Otwórz menu główne

Piława Dolna

wieś w województwie dolnośląskim
Ten artykuł dotyczy miasta na Dolnym Śląsku. Zobacz też: inne znaczenie tego słowa.

Piława Dolna (staropol. Pilawa, łac. Pilavia, niem. Peilau) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie dzierżoniowskim, w gminie Dzierżoniów.

Piława Dolna
Kościół św. Katarzyny (2014 r.)
Kościół św. Katarzyny (2014 r.)
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat dzierżoniowski
Gmina Dzierżoniów
Wysokość 255-285 m n.p.m.
Liczba ludności (III 2011) 1577[1]
Strefa numeracyjna (+48) 74
Kod pocztowy 58-241
Tablice rejestracyjne DDZ
SIMC 0852306
Położenie na mapie gminy wiejskiej Dzierżoniów
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Dzierżoniów
Piława Dolna
Piława Dolna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Piława Dolna
Piława Dolna
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Piława Dolna
Piława Dolna
Położenie na mapie powiatu dzierżoniowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu dzierżoniowskiego
Piława Dolna
Piława Dolna
Ziemia50°41′31″N 16°42′13″E/50,691944 16,703611
Zrujnowany pałac z XVIII wieku

Podział administracyjnyEdytuj

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego.

PołożenieEdytuj

Wieś leży u podnóży Gór Sowich. Ma charakter osiowy (jest wąska i długa) ze względu na rzekę Piławę, przy której powstała.

NazwaEdytuj

Heinrich Adamy swoim dziele o nazwach miejscowości na Śląsku wydanym w roku 1888 we Wrocławiu jako najstarszą nazwę wsi wymienia nazwę Pilawa podając jej znaczenie "An der Peile" czyli "nad Piławą"[2] W języku staropolskim nazwa piława oznaczała strzałę i nazwę tą nosił np. w herb Piława. W dokumencie z 1219 roku wydanym przez biskupa wrocławskiego Lorenza miejscowość wymieniona jest w zlatynizowanej, staropolskiej formie „Pilavia”[3]. Zgermanizowana nazwa pierwotnej słowiańskiej nazwy to Peilau.

KulturaEdytuj

W Piławie Dolnej po wojnie osiedlili się Polacy emigrujący z Rumunii, głównie z miejscowości Pojana Mikuli. W celu kultywowania dawnych tradycji powstał Zespół Pieśni i Tańca Pojana.

Od 1994 miejscowość jest siedzibą Związku Harcerstwa Wiejskiego, organizacji młodzieżowej skupiającej dzieci w wieku 7-24 lat mieszkające na wsi. Naczelnikiem jest Zofia Jurków, przewodnicząca Koła Gospodyń Wiejskich w Piławie Dolnej[4].

ZabytkiEdytuj

Do rejestru zabytków wpisane są następujące obiekty z terenu wsi:

inne zabytki:

  • poprotestancki, jednonawowy kościół pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny, zwany "czerwonym", zbudowany w roku 1882; od 1947rzymskokatolicki; jest kościołem pomocniczym parafii św. Katarzyny[5];
  • kamienny krzyż z rytem topora; wiek i pochodzenie krzyża są nieznane a przypisywany mu pokutny charakter jest hipotezą opartą na błędnym założeniu, że wszystkie stare kamienne krzyże zapomnianego pochodzenia, są krzyżami pokutnymi[7][8]; w miejscowości istniały niegdyś jeszcze dwa inne kamienne krzyże (przy mostku na rzeczce Piławie oraz przy kościele katolickim), które zaginęły[8]

Zobacz teżEdytuj

Szlaki turystyczneEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Heinrich Adamy: Die Schlesischen Ortsnamen ihre entstechung und bedeutung. Breslau: Verlag von Priebotsch`s Buchhandlung, 1888, s. 8.
  3. Colmar Grünhagen 1866 ↓, s. 105.
  4. Związek Harcerstwa Wiejskiego
  5. a b Adam Bałabuch, Stanisław Chomiak, Marek Korgul, Wiesław Mróz, Stanisław Szupieńko, Sławomir Wiśniewski, Jan Zyzak: Schematyzm Diecezji Świdnickiej. Świdnica: Świdnicka Kuria Biskupia, 2005. ISBN 83-921533-0-8.
  6. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 10. [dostęp 21 sierpnia 2012].
  7. Arkadiusz Dobrzyniecki: Dlaczego nie - pokutne? Problem funkcji kamiennych krzyży na Ziemi Świdnickiej.. Świdnica: Towarzystwo Regionalne Ziemi Świdnickiej, 2010, s. 8-21, seria: Rocznik Świdnicki 2009.
  8. a b Daniel Wojtucki, Stanisław Zobniów: Kamienne krzyże na Śląsku, Górnych Łużycach i ziemi kłodzkiej. Wrocław: ATUT, 2017, s. 113-155, 205, 211-212.
  9. Informacje zawarte na stronie PTTK Strzelin; dostęp: 3.08.2015

BibliografiaEdytuj

  • Colmar Grünhagen: Regesten zur Schleisischen Geschichte. Breslau: Josef Max & COMP., 1866.