Języki ałtajskie

hipotetyczna rodzina językowa

Języki ałtajskiegrupa języków, tradycyjnie uznawanych za rodzinę językową. Obecnie uważa się języki ałtajskie raczej za ligę językową – zespół języków, których podobieństwa wynikają ze wzajemnych interakcji[1]. Grupa języków ałtajskich dzieli się na trzy rodziny:

Rozmieszczenie geograficzne języków ałtajskich

Językami ałtajskimi posługuje się ponad 152 mln osób, zamieszkujących rozległe obszary Azji, od Azji Mniejszej przez Azję Środkową i środkową Syberię, aż po chiński i rosyjski Daleki Wschód. Ze względu na swoje podobieństwo do języków uralskich łączone są w jedną ligę uralo-ałtajską. Do języków ałtajskich bywają zaliczane także języki japoński i koreański[2][3].

Języki ałtajskie z największą liczbą użytkowników to turecki (około 80 mln), azerski (około 25 mln), uzbecki (18,5 mln), tatarski, ujgurski (po około 6 mln), kazachski (około 5,3 mln) i mongolski (około 4,5 mln).

Typologicznie wszystkie języki ałtajskie należą do języków aglutynacyjnych. Ich cechą charakterystyczną jest również harmonia wokaliczna.

Klasyfikacja języków ałtajskichEdytuj

języki ałtajskie (ok. 152 mln)
języki tureckie (ok. 145 mln)
czuwaski (ok. 1,5 mln)
języki wschodniotureckie
uzbecki (ok. 15 mln)
nowoujgurski (ze staroujgurskim †) (ok. 8 mln)
języki północnotureckie
jakucki (ok. 300 tys.)
tofa
języki południowotureckie
turecki (ok. 80 mln)
turkmeński (ok. 6,5 mln)
azerski (ok. 25 mln)
gagauski (ok. 175 tys.)
krymskotatarski (ok. 300 tys.)
krymczacki (ok. 100 osób)
języki zachodniotureckie
kirgiski (ok. 2 mln)
kazachski (ok. 5,3 mln)
kipczacki
baszkirski( 1,4 mln)
karakałpacki (ok. 350 tys.)
karaimski (ok. 100)
tatarski (ok. 6 mln)
języki mongolskie
buriacki (ok. 350 tys.)
dagurski (ok. 100 tys.)
kałmucki
mogolski
mongolski (wschodniomongolski) (ok. 4,5 mln)
mongorski
santyjski
ojracki (ok. 90 tys.) z kałmuckim (ok. 150 tys.)
języki tungusko-mandżurskie
języki tunguskie
ewenkijski (ok. 48 tys.)
eweński (lamucki) (ok. 13 tys.)
języki mandżurskie
mandżurski
nanajski (goldyjski) (ok. 9 tys.)
udehejski

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Stanisław Godziński, Współczesny język mongolski, Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Dialog, 1998.
  2. Anatole Lyovin, Brett Kessler, William Ronald Leben, An Introduction to the Languages of the World, Oxford University Press, 2017, s. 135, ISBN 978-0-19-514988-3 [dostęp 2020-01-25] (ang.).
  3. Ladislav Drozdík, Non-Finite Relativization. A Typological Study in Accessibility., Instytut Orientalistyki Słowackiej Akademii Nauk, 2010, s. 14, ISBN 978-80-8095-066-8 (ang.).