaEdytuj

Toruń od 1992 roku jest stolicą diecezji toruńskiej Kościoła rzymskokatolickiego, ustanowionej przez papieża Jana Pawła II bullą Totus Tuus Poloniae Populus 25 marca 1992 roku. Ingres pierwszego biskupa toruńskiego Andrzeja Wojciecha Suskiego do katedry św. Jana Ewangelisty i św. Jana Chrzciciela w Toruniu odbył się 31 maja 1992 roku. Miasto obejmują cztery dekanaty: Toruń I, Toruń II, Toruń III i Toruń IV[2][3].

W Toruniu znajdują się także ośrodki innych wyznań, m.in. cerkiew prawosławna, rozliczne kościoły wyznań ewangelickich.

KalendariumEdytuj

Najważniejsze fakty z dziejów toruńskiej religii[4][5]:

Państwo Krzyżackie (1228–1454)Edytuj

Królestwo Polskie (1454–1793)Edytuj

W Królestwie Prus (1793–1815)Edytuj

Królestwo Prus (1815–1920)Edytuj

II Rzeczpospolita (1920–1939)Edytuj

II wojna światowa (1939–1945)Edytuj

Okres PRL (1945–1989)Edytuj

Po 1989 rokuEdytuj

Kościół rzymskokatolickiEdytuj

Kościoły parafialneEdytuj

Kościoły nieparafialneEdytuj

Kościoły w budowieEdytuj

Wybrane kościoły w ToruniuEdytuj

ParafieEdytuj

SanktuariaEdytuj

Wybrane sanktuaria w ToruniuEdytuj

ZakonyEdytuj

zgromadzenia zakonne męskie[11] zgromadzenia zakonne żeńskie[12]

UczelnieEdytuj

Kościół greckokatolickiEdytuj

W Toruniu znajduje się Parafia greckokatolicka obrządku bizantyjsko-ukraińskiego. Z powodu braku świątyni liturgia celebrowana jest w kościele rzymskokatolickim pw. św. Maksymiliana[19].

Kościół prawosławnyEdytuj

W Toruniu znajduje się jedna parafia prawosławna pw. św. Mikołaja należąca do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego[20].

Kościół starokatolickiEdytuj

W Toruniu działalność duszpasterską prowadzi parafia polskokatolicka pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny[21].

Kościoły protestanckieEdytuj

Od połowy XVI w. Toruń był miastem protestanckim, dziś kontynuatorką tej tradycji jest parafia ewangelicko-augsburska oraz siedem innych wyznań protestanckich. Większość toruńskich kościołów protestanckich reprezentuje nurt chrześcijaństwa ewangelicznego i należy do Toruńskiego Przymierza Protestanckiego oraz Aliansu Ewangelicznego w RP[22].

Zbory i kościołyEdytuj

Rodzimowierstwo słowiańskieEdytuj

W Toruniu działa jedna wspólnota rodzimowierstwa słowiańskiego – powstałe w 2015 roku Stowarzyszenie „Kałdus”[24].

Świadkowie JehowyEdytuj

W Toruniu działa również 8 zborów Świadków Jehowy[25]: Bielawy, Bydgoskie (z grupą anglojęzyczną), Chełmińskie, Chrobrego, Na Skarpie (z grupą rosyjskojęzyczną), Podgórz, Rubinkowo (z grupą języka migowego) i Wschód, spotykając się w Salach Królestwa. W Toruniu znajdują się dwie Sale Królestwa: przy ulicy Jana III Sobieskiego 27B oraz przy ulicy Mjr Ludwika Idzikowskiego 1[25].

CmentarzeEdytuj

Osobny artykuł: Cmentarze w Toruniu.

W Toruniu znajduje się osiemnaście cmentarzy – trzy z nich to nekropole komunalne, a piętnaście należy do toruńskich parafii. Do najstarszych z nich zaliczyć należy cmentarze: św. Jerzego przy ul. Gałczyńskiego i NMP przy ul. Wybickiego oraz Cmentarz Garnizonowy przy ul. Grudziądzkiej, zlokalizowane w prawobrzeżnej części miasta oraz cmentarz św. św. Piotra i Pawła przy ul. Poznańskiej na lewobrzeżu[26].

PrzypisyEdytuj

  1. Kościoły na Starówce, www.torun.pl [dostęp 2016-11-25].
  2. Ks. bp Andrzej Suski, torun.pl.data dostępu?
  3. Ksiądz biskup Andrzej Wojciech Suski. umk.pl. [dostęp 2013-08-11].
  4. Twoje-Miasto Sp., Diecezja Toruńska, diecezja-torun.pl [dostęp 2016-11-03].
  5. Prymas Wyszyński i jego pobyty na terenie diecezji toruńskiej, diecezja-torun.pl [dostęp 2020-03-17].
  6. Odbudowa organów w kościele jezuitów. Prośba o wsparcie, torun.pl.
  7. Parafia św. Andrzeja Apostoła w Toruniu, www.facebook.com [dostęp 2016-11-25].
  8. Strona Diecezji Toruńskiej, diecezja.torun.pl.
  9. Parafia Garnizonowa w Toruniu – Parafia Garnizonowa w Toruniu, garnizonowytorun.pl [dostęp 2017-04-17].
  10. Twoje-Miasto Sp., Sanktuaria, diecezja-torun.pl [dostęp 2016-12-18].
  11. Twoje-Miasto Sp., Zakony i zgromadzenia męskie, diecezja-torun.pl [dostęp 2016-12-18].
  12. Twoje-Miasto Sp., Zakony i Zgromadzenia Żeńskie, diecezja-torun.pl [dostęp 2016-12-18].
  13. Nowa wspólnota redemptorystów w Toruniu, „Prowincja Warszawska Redemptorystów”, 24 października 2017 [dostęp 2017-11-12].
  14. Twoje-Miasto Sp., Św. Jan Bosko w Toruniu, diecezja-torun.pl [dostęp 2018-01-30].
  15. Witaj na stronie Wydziału Teologicznego UMK w Toruniu – Wydział Teologiczny UMK w Toruniu, www.teologia.umk.pl [dostęp 2016-11-25].
  16. Twoje-Miasto Sp., Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Toruńskiej, wsdtorun.pl [dostęp 2016-11-25].
  17. Toruń: Ośrodek formacji diakonów stałych, „info.wiara.pl” [dostęp 2016-11-29].
  18. Studium Muzyki Kościelnej Diecezji Toruńskiej, www.studiumorganistowskie.diecezja.torun.pl [dostęp 2016-11-25].
  19. Grekokatolicy.pl, Kościół greckokatolicki, Cerkiew greckokatolicka, Cerkwie, Iława, grekokatolicy.pl [dostęp 2016-12-18].
  20. Parafia w Toruniu, www.prawoslawietorun.republika.pl [dostęp 2016-12-18].
  21. narodzenianmp.polskokatolicki, narodzenianmp-polskokatolicki.manifo.com [dostęp 2016-12-18].
  22. Toruńskie Przymierze Protestanckie, www.eduteka.pl [dostęp 2016-12-18].
  23. Rozmawiał Adam Willma, Protestanci świętują u siebie, „pomorska.pl” [dostęp 2016-12-18].
  24. Aga Ptaszyńska, Stowarzyszenie Kałdus, „Gniazdo. Rodzima wiara i kultura”, Agencja INVINI, 2016, s. 18, ISSN 2081-9072, 1(16)/2016.
  25. a b Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2018-08-30].
  26. Toruńskie cmentarze, www.torun.pl [dostęp 2016-10-25].