Otwórz menu główne

Tennessee

stan Stanów Zjednoczonych
Ten artykuł dotyczy stanu. Zobacz też: inne znaczenia.

Tennessee (wymowa: /tɛnɪˈsiː/ i) – stan na południowym wschodzie Stanów Zjednoczonych.

Tennessee
State of Tennessee
stan
16. stan od 1 czerwca 1796
Pieczęć Flaga
Pieczęć Flaga
Dewiza: Agriculture and commerce
Państwo  Stany Zjednoczone
Stolica Nashville
Kod ISO 3166-2 US-TN
Gubernator Bill Lee (R)
Powierzchnia 109 153[1] km²
Populacja (2017)
• liczba ludności

6 715 984[2]
• gęstość 60,0 os./km²
Strefa czasowa UTC-5:00
UTC-4:00
Języki urzędowe angielski
Położenie na mapie USA
Położenie na mapie
Strona internetowa
Portal Portal Stany Zjednoczone

Na północy graniczy z Kentucky i Wirginią, na wschodzie z Karoliną Północną, na południu z Georgią, Alabamą, Missisipi, a na zachodzie z Arkansas i Missouri.

Stan o bardzo wydłużonym kształcie. Wschodnia część stanu jest górzysta (Appalachy), środkową stanowi dolina Tennessee, a zachodnią wyżyna Cumberland i dolina Missisipi.

Roślinność stanowią lasy liściaste (zachód), mieszane (wschód) i jodłowo-świerkowe w górach.

Spis treści

HistoriaEdytuj

  • 1541 – na terytorium obecnego stanu dotarła ekspedycja Hernando de Soto.
  • 1763 – obszar został włączony do posiadłości angielskich.
  • 1784 – terytorium zostało ogłoszone „stanem” Franklina.
  • 1796 – Tennessee stało się jednym ze stanów Stanów Zjednoczonych.
  • 1866 – w miejscowości Pulaski zawiązana została organizacja Ku Klux Klan.
  • 1968 – w Memphis od kuli zamachowca zginął Martin Luther King.

GeografiaEdytuj

  • Klimat: podzwrotnikowy wilgotny, średnia temp. w styczniu 4-5 st. C, w lipcu 25-27 st. C
  • Główne rzeki: Missisipi, Cumberland i Tennessee
  • Liczba hrabstw: 95
  • Największe hrabstwo: Shelby
  • Liczba parków stanowych: 50

Jest w dwóch strefach czasowych: East Tennessee w UTC-5:00 i Middle Tennessee oraz West Tennessee w UTC-6:00.

Większe miastaEdytuj


 
Nashville
 
Memphis

L.p. Miasto Hrabstwo Liczba mieszkańców (2017)[3]

 
Knoxville
 
Chattanooga

1 Nashville Davidson 667 560
2 Memphis Shelby 652 236
3 Knoxville Knox 187 347
4 Chattanooga Hamilton 179 139
5 Clarksville Montgomery 153 205
6 Murfreesboro Rutherford 136 372
7 Franklin Williamson 78 321
8 Jackson Madison 66 847
9 Johnson City Washington 66 391
10 Bartlett Shelby 59 102

DemografiaEdytuj

Spis ludności z roku 2010 stwierdza, że stan Tennessee liczy 6 346 105 mieszkańców, co oznacza wzrost o 656 833 (11,5%) w porównaniu z poprzednim spisem z roku 2000. Dzieci poniżej piątego roku życia stanowią 6,1% populacji, 22,4% mieszkańców nie ukończyło jeszcze osiemnastego roku życia, a 16,0% to osoby mające 65 i więcej lat. 51,2% ludności stanu stanowią kobiety[4].

JęzykEdytuj

W 2010 roku najpowszechniej używanymi językami są[5]:

Rasy i pochodzenieEdytuj

78,6% mieszkańców stanowi ludność biała (73,9% nie licząc Latynosów), 17,1% to Murzyni lub Afroamerykanie, 1,9% to Azjaci, 1,9% ma rasę mieszaną, 0,5% to rdzenna ludność Ameryki i 0,1% to Hawajczycy i mieszkańcy innych wysp Pacyfiku. Latynosi stanowią 5,5% ludności stanu[4].

Do największych grup należą osoby pochodzenia „amerykańskiego” (12,9%), niemieckiego (9,2%), irlandzkiego (9,1%) i angielskiego (8,1%). Do innych większych grup należą osoby pochodzenia szkockiego (280 tys.), meksykańskiego (217 tys.), włoskiego (155 tys.), francuskiego (124 tys.), polskiego (76 tys.), afrykańskiego (73 tys.) i holenderskiego (68 tys.)[6][7].

ReligiaEdytuj

Osobny artykuł: Protestantyzm w Tennessee.
 
Kościół Episkopalny Św. Łukasza w Cleveland (Tennessee).

Struktura religijna w 2014 r.[8]:

Symbole stanuEdytuj

  • Dewiza: Agriculture and Commerce (Rolnictwo i handel)
  • Przydomek: Volunteer State
  • Znaczenie przydomku: Stan ochotników (dotyczy udziału mieszkańców stanu, którzy wzięli udział w wojnie 1812 roku)
  • Symbole: przedrzeźniacz, tulipanowiec amerykański, irys

GospodarkaEdytuj

Produkt krajowy brutto Tennessee w 2015 roku osiągnął wartość 177,1 mld USD[10], co uplasowało stan na 18. miejscu w Stanach Zjednoczonych[10]. Roczny wzrost PKB w 2016 roku wyniósł 2% i był wyższy od przeciętnej w Stanach Zjednoczonych (średnia dla wszystkich stanów w 2016 roku wyniosła 1,5%)[11]. W przeliczeniu na głowę mieszkańca w 2016 roku wyniósł on 43 267 co uplasowało stan na 38. miejscu spośród amerykańskich stanów (średnia krajowa w 2016 wyniosła 50 577USD)[12].

Przemysł i bogactwa naturalneEdytuj

  • chemiczny
  • tekstylny
  • elektro-maszynowy
  • wełny

RolnictwoEdytuj

  • Główne uprawy: tytoń, soja, kukurydza i bawełna
  • Hodowla bydła i trzody chlewnej

UczelnieEdytuj

Informacje dodatkoweEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. State Area Measurements and Internal Point Coordinates (ang.). U.S. Census Bureau. [dostęp 2018-04-09].
  2. U.S. Census Bureau QuickFacts: Tennessee, census.gov [dostęp 2018-01-04] (ang.).
  3. Biggest Cities in Tennessee, www.biggestuscities.com [dostęp 2019-02-05].
  4. a b U.S. Census Bureau QuickFacts: Tennessee; UNITED STATES, www.census.gov [dostęp 2019-02-05] (ang.).
  5. Data Center Results, apps.mla.org [dostęp 2019-02-03].
  6. U.S. Census Bureau, ACS DEMOGRAPHIC AND HOUSING ESTIMATES 2013-2017 American Community Survey 5-Year Estimates, factfinder.census.gov [dostęp 2019-02-05] (ang.).
  7. U.S. Census Bureau, SELECTED SOCIAL CHARACTERISTICS IN THE UNITED STATES 2017 American Community Survey 1-Year Estimates, factfinder.census.gov [dostęp 2019-02-05] (ang.).
  8. Religion in America: U.S. Religious Data, Demographics and Statistics, Pew Research Center [dostęp 2019-02-05] (ang.).
  9. Tennessee, Religious Traditions, 2010, www.thearda.com [dostęp 2019-02-05].
  10. a b Lam Cao and Robert P. Tate: Gross Domestic Product by State, Annual Statistics for (ang.). U.S. Bureau of Economic Analysis. [dostęp 2017-10-29].
  11. Gross Domestic Product by State: Fourth Quarter and Annual 2016 (ang.). U.S. Bureau of Economic Analysis. [dostęp 2017-10-29].
  12. Per capita Real Gross Domestic Product (GDP) of the United States in 2016, by state (ang.). The Statistics Portal. [dostęp 2017-10-29].