Otwórz menu główne

Franciszek Skibiński

polski generał

Franciszek Maria Skibiński (ur. 15 sierpnia 1899 w Monachium, zm. 16 maja 1991 w Warszawie[1]) – generał dywizji Wojska Polskiego, pisarz wojskowy, teoretyk i badacz sztuki wojennej, doktor nauk wojskowych.

Franciszek Skibiński
Ilustracja
w stopniu rotmistrza
generał dywizji generał dywizji
Data i miejsce urodzenia 15 sierpnia 1899
Monachium, Królestwo Bawarii, Cesarstwo Niemieckie
Data i miejsce śmierci 16 maja 1991
Warszawa, Polska
Przebieg służby
Lata służby 1917–1964
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Poland badge.jpg Polskie Siły Zbrojne
Orzeł LWP.jpg Ludowe Wojsko Polskie
Jednostki 10 Brygada Kawalerii
10 Brygada Kawalerii Pancernej
10 Pułk Strzelców Konnych
10 Brygada Kawalerii Pancernej
3 Brygada Strzelców
10 Brygada Kawalerii Pancernej
2 Dywizja Pancerna
Stanowiska szef sztabu brygady
dowódca pułku
zastępca dowódcy brygady
dowódca brygady
zastępca dowódcy dywizji
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
kampania francuska 1940
Odznaczenia
Odznaka honorowa za Rany i Kontuzje
Krzyż Złoty Orderu Virtuti Militari Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, trzykrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Złoty Krzyż Zasługi Złoty Krzyż Zasługi Złoty Krzyż Zasługi Medal Niepodległości Krzyż Czynu Bojowego Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie Order Wybitnej Służby (Wielka Brytania) Gwiazda za Wojnę 1939–1945 (Wielka Brytania) Gwiazda Francji i Niemiec (Wielka Brytania) Medal Obrony (Wielka Brytania) Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja)
FR CdG palm br.png
Krzyż Wojenny 1939–1945 z brązową palmą (Francja)
Komandor Orderu Korony (Belgia) Medal Brązowego Lwa (Holandia)
Franciszek Skibiński jako generał brygady (1968)
Nagrobek Franciszka Skibińskiego na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie

ŻyciorysEdytuj

Syn Władysława Skibińskiego[2] i Zofii z domu Królikowskiej (1870–1942)[3]. Jego młodszą siostrą była Maria Skibniewska. Uczył się początkowo w Gimnazjum im. Mikołaja Reja w Warszawie (klasy I–VI, 1909–1915), później (klasy VII i VIII, 1915–1917) w polskim gimnazjum w Kijowie, gdzie zdał maturę. We wrześniu 1917 wstąpił jako ochotnik do Wojska Polskiego, gdzie do maja 1918 był wolontariuszem w 1 pułku ułanów[4]. Z grupą ułanów po rozbrojeniu pułku wstąpił do POW na Ukrainie[4]. W listopadzie 1918 przybył do Warszawy, gdzie brał udział w rozbrajaniu Niemców[5]. W styczniu 1919 został ranny podczas walk w obronie Przemyśla i Lwowa[4].

Po skończeniu Szkoły Kawalerii w Starej Wsi w stopniu podporucznika został przydzielony od listopada 1919 do 14 pułku Ułanów Jazłowieckich[4], w którym podczas wojny 1920 dowodził plutonem 1 szwadronu[4]. 15 sierpnia 1923 ze stanowiska oficera ordynansowego dowódcy VI Brygady Jazdy przydzielony został do macierzystego 14 puł[6]. W 1925 skończył w Grudziądzu kurs dowódców szwadronów[4], a w latach 1926–1931 był instruktorem wyszkolenia bojowego w Centrum Wyszkolenia Kawalerii w Grudziądzu[4]. Służąc w 14 pułku został awansowany w 1927 na rotmistrza[4]. W 1931 służył w 3 pułku strzelców konnych na stanowisku dowódcy szwadronu[4], a od jesieni 1932 do 1935 w Wyższej Szkole Wojennej[4]. Powraca do barw 14 pułku i zostaje szefem sztabu 10 Brygady Kawalerii w Rzeszowie[4]. Mianowany majorem dyplomowanym w 1936[4]. Od listopada 1937 był szefem sztabu 10 Brygady Kawalerii.

W okresie od września do grudnia 1938 uczestniczył w zajęciu Zaolzia. W okresie od 1 września do 19 września 1939 uczestniczył w kampanii wrześniowej. Po agresji ZSRR na Polskę 19 września 1939, razem z całą brygadą przekroczył granicę z Węgrami, a już 26 września przybył do obozu Coëtquidan w Bretanii (Francja). W dniach 10–18 czerwca 1940 uczestniczył w kampanii francuskiej. Następnie przez Hiszpanię, Portugalię i Gibraltar 3 września 1940 dotarł do Liverpoolu. Brał udział w organizacji 1 Dywizji Pancernej Polskich Sił Zbrojnych pod dowództwem gen. Stanisława Maczka. Kolejno szef sztabu 10 Brygady Kawalerii Pancernej, dowódca 10 pułku strzelców konnych i dowódca 3 Brygady Strzelców w składzie dywizji. Od sierpnia 1944 do maja 1945 wraz z dywizją uczestniczył w kampanii w zachodniej Europie. Brał udział w wyzwoleniu Bredy. Wojnę zakończył w stopniu pułkownika.

Od 21 sierpnia 1945 do 1947 zastępca dowódcy 2 Warszawskiej Dywizji Pancernej w składzie 2 Korpusu Polskich Sił Zbrojnych. W lipcu 1947 powrócił do Polski, został wykładowcą w Akademii Sztabu Generalnego. W kwietniu 1951 aresztowany przez organa Informacji Wojskowej, a 28 kwietnia 1952 skazany wyrokiem Najwyższego Sądu Wojskowego w tzw. sprawie nowego kierownictwa konspiracji wojskowej na karę śmierci za zdradę ojczyzny. 19 listopada 1952 prezydent Bolesław Bierut nie skorzystał z prawa łaski, ale wstrzymał wykonanie kary śmierci, co było związane z wykorzystaniem Skibińskiego, jako świadka w innych procesach dotyczących „spisku w wojsku”. Dopiero 25 stycznia 1954 Przewodniczący Rady Państwa, Aleksander Zawadzki skorzystał z prawa łaski. Osadzony w Zakładzie Karnym we Wronkach Skibiński podjął głodówkę protestując przeciwko niesprawiedliwemu wyrokowi. 4 kwietnia 1956 Najwyższy Sąd Wojskowy wznowił postępowanie w jego sprawie, a po dwóch dniach Naczelna Prokuratura Wojskowa umorzyła je z powodu braku dowodów winy. W 1963 obronił doktorat za pracę pt. „Bitwa w Normandii we wrześniu 1944 roku”[7]. W sierpniu 1964 przeszedł w stan spoczynku.

Prezes Komitetu Budowy Pomnika Tysiąclecia Jazdy Polskiej. Prezes Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Belgijskiej. Wieloletni członek Komitetu Redakcyjnego kwartalnika Wojskowy Przegląd Historyczny. Wiceprezes Rady Naczelnej ZBoWiD 1958–1990. Od 1988 był członkiem Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa[8]. W latach 1981–1983 członek prezydium Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu. Członek Rady Krajowej PRON w 1983[9]. W 1987 wszedł w skład polskiej sekcji ruchu „Emerytowani Generałowie na rzecz Pokoju i Rozbrojenia”. 11 listopada 1988 wszedł w skład Honorowego Komitetu Obchodów 70. rocznicy Odzyskania Niepodległości przez Polskę, którego przewodnictwo objął I sekretarz KC PZPR gen. armii Wojciech Jaruzelski.

Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie. W pogrzebie uczestniczył m.in. b. prezydent RP gen. armii Wojciech Jaruzelski[10].

Przebieg służby wojskowejEdytuj

Awanse generalskieEdytuj

Ordery i odznaczeniaEdytuj

Wybrane praceEdytuj

  • Ułańska młodość 1917–1939, Warszawa 1989, ​ISBN 83-11-07705-3​,
  • Pierwsza pancerna, Warszawa 1979,
  • O sztuce wojennej na północno-zachodnim teatrze działań wojennych 1944–1945, Warszawa 1989,
  • Dowodzenie jednostkami polskimi na Zachodzie w skali operacyjnej: (wybrane przykłady), Warszawa 1973,
  • Falaise, Warszawa 1971,
  • Axel, Warszawa 1979,
  • Bitwa o Kretę: maj 1941, Warszawa 1983,
  • Wojska pancerne w II wojnie światowej, Warszawa 1982,
  • Ardeny, Warszawa 1966,
  • Dowodzenie wojskami koalicji na tle bitwy w Normandii, Warszawa 1963
  • Zbiór ćwiczeń bojowych i kawaleryjskich, Warszawa 1935 (razem z mjr. dypl. Franciszkiem Stachowiczem)

PrzypisyEdytuj

  1. Franciszek Maria Skibiński, Sejm-Wielki.pl [dostęp 2018-12-26].
  2. Władysław Skibiński, Sejm-Wielki.pl [dostęp 2018-12-26].
  3. Zofia Królikowska, Sejm-Wielki.pl [dostęp 2018-12-26].
  4. a b c d e f g h i j k l O kawalerii polskiej XX wieku s. 40-41
  5. Franciszek Skibiński – od ułana do generała, www.konflikty.pl [dostęp 2018-12-27].
  6. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 59 z 11 września 1923 roku, s. 558.
  7. Franciszek Skibiński – od ułana do generała, Konflikty.pl, 14 kwietnia 2013 [dostęp 2019-01-19].
  8. Skład Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa 1988–2011, radaopwim.gov.pl [dostęp 2011-11-06]
  9. „Trybuna Robotnicza”, nr 109 (12 961), 10 maja 1983, s. 6.
  10. Janusz Królikowski, Generałowie i Admirałowie Wojska Polskiego 1943-1990 Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2010, tom III (M-S), str. 436
  11. Antoni Grudziński: Lista żołnierzy odznaczonych. s. 259. [dostęp 2017-01-02].
  12. Dekret Wodza Naczelnego L. 3295 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 1, s. 7)
  13. Antoni Grudziński: Lista żołnierzy odznaczonych. s. 256, 281. [dostęp 2017-01-02].
  14. M.P. z 1938 r. nr 258, poz. 595.
  15. Krzyże Czynu Bojowego Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie dla kombatantów. „Nowiny”. Nr 252, s. 1, 31 października - 1 listopada 1989. 
  16. Antoni Grudziński: Lista żołnierzy odznaczonych. s. 291. [dostęp 2017-01-02].
  17. Antoni Grudziński: Lista żołnierzy odznaczonych. s. 292. [dostęp 2017-01-02].
  18. Antoni Grudziński: Lista żołnierzy odznaczonych. s. 293. [dostęp 2017-01-02].
  19. Antoni Grudziński: Lista żołnierzy odznaczonych. s. 293. [dostęp 2017-01-02].
  20. na podstawie Plik:Franciszek Skibiński.jpeg

BibliografiaEdytuj

  • Franciszek Skibiński, Ułańska młodość 1917–1939, Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1989, ISBN 83-11-07705-3.
  • Franciszek Skibiński, Pierwsza pancerna, Warszawa 1979.
  • Czesław Szafran, Lech Kowalski, Z żałobnej karty. Gen. dyw. Franciszek Skibiński (1899–1991), Wojskowy Przegląd Historyczny nr 2 (136) z 1991.
  • Cezary Leżeński, O kawalerii polskiej XX wieku, Ossolineum 1991.
  • Jerzy Poksiński, TUN. Tatar–Utnik–Nowicki, Represje wobec oficerów Wojska Polskiego w latach 1949-1956, Warszawa 1992, ​ISBN 83-11-07980-3
  • V Kongres ZBoWiD Warszawa 8-9 maja 1974, Książka i Wiedza, Warszawa 1976.
  • VI Kongres ZBoWiD Warszawa 7-8 maja 1979, Wydawnictwo ZG ZBoWiD, Warszawa 1979,
  • VII Kongres ZBoWiD, Wydawnictwo ZG ZBoWiD, Warszawa 1985.
  • Wojskowy Przegląd Historyczny, 1987, nr 3 (121), str. 229
  • Za Wolność i Lud, nr 33 (1078) z 18 sierpnia 1984, str. 6
  • Cezary Leżeński, Lesław Kukawski: O kawalerii polskiej XX wieku. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1991, s. 40-41. ISBN 83-04-03364-X.