Dallas

miasto w USA
Ten artykuł dotyczy miasta w USA. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Dallasmiasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Teksas, siedziba hrabstwa Dallas, nad rzeką Trinity River. Według spisu z 2020 roku miasto liczy ponad 1,3 mln mieszkańców[1]. Obszar metropolitalny Dallas-Fort Worth-Arlington liczy ponad 7,6 mln mieszkańców (czwarta pod względem liczby mieszkańców aglomeracja w Stanach Zjednoczonych)[2].

Dallas
Siedziba hrabstwa
Ilustracja
Dallas
Pieczęć Flaga
Pieczęć Flaga
Przydomek: Big D
Państwo  Stany Zjednoczone
Stan  Teksas
Hrabstwo Dallas
Data założenia 1841
Prawa miejskie 1856
Kod statystyczny FIPS: 48-19000
GNIS ID: 1380944
Burmistrz Eric Johnson
Powierzchnia 993,1 km²
Wysokość 131 m n.p.m.
Populacja (2020)
• liczba ludności
• gęstość

1 304 379
1528 os./km²
Nr kierunkowy 214, 469, 972
Kod pocztowy
Strefa czasowa UTC-06:00
UTC-05:00
Położenie na mapie Stanów Zjednoczonych
Mapa konturowa Stanów Zjednoczonych, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Dallas”
Położenie na mapie Teksasu
Mapa konturowa Teksasu, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Dallas”
Ziemia32°46′57″N 96°47′51″W/32,782500 -96,797500
Strona internetowa
Portal Stany Zjednoczone

Miasto jest węzłem drogowym i kolejowym, funkcjonuje tu międzynarodowy port lotniczy Dallas-Fort Worth oraz port lotniczy Dallas Love Field. Ośrodek naukowo–kulturalny, handlowy, bankowo–finansowy oraz przemysłowy w sektorze m.in. lotniczym, elektronicznym, maszynowym, chemicznym, spożywczym i odzieżowym[3].

PołożenieEdytuj

Miasto położone jest w południowej części Stanów Zjednoczonych, ok. 130 km na południe od granicy stanu Oklahoma.

HistoriaEdytuj

Miejscowość Dallas założono w 1841 roku[3]. Jako miasto funkcjonuje od 1856 roku[4]. Nazwa miasta prawdopodobnie pochodzi od imienia jednego z pierwszych osadników[5]. Od połowy XIX wieku przez Dallas przebiegał szlak osadników i poszukiwaczy złota, a miasto stało się głównym ośrodkiem handlu bawełną[3]. Do miasta zaczęli napływać imigranci ze Szwajcarii, Niemiec i Francji, a po wojnie secesyjnej Afroamerykanie[5]. W 1871 roku uruchomiono z Dallas linię kolejową[3].

Od początku XX wieku Dallas było ośrodkiem przetwórstwa żywności oraz produkcji tekstyliów[5]. Napływ imigrantów z Meksyku, przyczynił się do wzrostu liczby ludności[5]. W 1930 roku we wschodnim Teksasie odkryto złoże ropy naftowej, które przyciągneło inwestycje i uczyniło z Dallas główny ośrodek przemysłu naftowego[5]. Od lat 40. XX wieku miasto zaczęło się intensywnie rozwijać, kiedy w rejonie powstało kilka dużych fabryk produkujących samoloty[5].

22 listopada 1963 roku w Dallas zginął w zamachu prezydent Stanów Zjednoczonych John F. Kennedy.

DemografiaEdytuj

EtnicznośćEdytuj

Pod względem etnicznym w 2019 roku w Dallas, dominowała ludność rasy białej (62,7%), następnie rasy czarnej (24,3%) z czego Latynosi i Hiszpanie (41,8%) oraz Azjaci (3,4%)[6].

Liczba ludnościEdytuj

Zabytki i atrakcje turystyczneEdytuj

Dallas
Centrum Dallas
Arboretum i ogród botaniczny w Dallas
Reunion Tower (1978)
Muzeum Afroamerykanów w Dallas
Dallas Zoo założone w 1888 roku
Old Red (1892)

KulturaEdytuj

W mieście kręcony był m.in. film: Silkwood (1983), Człowiek, który lubił latać (1996), Kto pierwszy, ten lepszy (2002) oraz serial Dallas (2012–2014).

TransportEdytuj

Kolej miejskaEdytuj

Nazwa Zdjęcie Data

powstania

Opis, uwagi
DART Light Rail   1996 Składa się z oznaczonych kolorami czterech linii: czerwonej, niebieskiej, zielonej i pomarańczowej.

Transport tramwajowyEdytuj

Nazwa Zdjęcie Data

powstania

Opis, uwagi
Tramwaje w Dallas   2015 Transport obsługiwany przez Dallas Area Rapid Transit (DART).

Transport lotniczyEdytuj

Zdjęcie Nazwa
  Międzynarodowy port lotniczy Dallas-Fort Worth
  Port lotniczy Dallas Love Field
  Port lotniczy Dallas Executive

UczelnieEdytuj

 
University of Texas Southwestern Medical Center
  • University of North Texas at Dallas
  • Dallas Baptist University
  • Dallas Theological Seminary
  • Criswell College
  • Dallas International University
  • Paul Quinn College
  • University of Texas Southwestern Medical Center

KlimatEdytuj

Średnia temperatura i opady dla Dallas (port lotniczy Dallas-Love, 8 km na północ od centrum)
Miesiąc Sty Lut Mar Kwi Maj Cze Lip Sie Wrz Paź Lis Gru Roczna
Średnie temperatury w dzień [°C] 13.8 16.0 20.4 24.8 29.0 33.1 35.6 35.8 31.5 25.8 19.5 14.2 25,0
Średnie dobowe temperatury [°C] 8.4 10.6 14.8 19.1 23.8 27.9 30.2 30.4 26.1 20.2 14.1 8.9 19,6
Średnie temperatury w nocy [°C] 2.9 5.1 9.2 13.4 18.6 22.7 24.8 24.9 20.6 14.6 8.7 3.6 14,1
Opady [mm] 52 66 89 78 125 104 56 47 72 122 73 70 954
Średnia liczba dni z opadami 6.7 6.5 7.6 6.7 9.7 8.0 4.9 4.6 5.3 7.5 6.6 6.6 80,7
Wilgotność [%] 66 66 64 65 70 66 60 60 67 66 67 68 65
Średnie usłonecznienie (w godzinach) 184 178 228 236 258 298 332 305 246 228 184 173 2850
Źródło: NOAA[7] (liczba dni z opadami dla wartości 0,25 mm, wysokość 148 m n.p.m., 440 km od oceanu, 1981-2010)

SportEdytuj

Dyscyplina Nazwa/klub
Hokej na lodzie Dallas Stars
Koszykówka Dallas Mavericks
Tenis

(kobiecy turniej tenisowy)

Texas Tennis Open (2011-2012)

ReligiaEdytuj

 
Kościół baptystyczny.

Struktura religijna w Dallas w 2014 roku[8]:

Dallas posiada najwyższy odsetek protestantów ewangelikalnych (z członkostwem na poziomie 28,4%) i baptystów (16,5%) wśród osiemnastu amerykańskich aglomeracji liczących więcej jak 3 mln mieszkańców[i][9].

Według danych z 2010 roku najwięcej członków posiadali[10]:

Kościół rzymskokatolickiEdytuj

Siedziba diecezji Dallas.

Polski Narodowy Kościół KatolickiEdytuj

  • Parafia Matki Bożej Fatimskiej w Dallas

Kościół prawosławnyEdytuj

Miasta partnerskieEdytuj

Współpraca międzynarodowa[11]:

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. U.S. Census Bureau QuickFacts: Dallas city, Texas, www.census.gov [dostęp 2021-08-16] (ang.).
  2. Metropolitan Areas (USA): Metropolitan and Micropolitan Statistical Areas - Population Statistics, Charts and Map, www.citypopulation.de [dostęp 2021-08-16].
  3. a b c d Dallas, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2021-01-07].
  4. Jackie McElhaney, Michael V. Hazel, TSHA Dallas, TX, www.tshaonline.org [dostęp 2021-01-14].
  5. a b c d e f Dallas, Encyclopedia Britannica [dostęp 2021-01-13] (ang.).
  6. U.S. Census Bureau QuickFacts: Dallas city, Texas, www.census.gov [dostęp 2021-01-14] (ang.).
  7. NOAA: National Weather Service Climate. Dallas Area, TX.
  8. Major U.S. metropolitan areas differ in their religious profiles, Pew Research Center [dostęp 2019-01-27] (ang.)..
  9. Evangelical Protestant Metro Areas (2010) | QuickLists | The Association of Religion Data Archives, www.thearda.com [dostęp 2021-08-16].
  10. thearda.com.
  11. Office of Protocol - Sister Cities - World Affairs Council of Dallas/Fort Worth, www.dfwworld.org [dostęp 2021-01-15].
  1. Większość baptystów jest częścią większej społeczności ewangelikalnej.