Otwórz menu główne

Siedliska Sławęcińskie

wieś w województwie podkarpackim

Siedliska Sławęcińskiewieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jasielskim, w gminie Skołyszyn[2][3].

Siedliska Sławęcińskie
wieś
Ilustracja
Widok od południa
Państwo  Polska
Województwo  podkarpackie
Powiat jasielski
Gmina Skołyszyn
Liczba ludności (2018) 211[1]
Strefa numeracyjna 13
Kod pocztowy 38-242
Tablice rejestracyjne RJS
SIMC 0360260
Położenie na mapie gminy Skołyszyn
Mapa lokalizacyjna gminy Skołyszyn
Siedliska Sławęcińskie
Siedliska Sławęcińskie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Siedliska Sławęcińskie
Siedliska Sławęcińskie
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Siedliska Sławęcińskie
Siedliska Sławęcińskie
Położenie na mapie powiatu jasielskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu jasielskiego
Siedliska Sławęcińskie
Siedliska Sławęcińskie
Ziemia49°44′33″N 21°21′48″E/49,742500 21,363333
Widok na wieś z Przysiek
Stacja Kontroli Pojazdów

Miejscowość leży nad rzeką Ropą przy drodze krajowej nr 28 i linii kolejowej nr 108 z najbliższą stacją w Przysiekach.

Położenie geograficzneEdytuj

Siedliska Sławęcińskie leżą w Obniżeniu Gorlickim (513,66) na Pogórzu Karpackim w południowo-wschodniej Polsce. Wieś graniczy od północy z Bączalem Dolnym, od wschodu z Przysiekami, od południa z Pustą Wolą i od strony zachodniej ze Sławęcinem. Najbliższym miastem jest Jasło (województwo podkarpackie) w odległości 10 km i Biecz (województwo małopolskie) odległy o 11 km. Jest to niewielka wieś o obszarze 139,3 ha. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

W Siedliskach Sławęcińskich znajduje się fragment specjalnego obszaru ochrony siedlisk w ramach sieci Natura 2000 o nazwie „Wisłoka z dopływami” i obejmuje obszar koryta rzeki Ropy wraz z wiklinami nadrzecznymi.

HistoriaEdytuj

Siedliska Sławęcińskie założono na prawie niemieckim w 1398 roku na bazie istniejącej już osady[4]. W ten sposób weszły w skład dóbr królewskich i jako tenuta (dzierżawa) dość często zmieniały użytkownika. I tak w 1451 roku wymieniana była Katarzyna Budziszowska; w 1472 roku Jan Oświęcim; w 1476 roku Jan Brzeziński; w 1480 roku Paweł z Klęczan; w 1496 roku Jan z Klęczan; w 1502 roku Jan i Stanisław Winiarscy ze Skryszowa; w 1508 roku Jan Milorad ze Sławęcina jako posiadacze Siedlisk Sławęcińskich. W XVI wieku Siedliska Sławęcińskie weszły w skład klucza dóbr królewskich czyli starostwa niegrodowego z siedzibą w Trzcinicy, do którego należały jeszcze Przysieki, Pusta Wola i Jareniówka[5].

W 1581 roku starostwo trzcinickie należało do hr. Zofii Ocieskiej[5].; wieś dzierżawi Taszycki i są to: półtora łana kmiecego, 3 zagrody z rolą, 1 komornik z bydłem i 5 komorników bez bydła[6].

W 1595 roku klucz trzcinicki trzymał Joachim Ocieski kanclerz koronny, starosta olsztyński (zm. 1613 r.) najmłodszy syn Jana i Zofii Ocieskich. W skład dzierżawy wchodziły: Gądki folwark, Jareniówka, Przysieki, Przysieczki, Pusta Wola, Siedliska Sławęcińskie i Trzcinica.[7]. W 1629 roku dzierżawcą wsi był Rusiecki[8]. W latach 1634–1710 Siedliska Sławęcińskie znajdowały w rękach starostów libuskich, rodziny Rejów[9][10]. W 1772 roku starostwo trzcinickie z Siedliskami Sławęcińskimi dzierżawią Wilhelm i Petronela Siemieńscy[5], a po I rozbiorze Polski władze austriackie przystąpiły do zbywania królewszczyzn.

W 1777 roku starostwo nabył Stanisław Jabłonowski, zięć Siemieńskich. Następnie w latach 1828-1856 drogą powiązań rodzinnych Siedliska przeszły w posiadanie rodziny Stadnickich (Antoniego i jego synów). W 1856 roku Józef Bärenreither nabył starostwo trzcinickie, a potem jego żona Józefa sprzedała w 1872 roku hr. Szczęsnemu Włodkowi[10]. W 1897 roku odziedziczył majątek hr. Stanisław Włodek, syn Szczęsnego. W 1945 roku właścicielem majątku dworskiego w Siedliskach Sławęcińskich o powierzchni 21,36 ha była Maria de Lavaux. Są to głównie lasy (19,67 ha) oraz użytki rolne (1,69 ha), które upaństwowione przejmuje w całości Nadleśnictwo w Kołaczycach[11].

W 1890 roku było we wsi 27 domów mieszkalnych, w 2000 - 67, a w 2011 roku 73 domy mieszkalne. W Siedliskach Sławęcińskich nigdy nie było szkoły, a dzieci uczęszczają do szkół w Przysiekach i Skołyszynie. Wierni rzymskokatoliccy należą do parafii w Sławęcinie. We wsi działa Ochotnicza Straż Pożarna, powstała w 1900 roku. Po wybudowaniu w 1976 roku remizy i domu ludowego OSP w Siedliskach połączyła się w jedną organizację z OSP w sąsiednim Sławęcinie. W 2000 roku OSP Sławęcin-Siedliska otrzymała sztandar i została odznaczona Złotym Znakiem Związku.

Na frontowej ścianie remizy 10 listopada 1984 roku odsłonięto tablicę upamiętniającą śmierć dwóch żołnierzy AK w czasie akcji dywersyjnej na mostku kolejowym w Siedliskach Sławęcińskich w 1944 roku.

W wyborach prezydenckich w 2010 i w 2015 roku wieś głosowała zdecydowanie na kandydatów konserwatywno-chadeckiej partii Prawo i Sprawiedliwość (2010: Jarosław Kaczyński, 69,44%, 2015: Andrzej Duda, 73,75%) i wygrali oni z przedstawicielem chrześcjańsko-demokratycznej Platformy Obywatelskiej (2010: Bronisław Komorowski, 30,56%, 2015: Bronisław Komorowski, 26,25%))[12][13].

Na placu obok remizy w dniu 28 listopada 2014 roku dla upamiętnienia 25 lat wolności w Polsce odpowiadając na akcję prezydenta Bronisława Komorowskiego i Lasów Państwowych posadzono dąb wolności przy udziale miejscowej OSP[14].

LudnośćEdytuj

Na koniec 2015 roku Siedliska Sławęcińskie liczyły 211 mieszkańców, a średnia gęstość zaludnienia wynosiła 152 osoby/km². Według danych na koniec 2012 roku na ogólną liczbę 219 mieszkańców było 100 kobiet i 119 mężczyzn; 181 osób dorosłych i 38 osób poniżej 18 roku życia oraz 34 mieszkańców w wieku emerytalnym.

 

    

  • Wykres liczby ludności w Siedliskach Sławęcińskich na przestrzeni lat [15][16][17][1]:
        
wykształcenie
dane z Narodowego Spisu Powszechnego z 2002 roku
brak podstawowe zawodowe średnie wyższe
osób 4 70 61 46 6
kobiet 2 42 23 23 3
mężczyzn 2 28 38 23 3
  • Ludność w wieku 13 lat i więcej według płci i poziomu wykształcenia w 2002 roku[18]:

TurystykaEdytuj

Przez wieś przebiegają następujące szlaki turystyczne[19]:

Szlaki piesze

Związani z Siedliskami SławęcińskimiEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b Sołectwo Siedliska Sławęcińskie - liczba mieszkańców. Strona gminy Skołyszyn. [dostęp 2019-02-13].
  2. GUS. Wyszukiwarka TERYT
  3. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. Ryszard Oleszkowicz, Skołyszyn. Zarys monograficzny, Skołyszyn 1998. wyd. II, s. 39
  5. a b c Władysław Sarna, Opis powiatu jasielskiego, 1908 reprint JDK Jasło 1995, s. 167, 168, 169
  6. Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno – statystycznym. Małopolska. T.III, Warszawa 1886, s. 116
  7. Henryk Rutkowski, Atlas Historyczny Polski. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku, cz.2, Instytut Historii PAN Warszawa 2008, s. 77, 97
  8. Stefan Inglot – redakcja, Rejestr poborowy województwa krakowskiego z roku 1629, Wrocław 1956. Zakład Ossolińskich s. 264
  9. Stefan Inglot – redakcja, Rejestr poborowy województwa krakowskiego z roku 1680 wraz z aneksem miast według rejestru z roku 1655, Wrocław 1959. Wrocławskie Towarzystwo Naukowe, Tom II, str. 290
  10. a b Tadeusz Ślawski, Siepietnica, Skołyszyn 1996, s. 19, 22
  11. Praca zbiorowa, Na śladach dworów i dworków Jasielszczyzny, Jasło 2005, s. 294, 295
  12. Skołyszyn gm. –wyniki głosowania – strona PKW. [dostęp 2015-08-16].
  13. Ponowne głosowanie, gm. Skołyszyn: Siedliska Sławęcińskie – strona PKW. [dostęp 2015-08-16].
  14. Aktualności – strona gminy. [dostęp 2015-08-09].
  15. Władysława Kołodziej, Gabriela Ślawska, Gmina Skołyszyn: przeszłość i teraźniejszość, Skołyszyn 2006, str.248
  16. Demografia - na stronie gminy Skołyszyn. [dostęp 2015-07-07].
  17. Ludność w latach 2000-2007 - na stronie BIP Skołyszyn. [dostęp 2015-07-07].
  18. Siedliska Sławęcińskie - Bank Danych Lokalnych-GUS. [dostęp 2015-08-07].
  19. Szlaki turystyczne – strona gminy. [dostęp 2015-03-18].
  20. Katolicki Uniwersytet Lubelski- strona pracownika. [dostęp 2015-09-28].
  21. Zwiastowanie – nr 3 z 1993 roku. [dostęp 2015-09-28].

BibliografiaEdytuj

  • Józef Garbacik – redakcja, Studia z dziejów Jasła i powiatu jasielskiego, PWN Kraków 1964
  • Wiesław Hap, Ziemia Jasielska naszą Małą Ojczyzną, Jasło 2014, wyd.II, ​ISBN 978-83-63105-04-4
  • Władysława Kołodziej, Gabriela Ślawska, Gmina Skołyszyn: przeszłość i teraźniejszość, Skołyszyn: Urząd Gminy, 2006, ISBN 83-86744-73-1, OCLC 170018816.
  • Ryszard Oleszkowicz, Skołyszyn. Zarys monograficzny, Skołyszyn 1998. wyd. II, ​ISBN 83-86744-50-2
  • Na śladach dworów i dworków Jasielszczyzny, Aleksandra Dacyl, Zbigniew Dranka, Zdzisław Świstak, Jasło: Mała Poligrafia Redemptorystów, 2005, ISBN 83-86744-58-8, OCLC 749753089.
  • Władysław Sarna, Opis powiatu jasielskiego, 1908 reprint JDK Jasło 1995, ​ISBN 83-903825-2-0
  • Tadeusz Ślawski, Siepietnica, Skołyszyn 1996, ​ISBN 83-86744-62-6
  • Edward Wojtuń, Pomniki, tablice i miejsca pamięci narodowej w Gminie Skołyszyn woj. krośnieńskie, Skołyszyn 1996,68, ​ISBN 83-86744-15-4

Linki zewnętrzneEdytuj