Otwórz menu główne
Główny artykuł: Fauna Polski.

Liczba gatunków owadów (Insecta) występujących w Polsce nie jest dokładnie poznana. Na podstawie dotychczasowych opublikowanych danych można ją szacować na około 28–34 tysięcy gatunków. Dokładna liczba nie jest znana, ze względu na brak wystarczających badań faunistycznych w wielu grupach owadów. W najnowszym, całościowym zestawieniu Andrzejewskiego i Weiglego (Różnorodność biologiczna Polski) wymieniana jest liczba 26 579 zarejestrowanych gatunków. Jednakże w niektórych grupach szacuje się większą liczbę gatunków, przykładowo wśród Hymenoptera opisano z Polski 6 tys., a szacuje się, że występuje 9 tys. Każdego roku opisywane są kolejne, nowe dla fauny Polski gatunki owadów. Liczba gatunków owadów występujących w Polsce zmienia się z trzech powodów:

  • postępów badań (wykazywanie nowych gatunków, które na terenie Polski występowały już od dawna, ale nie było o nich informacji),
  • wymierania gatunków – na skutek antropogenicznego przekształcenia środowiska niektóre gatunki wymierają na terenie Polski (mogą w przyszłości być reintrodukowane lub rekolonizować w sposób naturalny),
  • pojawiania się nowych gatunków (gatunki obce) z innych regionów geograficznych (przykładem jest stonka ziemniaczana).

Spis treści

Błonkoskrzydłe (Hymenoptera)Edytuj

Liczba gatunków błonkoskrzydłych (błonkówek) występujących w Polsce szacowana jest na znacznie ponad 8000. Do 2007 roku zarejestrowano blisko 6000 gatunków[1]

Osobny artykuł: Błonkoskrzydłe Polski.

Chruściki (Trichoptera)Edytuj

W Polsce występuje blisko 300 gatunków chruścików, w Europie ponad 920, zaś na całym świecie opisano ok. 14 tysięcy gatunków.

Osobny artykuł: Chruściki Polski.

Chrząszcze (Coleoptera)Edytuj

Liczbę gatunków chrząszczy występujących w Polsce na podstawie opublikowanych danych szacuje się na około 6200 gatunków[1].

Osobny artykuł: Chrząszcze Polski.

Jętki (Ephemeroptera)Edytuj

W Polsce stwierdzono 118 gatunków[2], w tym:

AmeletidaeEdytuj

W Polsce 2 gatunki:

Skandynawkowate (Ametropodidae)Edytuj

W Polsce stwierdzono tylko 1 gatunek:

ArthropleidaeEdytuj

W Polsce 1 gatunek:

Wołżankowate (Behningiidae)Edytuj

W Polsce tylko 1 gatunek:

Jęteczkowate (Ephemerellidae)Edytuj

W Polsce występuje 6 gatunków, w tym:

Jętkowate (Ephemeridae)Edytuj

W Polsce 3 gatunki, w tym:

Kłomałkowate, zmarwlocikowate (Heptageniidae)Edytuj

W Polsce występują ponad 33 gatunki, w tym:

Murzyłkowate (Baetidae)Edytuj

W Polsce 37 gatunków, w tym:

NeoephemeridaeEdytuj

W Polsce stwierdzono 1 gatunek:

Nibochotkowate (Caenidae)Edytuj

W Polsce 10 gatunków, w tym:

Nieszczeblowate (Oligoneuriidae)Edytuj

W Polsce występuje 5 gatunków, w tym:

Odródkowate (Palingeniidae)Edytuj

W Polsce 1 gatunek:

Ryboradkowate (Polymitarcidae)Edytuj

W Polsce 1 gatunek:

Szczątkówkowate (Siphlonuridae)Edytuj

W Polsce nawet 4 gatunki, w tym:

Sześcielowate (Leptophlebiidae)Edytuj

W Polsce prawie 10 gatunków, w tym:

Wyskórowate (Potamanthidae)Edytuj

W Polsce tylko 1 gatunek:

Karaczany (Blattodea)Edytuj

W Polsce występuje 16 gatunków.

Osobny artykuł: Karaczany Polski.

Modliszki (Mantodea)Edytuj

Jedynym gatunkiem modliszek występującym na terenie Polski jest:

Motyle (Lepidoptera)Edytuj

Osobny artykuł: Motyle Polski.

Muchówki (Diptera)Edytuj

Osobny artykuł: Muchówki Polski.

Pchły (Siphonaptera)Edytuj

W Polsce 71 gatunków, w tym[2][12]:

Pluskwiaki (Hemiptera)Edytuj

Osobny artykuł: Pluskwiaki Polski.

Prostoskrzydłe (Orthoptera)Edytuj

Do fauny Polski zaliczono 82 gatunki owadów prostoskrzydłych (Orthoptera)[11] ze 105 wykazywanych z terenu kraju[13]. W poniższym wykazie nie uwzględniono ponad 20 gatunków błędnie wykazanych z Polski lub zawleczonych okazjonalnie[11]. Systematyka przyjęta za Orthoptera Species File i checklistą Żurawlewa na Biodiversity Map, przy czym taksony uszeregowane są alfabetycznie.

Prostoskrzydłe długoczułkowe (Ensifera)Edytuj

Mrowiszczakowate (Myrmecophilidae)Edytuj

W Polsce tylko 1 gatunek[14]:

Pasikonikowate (Tettigoniidae)Edytuj

W Polsce występuje 13 gatunków[15]:

Śpieszkowate (Rhaphidophoridae)Edytuj

W Polsce tylko 1 gatunek[17]:

Świerszczowate (Gryllidae)Edytuj

W Polsce stwierdzono 6 gatunków[18]:

Turkuciowate (Gryllotalpidae)Edytuj

W Polsce tylko 1 gatunek[19]:

Prostoskrzydłe krótkoczułkowe (Caelifera)Edytuj

Szarańczowate (Acrididae)Edytuj

W Polsce stwierdzono 35 gatunków[20]:

Skakunowate (Tetrigidae)Edytuj

W Polsce stwierdzono 7 gatunków[21]:

Przerzutki (Archeognatha)Edytuj

Psotniki, gryzki (Psocoptera)Edytuj

W Polsce występuje około 70 gatunków[2], w tym[27]:

Rybiki (Zygentoma)Edytuj

Sieciarki (Neuroptera)Edytuj

Sieciarki (Neuroptera s. str.) zwane też siatkoskrzydłymi (Neuroptera s. l.) lub sieciarkami właściwymi znane są też pod nazwą Planipennia.
Do 2007 roku z Polski wykazano 86 gatunków z 7 rodzin[28]:

Bielotkowate (Coniopterygidae)Edytuj

Mrówkolwowate (Myrmeleontidae) – 8 gatunków[11]Edytuj

Okudlicowate (Sisyridae)Edytuj

Strumycznikowate (Osmylidae)Edytuj

Złotookowate (Chrysopidae)Edytuj

Żupałkowate (Ascalaphidae)Edytuj

Życiorkowate (Hemerobiidae)Edytuj

Sympherobius pellucidus

Skorki (Dermaptera)Edytuj

Wachlarzoskrzydłe (Strepsiptera)Edytuj

Ważki (Odonata)Edytuj

W odonatofaunie Polski stwierdzono występowanie 75 gatunków, w tym 2 gatunki (Coenagrion mercuriale i Gomphus pulchellus) zostały błędnie wykazane w starej literaturze, choć ich wystąpienie w Polsce uważa się za możliwe[33][34].

Zobacz też: Ważki Polski.

Wciornastki (Thysanoptera)Edytuj

W Polsce stwierdzono 226 gatunków[35], w tym:

Dziewięciorkowate (Aelothripidae)Edytuj

MelanthripidaeEdytuj

Wciornastkowate (Thripidae)Edytuj

Kwietniczkowate (Phlaeothripidae)Edytuj

Widelnice (Plecoptera)Edytuj

Wielbłądki (Raphidioptera)Edytuj

Wielkoskrzydłe (Megaloptera)Edytuj

Wojsiłki (Mecoptera)Edytuj

Wszy i wszoły (Phthiraptera)Edytuj

W Polsce blisko 400 gatunków[2].

Wszoły głaszczkowe (Amblycera)Edytuj

W Polsce około 120 gatunków[2], w tym[48][49]:

GliricolidaeEdytuj

GyropidaeEdytuj

LaemobothriidaeEdytuj

MenoponidaeEdytuj

RicinidaeEdytuj

TrimenoponidaeEdytuj

Wszoły bezgłaszczkowe (Ischnocera)Edytuj

W Polsce ponad 230 gatunków[2], w tym[50][51][52][53]:

AcidoproctidaeEdytuj

BovicolidaeEdytuj

DegeeriellidaeEdytuj

EstchipteridaeEdytuj

GoniodidaeEdytuj

LipeuridaeEdytuj

MeinertzhageniellidaeEdytuj

PhilopteridaeEdytuj

PseudonirmidaeEdytuj

RallicolidaeEdytuj

TrichodectidaeEdytuj

Wszy (Anoplura)Edytuj

W Polsce 34 gatunki[2], w tym[54]:

HaematopinidaeEdytuj

EchinophthiriidaeEdytuj

EnderleinellidaeEdytuj

HoplopleuridaeEdytuj

LinognathidaeEdytuj

PediculidaeEdytuj

PhthiridaeEdytuj

PolyplacidaeEdytuj

Wszy słoniowe (Rhynchophthirina)Edytuj

W Polsce stwierdzono tylko jeden gatunek: Haematomyzus elephantis z rodziny Haematomyzidae[2].

Zobacz teżEdytuj

UwagiEdytuj

  1. Informacje o występowaniu Isophya pyrenaea w Polsce najprawdopodobniej dotyczyły innych gatunków. Zobacz opis w artykule Isophya pyrenaea, Bazyluk i Liana (2000) oraz Heller et al. (2004) The Isophya species of central and western Europe (Orthoptera: Tettigonioidea: Phaneropteridae). Tijdschrift voor Entomologie. 147: 237–258 (pdf).

PrzypisyEdytuj

  1. a b Fauna Polski – charakterystyka i wykaz gatunków. Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I. i Skibińska E. (red.). T. I. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2004. ISBN 83-88147-04-8.
  2. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s Zoologia t. 2 Stawonogi cz. 2 Tchawkodyszne. Czesław Błaszak (red.). Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012. ISBN 978-83-01-17062-2.
  3. a b c d e f g h i j k M. Kłonowska-Olejnik, A. Łabędzki, J. Majecki. Jętki (Ephemeroptera) wybranych siedlisk wodnych Karkonoskiego Parku Narodowego. „Acta Sci. Pol. Silv. Colendar. Ratio Ind. Lignar.”. 15 (4), s. 257–267, 2016). DOI: 10.17306/J.AFW.2016.4.28. 
  4. a b c d Teresa Jażdżewska, Arkadiusz Wojcieszek. Metreletus balcanicus (Ulmer, 1920) (Ephemeroptera) in Poland with notes on its ecology and biology. „Polskie Pismo Entomologiczne”. 66, s. 9-16, 1997. 
  5. a b c Systematyczna lista gatunków. W: Polska Czerwona Księga Zwierząt – Bezkręgowce [on-line]. Instytut Ochrony Przyrody PAN. [dostęp 22 maja 2014].
  6. a b c d e f g h i j k l m n o p q r Ryszard Sowa. Materiały do poznania Ephemeroptera i Plecoptera w Polsce. „Acta Hydrobiologica”. 4 (2), s. 205-224, 1962. 
  7. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa Bronisław Szczęsny, Anna Wiśniowska: Fauna jętek (Ephemeroptera) Babiej Góry. W: Monografia Fauny Babiej Góry. B.W. Wołoszyn, D. Wołoszyn, W. Celary (re.). 2003, s. 123-139.
  8. a b c d e f g h i Maria Keffermuller. Badania nad fauną jętek (Ephemeroptera) Wielkopolski. VI. „Badania fizjograficzne nad Polską Zachodnią, seria C – Zoologia”. 31, 1978. 
  9. a b c Andrzej Kołodziejczyk, Paweł Koperski, Maciej Kamiński: Klucz do oznaczania słodkowodnej makrofauny bezkręgowej dla potrzeb bioindykacji stanu środowiska. Państwowa Inspekcja Ochrony Środowiska, 1998. [dostęp 2017-05-04].
  10. A.W.M. Mol. Oligoneuriella polonica n. sp. and note on Oligoneuriella pallida (Hagen, 1855) (Ephemeroptera: Oligoneuridae). „Entomologische Berichten”. 44, s. 126-128, 1984. 
  11. a b c d e f Fauna Polski – charakterystyka i wykaz gatunków. Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I. i Skibińska E. (red.). T. II. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2007. ISBN 978-83-881470-7-4.
  12. Wacław Skuratowicz: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XXIX Pchły – Siphanoptera (Aphaniptera). Warszawa: PWN, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1967.
  13. Władysław Bazyluk, Anna Liana: Prostoskrzydłe – Orthoptera. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2000, seria: Katalog Fauny Polski cz. 17, z. 2. ISBN 83-85192-94-8.
  14. P. Żurawlew: rodzina: Myrmecophilidae Saussure, 1874 — mrowiszczakowate. W: Biodiversity Map [on-line]. [dostęp 2017-07-31].
  15. P. Żurawlew: rodzina: Tettigoniidae Kraus, 1902 — pasikonikowate. W: Biodiversity Map [on-line]. [dostęp 2017-07-31].
  16. Gatunek uważany za wymarły na terenie Polski. (Za: Ryszard Orzechowski. Obserwacje wybranych gatunków prostoskrzydłych (Orthoptera) w południowej części województwa lubuskiego (pdf). „Przegląd Przyrodniczy”. XX (1-2), s. 45-50, 2009. ).
  17. P. Żurawlew: rodzina: Gryllotalpidae Leach, 1815 — turkuciowate. W: Biodiversity Map [on-line]. [dostęp 2017-07-31].
  18. P. Żurawlew: rodzina: Gryllidae Laicharting, 1781 — świerszczowate. W: Biodiversity Map [on-line]. [dostęp 2017-07-31].
  19. P. Żurawlew: rodzina: Gryllotalpidae Leach, 1815 — turkuciowate. W: Biodiversity Map [on-line]. [dostęp 2017-07-31].
  20. P. Żurawlew: rodzina: Acrididae Macleay A., 1821 — szarańczowate. W: Biodiversity Map [on-line]. [dostęp 2017-07-31].
  21. P. Żurawlew: rodzina: Tetrigidae Audinet-Serville, 1838. W: Biodiversity Map [on-line]. [dostęp 2017-07-31].
  22. Jan Stach: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. III-V Pierwogonki – Protura, Widłogonki – Diplura, Szczeciogonki – Thysanura. Warszawa: PWN, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1955.
  23. a b Andrzej Szeptycki. Możliwości ochrony Apterygota -pytania i problemy. „Wiadomości entomologiczne”. 18 Supl., s. 139-145, 2000. Poznań. 
  24. Lepismachilis (Lepismachilis) y-signata Kratochvil, 1945. W: Fauna Europaea [on-line]. [dostęp 2017-07-31].
  25. Petrobius brevistylis Carpenter, 1913. W: Fauna Europaea [on-line]. [dostęp 2017-07-31].
  26. Trigoniophthalmus alternatus (Silvestri, 1904). W: Fauna Europaea [on-line]. [dostęp 2017-07-31].
  27. Julitta Martini: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XIV Gryzki – Psocoptera. Warszawa: PWN, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1975.
  28. Fauna Polski – charakterystyka i wykaz gatunków. Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I. i Skibińska E. (red.). T. II. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2007, s. 279. ISBN 978-83-881470-7-4.
  29. Fauna Polski – charakterystyka i wykaz gatunków. Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I. i Skibińska E. (red.). T. II. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2007, s. 5–7. ISBN 978-83-881470-7-4.
  30. T. Huflejt, A. Liana. Materiały do poznania wachlarzoskrzydłych (Strepsiptera) w Polsce. „Nowy Pamiętnik Fizjograficzny”. 3 (1-2), s. 61-80, 2004. 
  31. M.L. Borowiec, B. Wiśniowski, W. Żyła. Xenos vesparum Rossius, 1793 - a strepsipteron new to Poland (Strepsiptera: Xenidae). „Acta Musei Moraviae, Scientiae Biologicae”. 97, s. 7-12, 2012. 
  32. M.L. Borowiec. Nowe stanowisko Elenchus tenuicornis (Kirby, 1815) (Strepsiptera: Elenchidae) w Polsce. „Wiadomości Entomologiczne”. 31 (3), s. 210, 2012. 
  33. Jacek Wendzonka. Klucz do oznaczania dorosłych ważek (Odonata) Polski (pdf). „Odonatrix – Biuletyn Sekcji Odonatologicznej Polskiego Towarzystwa Entomologicznego”. 1 (Suplement), czerwiec 2005. ISSN 1733-8239. 
  34. Ważki (Odonata) Polski: Systematyka. Strona internetowa Sekcji Odonatologicznej PTE. [dostęp 2010-07-31].
  35. a b c Katarzyna Czepiel-Mil, Robert Stryjecki, Danuta Kowalczyk-Pecka. Synecological characterization of thrip communities (Insecta, Thysanoptera) of the UMCS Botanical Garden in Lublin. „Teka Kom. Ochr. Kszt. Środ. Przyr.”. 12, s. 5–12, 2015. 
  36. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao ap aq ar as at au av aw ax ay az ba bb bc bd be bf bg bh bi bj bk bl bm bn bo bp bq br bs bt bu bv bw bx by bz ca cb cc cd ce cf cg ch ci cj ck cl cm cn co cp cq cr cs ct cu cv cw cx cy cz da db dc dd de df dg dh di dj dk dl dm dn do dp dq dr ds dt du dv dw Halina Kucharczyk, Kinga Stanisławek. Wciornastki (Thysanoptera) obszarów górskich Polski. „Wiadomości entomologiczne”. 29 Suppl., s. 53-64, 2010. 
  37. a b c d e f g h i j Halina Kucharczyk. Przylżeńce (Thysanoptera) Roztocza. „Fragmenta Faunistica”. 37 (6), 1994. 
  38. a b c d e f g h i j Gabriel Łabanowski: Organizmy inwazyjne wykrywane w polskich szklarniach. Wciornastki (Thripidae). Instrukcja rozpoznawania na podstawie wyglądu i objawów żerowania. Skierniewice: Instytut Ogrodnictwa, 2012. ISBN 978-83-60573-60-0. [dostęp 2015-03-27].
  39. a b c d e f Agnieszka Gocyła, Wojciech Sierka. Wciornastki (Thysanoptera) Kotliny Dąbrowskiej (Wyżyna Śląska). „Acta entomologica silesiana”. 16, s. 69–87, 2009. 
  40. J.W. Ruszkowski. Wyniki badań nad szkodliwą fauną Polski na podstawie materjałów z lat 1919 — 1930. „Rocznik Ochrony Roślin cz. B Szkodniki roślin”. 1 (1-3), s. 376, 1933. Warszawa. 
  41. Halina Kucharczyk, Dorota Sałapa, Maria Grochowska. Hoplandrothrips famelicus (Priesner, 1926) (Thysanoptera: Phlaeothripidae) - a thrips new to the Polish fauna. „Polskie Pismo Entomologiczne”. 80, s. 493-498, 2011. DOI: doi.org/10.2478/v10200-011-0037-9. 
  42. Halina Kucharczyk, Łukasz Wyrozumski. Hoplothrips carpathicus PELIKÁN, 1961 (Thysanoptera: Phlaeothripidae) – a new thrips species in the Polish fauna. „Polskie Pismo Entomologiczne”. 84:, s. 73–83, 2015. DOI: 10.1515/pjen-2015-0007. 
  43. Grzegorz Tończyk: Widelnice - Plecoptera. W: Klucz do oznaczania makrobezkręgowców bentosowych dla potrzeb oceny stanu ekologicznego wód powierzchniowych. Jacek Siciński (red.). Warszawa: Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, 2013, s. 236, seria: Biblioteka Monitoringu Środowiska. ISBN 978-83-61227-25-0.
  44. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah Wojciech Fiałkowski. Widelnice (Plecoptera). „Flora i Fauna Pienin – Monografie Pienińskie”. 1, s. 147–150, 2000. 
  45. a b c d e f g h i W. Kittel. Stoneflies (Plecoptera) of the Świętokrzyski National Park (Central Poland). „Annales Limnologicae”. 20 (1-2), s. 59-62, 1984. 
  46. Czechowska, W.: Sialis morio Klingstedt, 1932 (Megaloptera, Sialidae), an alderfly species new to Poland. Fragmenta Faunistica 2000 Vol. 43 No. 9/17 pp. 123-125. ISSN 0015-9301.
  47. Dobosz R.: Nowe stanowiska Sialis nigripes Pictet, 1865 w Polsce (Neuropteroidea: Megaloptera). Acta Entomologica Silesiana, 1997-1998, 05-06.
  48. Jadwiga Złotorzycka: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XV Wszoły – Mallophaga z. 1 Część ogólna oraz nadrodziny Gyropoidea i Laemobothrioidea. Warszawa: PWN, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1972.
  49. Jadwiga Złotorzycka: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XV Wszoły – Mallophaga z. 2 Nadrodzina Menoponoidea. Warszawa: PWN, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1976.
  50. Jadwiga Złotorzycka: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XV Wszoły – Mallophaga z. 3. Nadrodziny Goniodoidea i Trichodectoidea. Warszawa: PWN, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1972.
  51. Jadwiga Złotorzycka: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XV Wszoły – Mallophaga z. 4 Nadrodzina Philopteroidea, rodzina Philopteridae. Warszawa: PWN, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1977.
  52. Jadwiga Złotorzycka: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XV Wszoły – Mallophaga z. 5 Nadrodzina Philopteroidea, rodzina Rallicolidae. Warszawa: PWN, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1978.
  53. Jadwiga Złotorzycka: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XV Wszoły – Mallophaga z. 6 Nadrodzina Philopteroidea, rodziny: Meinertzhageniellidae, Lipeuridae, Degeeriellidae, Pseudonirmidae, Giebellidae, Esthiopteridae i Acidoproctidae. Warszawa: PWN, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1980.
  54. Zofia Wegner: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XVI Wszy – Anoplura. Warszawa: PWN, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1972.