Czasopismo literackie

periodyk poświęcony tematyce literatury

Czasopismo literackieperiodyk wyłącznie lub w przeważającej części poświęcony zagadnieniom literatury. Czasopisma stały się od początku XIX wieku ważnym składnikiem bieżącego życia literackiego i źródłami do badań historycznych.

Francuskie czasopismo literackie L'Année littéraire (wydanie z 1781 r.)
Reprodukcja okładki oraz strony nr 17 z pierwszego numeru „Chimery” (1902 r.)
Okładka czasopisma „Ponowa” (nr 1 z 1921 r.)
Winieta pisma literackiego „Posłowie” wydawanego przez grupę literacką „Słowo” w latach 80. XX w.

Typy czasopism literackichEdytuj

Czasopisma literackie obejmują różne typy publikacji: od ściśle informacyjnych, zawierających recenzje nowości wydawniczych (np. „Nowe Książki”, „The Times Literary Supplement”) bądź wiadomości o bieżącym życiu kulturalnym (np. „Nouvelles Littéraires”), do takich, w których dział informacyjny ogranicza się tylko do recenzji i kronik, zasadniczą część zaś wypełniają teksty literackie oraz artykuły programowe i problemowe.

Wśród czasopism literackich można wyróżnić czasopisma:

Czasopisma o częściowo literackim charakterzeEdytuj

Częściowo literacki charakter mają zazwyczaj:

Poza tym cenne materiały literackie można niekiedy znaleźć również w innych czasopismach, w tym także w prasie codziennej lub w specjalnych dodatkach do niej – np. „Ex Libris” (dodatek literacki dziennika „Życie Warszawy”).

Łamy czasopism literackichEdytuj

Z reguły łamy czasopism literackich służą bieżącej krytyce literackiej, toczą się tam aktualne spory o np. o kierunki, publikowane bywają po raz pierwszy, a niekiedy jedyny nowe utwory.

Charakter czasopisma literackiego zależy od tego, dla jakiej warstwy publiczności literackiej jest przeznaczone, czy stawia sobie cele popularyzatorskie, czy też zwraca się do specjalistów i elity czytelniczej.

Przykłady polskich pism o charakterze literackimEdytuj

RocznikiEdytuj

KwartalnikiEdytuj

DwumiesięcznikiEdytuj

MiesięcznikiEdytuj

DwutygodnikiEdytuj

TygodnikiEdytuj

NieregularnikiEdytuj

Czasopismo moralneEdytuj

Pierwszymi czasopismami literackimi w dzisiejszym sensie były uformowane w Anglii we wczesnym okresie oświecenia czasopisma moralne – np. „The Spectator”, które oddziałały na rozwój wielu form wypowiedzi dziennikarskiej, a także eseju oraz na formowanie się oświeceniowej prasy literackiej w wielu krajach europejskich, także w Polsce – np. „Monitor”.

BibliografiaEdytuj

  • Stanisław Sierotwiński: Słownik terminów literackich: Teoria i nauki pomocnicze literatury. Wyd. 3. Wrocław: Ossolineum, 1970, s. 63.
  • Janusz Sławiński: Słownik terminów literackich. Wyd. 2. Wrocław: Ossolineum, 1988, s. 81-82.

Linki zewnętrzneEdytuj