Bosley Crowther

amerykański autor, dziennikarz i krytyk filmowy

Bosley Crowther (wym. [ˈbɑzli ˈkraʊðər], właśc. Francis Bosley Crowther Jr.; ur. 13 lipca 1905 w Lutherville, zm. 7 marca 1981 w Mount Kisco) – amerykański autor, dziennikarz i krytyk filmowy[1]. Przez 40 lat pracował w redakcji „The New York Timesa”, z czego 27 lat jako krytyk. Był trzykrotnie wybierany na funkcję prezesa organizacji Stowarzyszenia Nowojorskich Krytyków Filmowych (NYFCC). W 1954 został laureatem nagrody w dziedzinie krytyki filmowej przyznawanej przez Amerykańską Gildię Reżyserów Filmowych (DGA)[2].

Bosley Crowther
Francis Bosley Crowther Jr.
Ilustracja
Bosley Crowther (1949)
Data i miejsce urodzenia 13 lipca 1905
Lutherville
Data i miejsce śmierci 7 marca 1981
Mount Kisco
Zawód, zajęcie autor, dziennikarz, krytyk filmowy
Narodowość amerykańska
Alma Mater Uniwersytet Princeton
Małżeństwo Florence Marks (1933–1981; jego śmierć)

Jego praca pomogła w ukształtowaniu kariery wielu aktorów, reżyserów i scenarzystów, choć autorskie recenzje były postrzegane niekiedy jako niepotrzebnie surowe[2]. W latach 50. i 60. XX wieku Crowther był zwolennikiem filmów obcojęzycznych; szczególnym uznaniem darzył produkcje takich twórców, jak Federico Fellini, Ingmar Bergman, Roberto Rossellini i Vittorio De Sica. Uchodził za najbardziej wpływowego amerykańskiego komentatora w dziedzinie przemysłu filmowego i sztuki[2].

ŻyciorysEdytuj

Francis Bosley Crowther Jr. urodził się 13 lipca 1905 w Lutherville w stanie Maryland, jako syn Elizy (z domu Leisenring) i Francisa Bosleya Crowthera. Miał siostrę Nancy. Uczęszczał do miejscowej szkoły podstawowej i liceum w Winston-Salem w Karolinie Północnej, po czym zapisał się do Woodberry Forest School w hrabstwie Madison w stanie Wirginia[2]. Studiował na Uniwersytecie Princeton w stanie New Jersey[2].

 
Newsroom „The New York Timesa”, gdzie Crowther pracował przez 40 lat

Przez 40 lat Crowther pracował w redakcji „The New York Timesa”, początkowo jako publicysta i reporter, a następnie jako redaktor[2]. Poznał tam swoją żonę Florence Marks, z którą ożenił się 20 stycznia 1933[3]. Od 1940 do 1967 zajmował się krytyką filmową[2]. Jego artykuły i recenzje obejmowały rewolucyjny okres w sztuce filmowej – przejście z czarni i bieli do koloru, umiędzynarodowienie i powstanie niezależnego kina oraz narodziny telewizji[2]. Choć skupiał się głównie na rodzimych hollywoodzkich produkcjach, był również entuzjastą kina zagranicznego lat 50. i 60., w tym twórczości Felliniego, Bergmana, Rosselliniego i De Sica. Napisał także pięć książek i był autorem dwóch sztuk teatralnych[2].

W latach 50. XX wieku Crowther zwrócił uwagę na senatora Josepha McCarthy’ego, republikanina ze stanu Wisconsin, którego antykomunistyczna krucjata wywołała wiele zamieszania w kręgach Hollywood. Crowther działał jako przeciwnik tzw. czarnej listy, częstokrotnie wyśmiewając w swoich recenzjach ówczesne filmy patriotyczne[2]. Opowiadał się także za zwalczaniem ustawowej cenzury obecnej w filmach w owych czasach, niejednokrotnie apelując o większą odpowiedzialność społeczną. Pozostawał krytyczny wobec produkcji propagujących przemoc. Był zwolennikiem przedstawiania w filmach treści społecznych, jak np. w Przeminęło z wiatrem (1939), Gronach gniewu (1940) i Obywatelu Kanie (1941). Stawał w obronie kosztownych produkcji, w tym Gigi (1958), Ben-Hura (1959) i Kleopatry (1963), potępiając jednocześnie „mieszanie farsy z brutalnymi zabójstwami” przedstawionymi w biograficznym kryminale Bonnie i Clyde (1967), mimo że większość recenzentów chwaliła film Arthura Penna za próbę ukazania rozkładu wartości moralnych i społecznych w dobie kryzysu[2].

ŚmierćEdytuj

Bosley Crowther zmarł 7 marca 1981 w Northern Westchester Hospital w Mount Kisco w stanie Nowy Jork z powodu niewydolności serca. Miał 75 lat. Pozostawił żonę Florence, trzech synów i czworo wnucząt[2].

PrzypisyEdytuj

  1. Stephen L. Vaughn: Encyclopedia of American Journalism. Taylor & Francis Group, 2007, s. 127. ISBN 978-0-203-94216-1. (ang.)
  2. a b c d e f g h i j k l Robert D. McFadden. Bosley Crowther, 27 Years a Critic of Films for Times, is Dead at 75. „The New York Times”, 8 marca 1981. ISSN 0362-4331 (ang.). [dostęp 2018-07-02]. [zarchiwizowane z adresu 2013-12-14]. 
  3. Marjorie Dent Candee: Current Biography Yearbook: 1957. H.W. Wilson Company, 1957, s. 121. ISBN 978-9997376831. (ang.)