Nadwiślańskie Jednostki Wojskowe

Nadwiślańskie Jednostki Wojskowe Ministerstwa Spraw Wewnętrznych im. Czwartaków AL (wcześniej, w latach 1965–1974 Nadwiślańska Brygada MSW im. Czwartaków AL, następnie w latach 1990–2000 Nadwiślańskie Jednostki Wojskowe Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji) – formacja specjalnego przeznaczenia, podległa Ministrowi Spraw Wewnętrznych. Żołnierze tej formacji posiadali charakterystyczny mundur wzoru przedwojennego , stojący kołnierz bluzy z patkami wyszywanymi , bryczesy , długie czarne buty i granatowy otok czapki garnizonowej .

Nadwiślańskie Jednostki Wojskowe – naszywka

Powołane Zarządzeniem prezesa Rady Ministrów nr 41 dnia 24 czerwca 1965 w sprawie zmiany podporządkowania wojsk wewnętrznych - po likwidacji KBW - (znaczna liczba jednostek KBW została przeniesiona wówczas do nowo utworzonych Wojsk Obrony Wewnętrznej z jednoczesną zmianą podległości z MSW do MON ). W strukturze MSW pozostał 1 Specjalny Pułk Ochrony Rządu będący dotychczas w składzie KBW - JW 1914 - Warszawa ul. Podchorążych 38 (powiększony o trzy bataliony oraz batalion łączności , batalion szkolenia rezerw Milicji Obywatelskiej i rezerw MSW - JW1492 Katowice ul .Żdanowa oraz samodzielnej eskadry lotnictwa JW 1159 Warszawa Bemowo ) i po zmianie jako Nadwiślańska Brygada MSW otrzymały imię „Czwartaków AL”. W 1974 Brygada została przemianowana w Nadwiślańskie Jednostki Wojskowe MSW im. Czwartaków AL. Jednostki przeznaczone były tylko do zadań ochrony obiektów rządowych oraz specjalnych. W latach 1965–2001 kontynuowały działalność Nadwiślańskiej Brygady Ochrony Rządu. W początkowym okresie stanu wojennego w Polsce jednostki te zostały wykorzystane do przejęcia obiektów RTV w ramach operacji Azalia.

Jednostki Nadwiślańskie były rozlokowane w kilku częściach kraju (Warszawa, Bieszczady, Śląsk, Warmia), po ponownym przejęciu w 1992 jednostek z Wojsk Obrony Wewnętrznej. W Warszawie przy ul. Podchorążych 38 (m.in. Dowództwo Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych, oraz kolejno w latach od 1965 do 1975 JW1914, od 1975 Warszawska Jednostka MSW im.Czwartaków AL, od 1990 Jednostka Wojskowa nr 2610), 7 Samodzielny Batalion Inżynieryjno-Budowlany (JW 1917 przy ul. Kocjana 3) oraz 103 Pułk Lotnictwa Łącznikowego MSW (JW 1159 przy ul. Kocjana 3). W trakcie prezydentury Lecha Wałęsy utrzymały swoją pozycję w MSW. W okresie Rady Ministrów Jana Olszewskiego oskarżane o próbę wyprowadzenia żołnierzy z koszar po ogłoszeniu, 4 czerwca 1992, tzw. Listy Macierewicza.

Po rozbudowie w 1992 w ich skład wchodziły m.in. pododdziały ochrony, antyterrorystyczne, łączności, pułk lotnictwa transportowego oraz jednostki zabezpieczenia, ochrony i dowodzenia przejęte z Wojsk Obrony Wewnętrznej. Rozwiązane w 2001. Zadania i większość kadry przejęło Biuro Ochrony Rządu. Obecnie zadania tej formacji pełni Służba Ochrony Państwa.

DowódcyEdytuj

SkładEdytuj

  • Dowództwo Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych – Warszawa ul. Podchorążych 38
    • 1 Warszawska Brygada Zmotoryzowana (JW 2610) – Warszawa ul. Podchorążych 38 – przeszła w podporządkowanie BOR w 2001 (w latach 1965–1975 JW 1914, od 1975 przemianowana na JW MSW im. Czwartaków AL ). Obecnie podlega Służbie Ochrony Państwa.
    • 6 Śląska Brygada Zmotoryzowana im. Gwardii Ludowej – Katowice, utworzona w 1979 r (od powstania w 1965 była to Śląska Jednostka MSW - samodzielny batalion , po reorganizacji we wrześniu 1974 r otrzymała nazwę Śląska Jednostka MSW im. Gwardii Ludowej , istniała do 1979 r )
    • 20 Brygada Łączności Ziemi Kieleckiej (JW 3417) – Kielce, była jednostka WOWew., podporządkowana NJW od 1 stycznia 1992;
    • 1 Mazowiecki Pułk Ochrony (JW 4829) – Góra Kalwaria, była jednostka WOWew., podporządkowana NJW od 1 stycznia 1992;
    • 4 Bieszczadzki Pułk Zmotoryzowany (4 Pułk Ochrony; JW 2667) – istniał od kwietnia 1973 do 1999 i liczył od 500 do 1200 żołnierzy. Sztab w Kwaszeninie, ponadto w Sanoku, Trójcy, Grąziowej i Trzciańcu, przejściowo (do 1981) także w Tarnawie Niżnej i Wołosatem. Do 1981 jednostka gospodarcza URM, następnie bojowa;
    • 14 Mazurski Pułk Ochrony (JW 2839) – Olsztyn, była jednostka WOWew., podporządkowana NJW od 1 stycznia 1992;
    • 2 Pułk Zabezpieczenia (od 01.01.1993) (JW 3466) – Czerwony Bór, poprzednio batalion zabezpieczenia - była jednostka WOWew., podporządkowana NJW od 1 stycznia 1992;
    • 3 Pułk Zabezpieczenia (JW 2621) – Legionowo, Piaseczno i Warszawa-Szczęśliwice, potem od 1994 Warszawa-Bemowo. W 1997 nastąpiła zmiana nazwy na 3 pułk zabezpieczenia inżynieryjnego. W 1998 przeniesiony do Emowa, istniał do 31 marca 2000[1];
    • 7 Pułk Łączności (JW 1060) – Emów k. Warszawy;Legionowo k.Warszawy
    • 7 Pułk Dowodzenia (JW 2909) – Emów k. Warszawy – sformowany na bazie 7 płk., obecnie Centralny Ośrodek Szkolenia Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego;
    • 103 Pułk Lotnictwa Łącznikowego (JW 1159) – Warszawa-Bemowo, ul. Kocjana 3;
    • Oddział Zabezpieczenia Obiektów Specjalnych (Oddział Zabezpieczenia Stanowisk Kierowania WOW) – Warszawa, była jednostka WOWew., podporządkowana NJW od 1 stycznia 1992;
      • Ośrodek Szkolenia Poligonowego NJW MSW Raducz - w latach 1965 - 1979 . Od 1979 roku jako JW 2501 - Centralny Ośrodek Szkolenia MSW powstały po likwidacji JW 1492 w Katowicach – rozformowany 31 sierpnia 1999 - podporządkowany BOR. Obecnie Centralny Ośrodek Szkolenia Służby Ochrony Państwa[2]
    • Centralny Ośrodek Szkolenia MSW (JW 1492) – Katowice, ul. Żdanowa – od 1965 do 1979 roku Ośrodek Szkolenia Rezerw MSW i Milicji. W 1979 roku dyslokowany do Raducza .
    • Samodzielny Oddział Żandarmerii Wojskowej Nadwiślańskich Jednostek MSW – Emów, następnie Warszawa (JW 2780);
    • 112 Batalion Zabezpieczenia (JW 1076) – Linin, była jednostka WOWew., podporządkowana NJW od 1 stycznia 1992;
    • Składnica Techniczno-Materiałowa (JW 2804) – Linin;
    • Samodzielna Stacja Naprawcza – Warszawa-Bemowo;
    • Centrum Radiowe (JW 2861) – Warszawa;
    • Centralna Składnica Amunicji (JW 1774) – Stara Wieś;
    • 9 Samodzielny Batalion Zaopatrzenia i Obsługi Dowództwa NJW MSW (JW 2102) – Warszawa;
    • 7 Samodzielny Batalion Inżynieryjno-Budowlany (JW 1917) – Warszawa, ul. Kocjana 3.
    • Główny Węzeł Łączności (JW 1061) - Warszawa ul. Podchorążych 38

PrzypisyEdytuj


BibliografiaEdytuj

  • Edward Wejner, Wojsko i politycy bez retuszu, Toruń: Adam Marszałek, 2006, ISBN 83-7441-420-0, ISBN 978-83-7441-420-3, OCLC 76325172.
  • 24 czerwiec 1965, Warszawa – Zarządzenie prezesa Rady Ministrów nr 41 w sprawie zmiany podporządkowania wojsk wewnętrznych KBW . Źródło: AAN, URM, 137/17, Zarządzenia prezesa Rady Ministrów z 1965, k. 11–15, oryginał,

mps.