Wielki Szlem

strona ujednoznaczniająca

SportEdytuj

Wielki Szlem (ang. Grand Slam) oznacza w sporcie wygranie przez jednego zawodnika w krótkim czasie, zazwyczaj jednego roku kalendarzowego, najbardziej prestiżowych zawodów w danej dyscyplinie. Określenie, zaczerpnięte z terminologii brydżowej jest związane przede wszystkim z baseballem i tenisem, ale ma też swój odpowiednik w golfie i rugby union. Komentatorzy sportowi mianem „Wielkiego Szlema” określają potocznie także złote medale igrzysk olimpijskich, mistrzostw świata i mistrzostw kontynentu zdobyte w jednym cyklu olimpijskim.

BaseballEdytuj

Osobny artykuł: Wielki szlem (baseball).

W baseballu jest to homer (home run), podczas którego wszystkie trzy bazy są zajęte w momencie uderzenia. W efekcie drużyna zdobywa cztery obiegi (cztery punkty), czyli maksymalną liczbę punktów, jaką dany zespół może zdobyć w jednej zagrywce.

CurlingEdytuj

GolfEdytuj

Osobny artykuł: Kobiecy Wielki Szlem (golf).

W golfie zdobycie Wielkiego Szlema oznacza wygranie czterech prestiżowych turniejów. Są to rozgrywany w kwietniu Masters, w czerwcu US Open, w lipcu The Open Championship (także pod nazwą British Open) oraz sierpniowy PGA Championship. W latach 30. XX wieku za cztery turnieje potrzebne do skompletowania Wielkiego Szlema uważano US Open, British Open, US Amateur i British Amateur.

Jeszcze żadnemu zawodnikowi nie udało się osiągnąć nowego klasycznego golfowego Wielkiego Szlema, jednakże w 1930 Bobby Jones zdobył starego wielkiego szlema wygrywając US Open Golf, British Open, US Amateur i British Amateur będąc jak dotąd jedynym w historii, który zdobył go w starej wersji. W latach 2000-2001 Amerykanin Tiger Woods wygrał po kolei cztery turnieje, ale nie w jednym roku kalendarzowym. Ze względu na trudność osiągnięcia mówi się więc także o skompletowaniu Wielkiego Szlema w karierze, czyli zwycięstwie we wszystkich wspomnianych czterech turniejach w dowolnych latach; to udało się poza Woodsem czterem graczom - Gene Sarazenowi, Benowi Hoganowi, Jackowi Nicklausowi i Gary'emu Playerowi. "Karierowego" Wielkiego Szlema ma również w dorobku sześć zawodniczek - Pat Bradley, Juli Inkster, Annika Sörenstam, Louise Suggs, Karrie Webb i Mickey Wright.

Rugby unionEdytuj

Osobny artykuł: Wielki Szlem (rugby union).

W rugby union zdobycie Wielkiego Szlema dla zespołów z półkuli północnej oznacza pokonanie wszystkich przeciwników w jednym sezonie podczas Pucharu Sześciu Narodów, dla drużyn z półkuli południowej natomiast zwycięstwo nad każdą z czterech reprezentacji z Wysp Brytyjskich (Anglią, Irlandią, Szkocją i Walią) podczas jednego tournée po Europie.

Skoki narciarskieEdytuj

W skokach narciarskich „Wielki Szlem” ma kilka znaczeń:

− po pierwsze, mówi się tak ogólnie o Turnieju Czterech Skoczni[1];
− po drugie, jest nim zwycięstwo we wszystkich czterech konkursach podczas jednej edycji TCS[2]. Dokonali tego: Sven Hannawald (50. Turniej w sezonie 2001/2002), Kamil Stoch (66. Turniej w sezonie 2017/2018) i Ryōyū Kobayashi (67. Turniej w sezonie 2018/2019).
− po trzecie, to określenie sukcesu zawodnika, jakim jest triumf w czterech najważniejszych imprezach: igrzyskach olimpijskich, mistrzostwach świata, klasyfikacji generalnej Pucharu Świata i Turnieju Czterech Skoczni[3]. Są opinie, że w skład najważniejszych imprez powinny wchodzić także mistrzostwa świata w lotach, jako piąta część Wielkiego Szlema[4][5]. Jak dotąd jedynie Matti Nykänen zgromadził wszystkie pięć najważniejszych trofeów w skokach. Blisko tego osiągnięcia byli Jens Weißflog, Espen Bredesen i Kamil Stoch, którzy triumfowali w ZIO, MŚ, PŚ i TCS, a w MŚwL sięgnęli po srebrne medale[a]. Po cztery triumfy mieli także: Kazuyoshi Funaki (ZIO, MŚ, TCS, MŚwL, 2. miejsce w PŚ), Simon Ammann (ZIO, MŚ, PŚ, MŚwL, 2. miejsce w TCS), Thomas Morgenstern (ZIO, MŚ, PŚ, TCS, brąz w MŚwL) i Gregor Schlierenzauer (MŚ, PŚ, TCS, MŚwL, brąz w ZIO). Hans-Georg Aschenbach również zdobył cztery trofea (ZIO, MŚ, TCS, MŚwL), ale skończył karierę kilka lat przed wprowadzeniem Pucharu Świata[6].

W skokach narciarskich kobiet nie ma Turnieju Czterech Skoczni i mistrzostw świata w lotach. Najważniejszymi trofeami są złote medale ZIO i MŚ oraz zwycięstwo w klasyfikacji generalnej PŚ. Maren Lundby jest jedyną zawodniczką, która zdobyła wszystkie wymienione trofea[7].

TenisEdytuj

Osobny artykuł: Wielki Szlem (tenis).

W tenisie zdobycie Wielkiego Szlema to zwycięstwa odniesione przez zawodnika lub zawodniczkę w jednym roku kalendarzowym w czterech najważniejszych międzynarodowych mistrzostwach: Australii (Australian Open), Francji (French Open), Wielkiej Brytanii (Wimbledon) i Stanów Zjednoczonych (US Open).

Dotychczasowi zdobywcy Wielkiego Szlema:

Tenisowy Wielki Szlem jest wyczynem niezwykle rzadkim, ze względu na postępującą współcześnie specjalizację graczy na poszczególnych nawierzchniach. Niekiedy jako zdobywców Wielkiego Szlema wymienia się również graczy, którzy wygrywali cztery (lub więcej) najbardziej prestiżowych imprez po kolei, ale nie w jednym roku kalendarzowym. Osiągnęli to współcześnie, Martina Navrátilová, Serena Williams oraz Steffi Graf (niezależnie od "klasycznego" Wielkiego Szlema w 1988). Navratilova, w parze z Pam Shriver, uzyskała również Wielkiego Szlema w grze podwójnej.

InneEdytuj

Mianem Wielkiego Szlema określa się ponadto m.in.:

Inne znaczeniaEdytuj

UwagiEdytuj

  1. − ZIO − złoty medal w konkursie indywidualnym podczas zimowych igrzysk olimpijskich;
    − MŚ − złoty medal w konkursie indywidualnym podczas mistrzostw świata w narciarstwie klasycznym;
    − PŚ − zwycięstwo w klasyfikacji generalnej Pucharu Świata;
    − TCS − zwycięstwo w klasyfikacji generalnej Turnieju Czterech Skoczni;
    − MŚwL − złoty medal w konkursie indywidualnym podczas mistrzostw świata w lotach narciarskich.

PrzypisyEdytuj

  1. Adrian Dworakowski: Moje trzy grosze czyli jeszcze o Turnieju Czterech Skoczni. skijumping.pl, 2011-12-29. [dostęp 2018-01-19].
  2. Michał Skiba: Turniej Czterech Skoczni, czyli Stoch, Freitag i cała reszta. polskatimes.pl, 2017-12-29. [dostęp 2018-01-19].
  3. Bartłomiej Kubiak: To jest mistrz! Kamil Stoch piątym skoczkiem na świecie z Wielkim Szlemem. sport.pl, 2017-01-07. [dostęp 2018-01-19].
  4. Michał Chmielewski: Simon Ammann i jego klątwa. Ostatnia szansa w Turnieju Czterech Skoczni?. przegladsportowy.pl, 2017-12-21. [dostęp 2018-01-19].
  5. Maciej Woźniak: Wielki Szlem w skokach narciarskich?. skokinarciarskie.pl, 2014-01-08. [dostęp 2018-01-19].
  6. Marcin Hetnał: Złote krążki czy kryształowe puchary, czyli co jest w skokach najważniejsze. skijumping.pl, 2018-02-10. [dostęp 2018-02-11].
  7. Paulina Dziembała: Kobieta, która wygrała wszystko. Kim jest Maren Lundby?. sportowemedia.pl, 2019. [dostęp 2020-10-13].