Dallas

miasto w USA

Dallasmiasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Teksas, siedziba hrabstwa Dallas, nad rzeką Trinity River. Według spisu z 2020 roku miasto liczy ponad 1,3 mln mieszkańców[1]. Konurbacja Dallas–Fort Worth liczy ponad 7,6 mln mieszkańców (czwarta pod względem liczby mieszkańców aglomeracja w Stanach Zjednoczonych).

Dallas
Siedziba hrabstwa
Ilustracja
Dallas
Pieczęć Flaga
Pieczęć Flaga
Przydomek: Big D
Państwo

 Stany Zjednoczone

Stan

 Teksas

Hrabstwo

Dallas

Data założenia

1841

Prawa miejskie

1856

Kod statystyczny

FIPS: 48-19000
GNIS ID: 1380944

Burmistrz

Eric Johnson (R)

Powierzchnia

993,1 km²

Wysokość

131 m n.p.m.

Populacja (2020)
• liczba ludności
• gęstość


1 304 379
1528 os./km²

Nr kierunkowy

214, 469, 972

Kod pocztowy
Lista kodów
75201-75267, 75270, 75275, 75277, 75283-75287, 75294, 75295, 75301, 75303, 75310, 75312, 75313, 75315, 75320, 75323, 75326, 75336, 75339, 75342, 75346, 75350, 75353-75357, 75359, 75360, 75363, 75364, 75367, 75368, 75370-75374, 75376, 75378-75382, 75386-75398
Strefa czasowa

UTC-06:00
UTC-05:00

Położenie na mapie Stanów Zjednoczonych
Mapa konturowa Stanów Zjednoczonych, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Dallas”
Położenie na mapie Teksasu
Mapa konturowa Teksasu, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Dallas”
Ziemia32°46′57″N 96°47′51″W/32,782500 -96,797500
Strona internetowa

Miasto jest węzłem drogowym i kolejowym, funkcjonują tu międzynarodowy port lotniczy Dallas-Fort Worth oraz port lotniczy Dallas Love Field. Ośrodek naukowo–kulturalny, handlowy, bankowo–finansowy oraz przemysłowy w sektorach m.in. lotniczym, elektronicznym, maszynowym, chemicznym, spożywczym i odzieżowym[2].

Położenie edytuj

Miasto położone jest w południowej części Stanów Zjednoczonych, ok. 130 km na południe od granicy stanu Oklahoma.

Klimat edytuj

Średnia temperatura i opady dla Dallas (port lotniczy Dallas-Love, 8 km na północ od centrum)
Miesiąc Sty Lut Mar Kwi Maj Cze Lip Sie Wrz Paź Lis Gru Roczna
Średnie temperatury w dzień [°C] 13,8 16,0 20,4 24,8 29,0 33,1 35,6 35,8 31,5 25,8 19,5 14,2 25,0
Średnie dobowe temperatury [°C] 8,4 10,6 14,8 19,1 23,8 27,9 30,2 30,4 26,1 20,2 14,1 8,9 19,6
Średnie temperatury w nocy [°C] 2,9 5,1 9,2 13,4 18,6 22,7 24,8 24,9 20,6 14,6 8,7 3,6 14,1
Opady [mm] 52 66 89 78 125 104 56 47 72 122 73 70 954
Średnia liczba dni z opadami 6,7 6,5 7,6 6,7 9,7 8,0 4,9 4,6 5,3 7,5 6,6 6,6 80,7
Wilgotność [%] 66 66 64 65 70 66 60 60 67 66 67 68 65
Średnie usłonecznienie [h] 184 178 228 236 258 298 332 305 246 228 184 173 2850
Źródło: NOAA[3] (liczba dni z opadami dla wartości 0,25 mm, wysokość 148 m n.p.m., 440 km od oceanu, 1981-2010)

Historia edytuj

Miejscowość Dallas założono w 1841 roku[2]. Jako miasto funkcjonuje od 1856 roku[4]. Nazwa miasta prawdopodobnie pochodzi od imienia jednego z pierwszych osadników[5]. Od połowy XIX wieku przez Dallas przebiegał szlak osadników i poszukiwaczy złota, a miasto stało się głównym ośrodkiem handlu bawełną[2]. Do miasta zaczęli napływać imigranci ze Szwajcarii, Niemiec i Francji, a po wojnie secesyjnej Afroamerykanie[5]. W 1871 roku uruchomiono z Dallas linię kolejową[2].

Od początku XX wieku Dallas było ośrodkiem przetwórstwa żywności oraz produkcji tekstyliów[5]. Napływ imigrantów z Meksyku, przyczynił się do wzrostu liczby ludności[5]. W 1930 roku we wschodnim Teksasie odkryto złoże ropy naftowej, które przyciągneło inwestycje i uczyniło z Dallas główny ośrodek przemysłu naftowego[5]. Od lat 40. XX wieku miasto zaczęło się intensywnie rozwijać, kiedy w rejonie powstało kilka dużych fabryk produkujących samoloty[5].

22 listopada 1963 roku w Dallas zginął w zamachu prezydent Stanów Zjednoczonych John F. Kennedy.

Demografia edytuj

Dallas jest dziewiątym najbardziej zaludnionym miastem w Stanach Zjednoczonych i trzecim w Teksasie po miastach Houston i San Antonio. Jego obszar metropolitalny obejmuje jedną czwartą populacji Teksasu i jest największym w południowych Stanach Zjednoczonych i Teksasie. Podczas spisu powszechnego w Stanach Zjednoczonych w 2020 r. miasto Dallas liczyło 1 304 379 mieszkańców, co oznacza wzrost o 106 563 od czasu spisu powszechnego w Stanach Zjednoczonych w 2010 roku. Jednak od 1 lipca 2022 r. Biuro Spisu Ludności Stanów Zjednoczonych szacuje, że Dallas w pierwszych latach od spisu powszechnego z 2020 r. straciło 4,835 osób, pozostawiając miasto z populacją 1,299,544.[6]

Według American Community Survey z 2020 r. średni dochód gospodarstwa domowego w mieście wynosił 54 747 USD; rodziny miały średni dochód gospodarstwa domowego w wysokości 60 895 USD; rodziny małżeńskie 81 761 USD; a osoby niebędące rodzinami 45 658 USD. W badaniu przeprowadzonym w latach 2003-2007 mężczyźni pracujący w pełnym wymiarze godzin mieli średni dochód w wysokości 32 265 USD w porównaniu z 32 402 USD dla kobiet pracujących w pełnym wymiarze godzin. Dochód na mieszkańca miasta wynosił 25 904 USD. Około 18,7% rodzin i 21,7% populacji znajdowało się poniżej granicy ubóstwa, w tym 33,6% osób poniżej 18 roku życia i 13,4% osób w wieku 65 lat lub starszych.

Etniczność edytuj

Pod względem etnicznym w 2019 roku w Dallas, dominowała ludność rasy białej (62,7%), z czego Latynosi i Hiszpanie (41,8%), następnie rasy czarnej (24,3%) oraz Azjaci (3,4%)[7].

Liczba ludności edytuj

Zabytki i atrakcje turystyczne edytuj

Dallas
Arboretum i ogród botaniczny w Dallas
Muzeum Afroamerykanów w Dallas
Dallas Zoo założone w 1888 roku
Old Red (1892)

Transport edytuj

Lekka kolej miejska edytuj

Nazwa Zdjęcie Data

powstania

Opis, uwagi
DART Light Rail   1996 Składa się z oznaczonych kolorami czterech linii: czerwonej, niebieskiej, zielonej i pomarańczowej.

Transport tramwajowy edytuj

Nazwa Zdjęcie Data

powstania

Opis, uwagi
Tramwaje w Dallas   2015 Transport obsługiwany przez Dallas Area Rapid Transit (DART).

Transport lotniczy edytuj

Zdjęcie Nazwa
  Międzynarodowy port lotniczy Dallas-Fort Worth
  Port lotniczy Dallas Love Field
  Port lotniczy Dallas Executive

Kultura edytuj

W mieście kręcone były między innymi: Silkwood (1983), Człowiek, który lubił latać (1996), Kto pierwszy, ten lepszy (2002) oraz serial Dallas (2012–2014).

Uczelnie edytuj

 
University of Texas Southwestern Medical Center

Sport edytuj

 
Stadion Cotton Bowl
Dyscyplina Nazwa/klub
Hokej na lodzie Dallas Stars
Koszykówka Dallas Mavericks
Tenis

(kobiecy turniej tenisowy)

Texas Tennis Open (2011-2012)

Religia edytuj

Zobacz więcej w artykule Metroplex Dallas–Fort Worth, w sekcji Religia.
 
Katedra Matki Bożej z Guadalupe.

Kościół rzymskokatolicki edytuj

Siedziba diecezji Dallas.

Polski Narodowy Kościół Katolicki edytuj

  • Parafia Matki Bożej Fatimskiej w Dallas

Kościół prawosławny edytuj

Miasta partnerskie edytuj

Współpraca międzynarodowa[8]:

Zobacz też edytuj

Przypisy edytuj

  1. U.S. Census Bureau QuickFacts: Dallas city, Texas [online], www.census.gov [dostęp 2021-08-16] (ang.).
  2. a b c d Dallas, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2021-01-07].
  3. NOAA: National Weather Service Climate. Dallas Area, TX.
  4. Jackie McElhaney, Michael V. Hazel, TSHA Dallas, TX [online], www.tshaonline.org [dostęp 2021-01-14].
  5. a b c d e f Dallas, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2021-01-13] (ang.).
  6. U.S. Census Bureau QuickFacts: Dallas city, Texas [online], www.census.gov [dostęp 2024-04-03] (ang.).
  7. U.S. Census Bureau QuickFacts: Dallas city, Texas [online], www.census.gov [dostęp 2021-01-14] (ang.).
  8. Office of Protocol – Sister Cities – World Affairs Council of Dallas/Fort Worth [online], www.dfwworld.org [dostęp 2021-01-15].