Raków Częstochowa

polski klub piłki nożnej

RKS Raków Częstochowa Spółka Akcyjnaklub sportowy z Częstochowy założony w 1921 pod nazwą Racovia. Jego nazwa pochodzi od dzielnicy Raków, gdzie znajduje się siedziba klubu. Od sezonu 2019/20 drużyna piłkarska po 21 latach przerwy występuje w Ekstraklasie. Wicemistrz Polski i zdobywca Pucharu oraz Superpucharu Polski w 2021 roku[2][3][4].

Raków Częstochowa
Ilustracja
Pełna nazwa RKS Raków Częstochowa Spółka Akcyjna[1]
Przydomek Czerwono-Niebiescy
Medaliki
Krzyżowcy
Hutnicy
Barwy          
czerwono-niebieskie
Data założenia 1921 rok jako Racovia
Debiut w najwyższej lidze 1994/1995: Olimpia Poznań 6:2 Raków
Liga Ekstraklasa
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Adres ul. Limanowskiego 83, 42-208 Częstochowa
Stadion MSP Raków
Sponsor techniczny Macron
Właściciel Michał Świerczewski
Prezes Wojciech Cygan
Trener Marek Papszun
Stroje
domowe
Stroje
wyjazdowe
Strona internetowa

Informacje ogólneEdytuj

  • Właściciel: Michał Świerczewski (od 30.12.2014r.) Posiadacz 100% akcji klubu sportowego piłki nożnej[5].
  • Prezes: Wojciech Cygan
  • Trener pierwszego zespołu: Marek Papszun
  • Asystent trenera: Goncalo Feio, Dariusz Skrzypczak, Łukasz Becella, Dawid Szwarga[6]
  • Analityk: Maciej Krzymień[6]
  • Trener bramkarzy: Jarosław Tkocz
  • Kierownik drużyny: Kamil Waskowski
  • Trenerzy grup młodzieżowych: Robert Brzeziński, Tomasz Kuźma, Adam Studnicki, Marek Wolański, Piotr Lenartowski, Zbigniew Parzęczewski, Sebastian Żebrowski, Paweł Nocuń, Sebastian Rybak, Karol Idźkowski, Wojciech Marczyk, Karol Kuczera (trener bramkarzy), Kamil Korbel, Michał Zębik, Jarosław Toborek, Mariusz Mielnicki (trener mentalny), Marta Szymanek-Pilarczyk (trener przygotowania fizycznego), Ewelina Pierzyna (trener przygotowania fizycznego), Mateusz Komorowski (trener bramkarzy), Artur Lenartowski, Przemysław Oziębała, Jacek Gorczyca (trener bramkarzy), Tomasz Ligudziński, Patryk Czyż (trener analityk), Robert Brzęczek, Adam Jaschik, Piotr Bartyzel, Przemysław Mizgała, Michał Mizgała, Michał Sikorski, Piotr Pernal, Radosław Werner, Dariusz Grzegrzółka (zastępca dyrektora akademii)
  • Koordynator Akademii: Marek Śledź
  • Kierownik ds. organizacji szkolenia: Piotr Maćkowiak
  • Biuro prasowe klubu: Michał Szprendałowicz
  • Spiker: Michał Szprendałowicz
  • Masażyści: Wojciech Herman, Piotr Kowalczyk, Sebastian Mizgała
  • Lekarz: dr Tomasz Kuźma
  • Główny greenkeeper: Łukasz Krzyczmanik
  • Sponsor strategiczny: x-kom
  • Sponsor techniczny: Macron
  • Dyrektor działu marketingu: Grzegorz Brudnik

HistoriaEdytuj

Dawne herby klubu
 
Herb w 1921 r.
 
Herb w latach 1957–1994
 
Herb w latach 1994–2002
 
Herb w latach 2002–2011
 
Herb w latach 2011–2014

Chronologia nazwEdytuj

  • marzec 1921 – Klub Sportowo-Footbolowy Racovia
  • 1927 – RKS [Robotniczy Klub Sportowy] Raków Częstochowa
  • 1951– Koło Zrzeszenia Sportowego „Stal” przy Hucie „Częstochowa”
  • 8 czerwca 1957 – RKS Raków
  • 11 lipca 2002 – KS Raków Częstochowa
  • 1 lipca 2011 – RKS Raków Częstochowa SA[1]

HistoriaEdytuj

1921-1939Edytuj

Klub Raków Częstochowa powstał w 1921 roku jako „Rakovia” w wyniku starań działaczy Organizacji Młodzieżowej Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego, związanej z PPS. Nad klubem patronat objął Komitet Dzielnicowy PPS i lokalny oddział Związku Zawodowego Metalowców, jednak nie został zarejestrowany w Związku Okręgowym Piłki Nożnej w Krakowie ani w Kielcach z powodu negatywnego nastawienia częstochowskiego starostwa z powodu braków w statucie klubu. Założycielami byli dr Jan Baścik, Marian Federak, Jan Łoboda, Józef Kaźmierczak, Antoni Kiełbasiński, Wacław Sabczyk[7]. Pierwsze boisko powstało na drewnianym torze wyścigów kolarskich, zbudowanym przy ul. Limanowskiego i Syrokomli, który dyrekcja Huty Częstochowa udostępniła klubowi w zamian za opiekę nad tym obiektem. Od 1924 r. „Rakovia” rozpoczęła udział w rozgrywkach mistrzowskich z klubami częstochowskimi. Wobec braku rejestracji 20 lipca 1925 roku klub został samorozwiązany[8].

 
Zawodnicy dwóch klubów z Rakowa: RKS-u i Sparty

W 1927 r. klub został reaktywowany jako Robotniczy Klub Sportowy Raków, jednak nie został zarejestrowany – nie występuje w wykazie stowarzyszeń województwa kieleckiego i Księdze Jubileuszowej PZPN. Klub reaktywowali działacze: Józef Baranowski, Feliks Bekier, Antoni Gładysz, i Władysław Pachołek[7]. Pomimo braku rejestracji klub funkcjonował i występował w rozgrywkach, awansując z klasy C, przez klasę B do klasy A. W okresie kryzysu gospodarczego klub przeżywał trudności finansowe, zawodnicy musieli pokrywać koszty strojów i dojazdów z własnych środków, w celu zdobycia środków na funkcjonowanie drużyny założono zespół muzyczny i teatr amatorski. Po wyborach brzeskich doszło do zaostrzenia sytuacji politycznej, rządowe bojówki splądrowały wówczas lokal PPS, w odpowiedzi na co fanatyczny członek partii dokonał zabójstwa działacza obozu rządowego. Klub Raków, jako podporządkowany PPS, był wówczas bliski zamknięcia. W 1935 r. dyrektor Huty „Częstochowa” inż. Tomasz Szwejkowski przeznaczył środki na zakup sprzętu i urządzenie boiska[7]. W okresie międzywojennym i okupacyjnym najbardziej wyróżniającymi się zawodnikami Rakowa byli Marian Federak i Józef Trauc[8]. W 1938 r. zespół awansował do częstochowskiej ekstraklasy, wysuwając się na czoło tabeli.

1945-1994Edytuj

W czasie II wojny światowej klub nie istniał z powodu polityki niemieckiego okupanta. Po wojnie zaczęto szybką rozbudowę osiedla Raków, stawiając nowe bloki. Wówczas zlikwidowano boisko, w związku z czym zawodnicy zbudowali własnymi siłami żwirowe boisko w pobliżu obecnego. Klub reaktywowany przez Władysława Pachołka, Józefa Baranowskiego, Jana Łobodę i Franciszka Ślęzaka związał się z Hutą „Częstochowa”, która wsparła go finansowo. Powstały sekcje: bokserska, szachowa, tenisa stołowego i piłki siatkowej męskiej[7]. Oficjalnie sekcję piłki nożnej odtworzono w klubie dopiero w 1949 roku. Z inicjatywy Mariana Zdunkiewicza powstał Społeczny Komitet Budowy Stadionu[7]. Po rozpoczęciu prac przy budowie obecnego kompleksu klubowego zawodnicy własnymi siłami zbudowali prowizoryczne boisko na Dąbiu. Obecnie (XXI wiek) funkcjonujący stadion oddano do użytku 22 lipca 1955 roku. W pierwszych latach po wojnie klub z powodu polityki państwa występował pod nazwą „Stowarzyszenie Sportowe Stal Raków”. Przy klubie funkcjonowały sekcje: koszykówki kobiet (1956–1970), koszykówki mężczyzn (1958–1970), lekkoatletyczna (1960–1972), piłki ręcznej kobiet (1967–1970) powstała w 1970 r. sekcja brydża sportowego. Statut klubu pochodzi z 1964 roku[7].

 
Finał Pucharu Polski 1966/1967

Drużyna piłkarska klubu sukcesywnie umacniała swoją pozycję, awansując od juniorów do Ligi Zagłębiowskiej. 5 sierpnia 1962 r. Raków wygrał 2:0 z Górnikiem Radlin w ostatnim barażowym meczu o awans do II ligi. Mecz rozegrano na stadionie Victorii Częstochowa przy 15 tysięcznej widowni[9].

W sezonie 1966/67 trzecioligowy zespół awansował do finału Pucharu Polski. 9 lipca 1967 r. o godz. 17:00 w finale w Kielcach RKS przegrał 0:0 z Wisłą Kraków (0:2 po dogrywce). Poziom meczu był wyrównany, w pierwszej połowie Raków miał pięć szans na zdobycie bramki, a Wisła ani jednej[10]. Wśród trzech królów strzelców turnieju znalazł się Bernard Burczyk.

W 1972 roku w półfinale Pucharu Polski przegrał z Legią Warszawa. Pierwszy mecz został rozegrany na Stadionie Miejskim w Częstochowie przy 18 tysięcznej publiczności[11][12]. W 1985 drużyna juniorów Rakowa trenowana przez Zbigniewa Dobosza i Andrzeja Lewandowskiego wygrała ogólnopolską spartakiadę młodzieży w kategorii piętnastolatków[13]. Przez wiele lat, do 1991 roku, trenerem drużyny piłkarskiej był były piłkarz Rakowa, Jan Basiński[8]. W 1993 r. juniorska drużyna klubu pod kierownictwem Gotharda Kokotta zajęła 2 miejsce w rozgrywkach juniorów młodszych (U-17)[14].

1994-2021Edytuj

W latach 1994–1998 zespół piłkarski występował w I lidze, w sezonie 1995/96 kończąc rozgrywki ligowe na 8. miejscu. W 1995 Raków dotarł do ćwierćfinału Pucharu Polski (uległ warszawskiej Legii), a rok później również w ćwierćfinale przegrał z Ruchem Chorzów. W sezonie 2002/2003 zawodnik Tomasz Czok zdobył 15 goli, zostając królem strzelców grupy śląskiej I IV ligi[15]. W sezonie 2003/2004 zespół ponownie dotarł do ćwierćfinału Pucharu Polski, gdzie przegrał z Jagiellonią Białystok. W 2005 po wygranym dwumeczu z Koszarawą Żywiec KS Raków Częstochowa awansował do III ligi (od 2008 r. II liga). Królem strzelców w grupie w sezonie 2004/2005 został Tomasz Czok strzelając 23 bramki[16].

 
Mecz III ligi – Raków Częstochowa – Chrobry Głogów

1 lipca 2011 utworzono spółkę akcyjną RKS Raków Częstochowa, która przejęła sekcję piłki nożnej KS Raków Częstochowa[1]. W 2011 roku obchodzono 90 lecie istnienia klubu. Z tej okazji rozegrano towarzyski mecz z Wisłą Kraków, wygrany przez Raków 1:0[17][18].

W sezonie 2016/17 zespół pod kierownictwem Marka Papszuna zwyciężył w II lidze i zapewnił sobie awans do I ligi. Drużyna rezerw grała wówczas w IV lidze. W Plebiscycie Piłki Nożnej Andrzej Niewulis otrzymał tytuł pierwszoligowca roku 2018.

10 kwietnia 2019 r. w półfinale Pucharu Polski zespół przegrał z Lechią Gdańsk. 24 kwietnia 2019 r. Raków pokonał na własnym stadionie 2:0 drużynę Podbeskidzia Bielsko-Biała w meczu 30 kolejki I ligi, dzięki czemu po 21 latach przerwy awansował do Ekstraklasy. W Plebiscycie Piłki Nożnej Marek Papszun otrzymał tytuł trenera roku 2020, a Raków Częstochowa tytuł drużyny roku 2020.

W 2021 r. klub sportowy obchodził 100 lecie istnienia. Z tej okazji 29 marca 2021 r. w meczu 22 kolejki Ekstraklasy z Górnikiem Zabrze drużyna zagrała w sznurowanych zielono-czarnych koszulkach, nawiązujących do pierwszych barw klubu[19][20].

W sezonie 2020/2021 zespół zagrał w finale Pucharu Polski. 2 maja 2021 r. w meczu na Arenie Lublin RKS Raków wygrał 2:1 z Arką Gdynia. Rakowianie przegrywali 0:1 po golu Mateusza Żebrowskiego w 57 minucie, ale zaprezentowali wspaniały finisz. W 81 minucie wyrównał Ivi López, a o zwycięstwie przesądził David Tijanić strzelając drugiego gola w 89 minucie[2][21][22]. Raków zdobył Puchar Polski, przez co był uprawniony do startu w kwalifikacjach do Ligi Konferencji Europy UEFA. Królem strzelców turnieju został Vladislavs Gutkovskis. 10 maja 2021 r. w meczu 29 kolejki Ekstraklasy Raków na własnym stadionie wygrał 1:0 z Piastem Gliwice, przez co na kolejkę przed końcem rozgrywek został srebrnym medalistą Mistrzostw Polski[23]. Marek Papszun został wybrany trenerem, a Kamil Piątkowski młodzieżowcem sezonu 2020/2021 Ekstraklasy[24]. Po zakończeniu sezonu Kamil Piątkowski przeszedł do mistrza Austrii Red Bull Salzburg za kwotę 5 milionów euro[25][26], a David Tijanić do Göztepe SK za kwotę 2 milionów euro[27].

17 lipca 2021 r. Raków zagrał w Warszawie mecz o Superpuchar Polski z mistrzem Polski Legią Warszawa. Ponieważ w podstawowym czasie gry był remis 1:1, o zwycięstwie zadecydowały rzuty karne, po których wygrał Raków 4:3[28].

W kwalifikacjach do Ligi Konferencji Europy UEFA drużyna w dwumeczach pokonała Sūduvę Mariampol (0:0, k. 4:3) i Rubin Kazań (1:0), lecz w rundzie play-off przegrała z KAA Gent (1:3)[29]. Raków rozgrywał swoje mecze domowe na Stadionie Miejskim w Bielsku-Białej[30].

ZawodnicyEdytuj

Jednym z najbardziej znanych wychowanków klubu jest Jakub Błaszczykowski – wielokrotny reprezentant Polski. Oprócz niego w kadrze narodowej, występował wychowanek klubu Jerzy Brzęczek, srebrny medalista na Igrzyskach Olimpijskich w Barcelonie w 1992, zawodnik Rakowa Paweł Skrzypek[31], byli zawodnicy klubu Jacek Krzynówek, Tomasz Kiełbowicz oraz Mateusz Zachara. Wychowankami klubu są również: Krzysztof Kołaczyk, Jacek Magiera, Piotr Malinowski, Maciej Gajos.

Wyjściowe ustawienie w meczu finałowym Pucharu Polski w sezonie 2020/2021

SukcesyEdytuj

DrużynoweEdytuj

  Zdobyte trofea w rozgrywkach Polski (stan na: 17-07-2021)
Rozgrywki Osiągnięcie Razy Sezon(y)

Mistrzostwo
I miejsce 0
II miejsce 1 2021
III miejsce 0
VIII miejsce 1 1996

Puchar
zdobywca 1 2021
finalista 1 1967
półfinalista 2 1972, 2019

Superpuchar
zdobywca 1 2021
finalista 0

II liga
I miejsce 2 1994, 2019
II miejsce 1 1999
III miejsce 2 1963, 1965

IndywidualneEdytuj

Plebiscyt Piłki Nożnej:

  • Drużyna Roku
  • Trener Roku
    • 2020 – Marek Papszun
  • Pierwszoligowiec Roku
    • 2018 – Andrzej Niewulis

Plebiscyt PZP[32][33][34][35][36][37][38]:

Poszczególne sezonyEdytuj

Sezon Rozgrywki ligowe Puchar Polski (rozgrywki centralne)
Poziom Nazwa ligi Miejsce M Z R P +/− Pkt Uwagi Najlepszy strzelec
1924 IV Klasa C Częstochowa 4 bd. turniej nie odbył się
1934/1935 V Klasa C Częstochowa 1 Awans do Klasy B turniej nie odbył się
1935/1936 IV Klasa B Częstochowa 5
1936/1937 Klasa B Częstochowa 1 Awans do Klasy A
1937/1938 III Klasa A Częstochowa 6
1938/1939 Klasa A Częstochowa 5
1945 Mistrzostwo OZPN Częstochowa – Gr. I 4 10 17-28 10 turniej nie odbył się
1946 III Klasa B Gr. I Częstochowa 1 30 22 4 4 57-11 (130-48) 22 porażka w barażach z Czarnymi Radomsko[39]   Czesław Kusal (39)[9]
1947 Klasa B 2 32-22 13   Czesław Kusal[39]
1948 Klasa B 1 8 6 0 2 24-11 Awans do Klasy A po barażach z Czarnymi Radomsko (anulowano), nast. Wartą Pławno (5:0, 3:0)[9]
1948/1949 Klasa A W 1949 r. utworzeno ZS Związkowiec Częstochowa z drużyn KS Brygada i RKS Raków[39] bd.
1949/1950 Klasa A 12 17-44 5[9] W Kole Sportowym Zrzeszenia Stal występowali zawodnicy klubu RKS Elektrodyn Częstochowa[39]
1951 Klasa wojewódzka 6 6 11-19 3 Pod nazwą Koło Sportowe Zrzeszenia Stal przy Hucie Częstochowa[39]
1952 Klasa wojewódzka 5 17 44-28 18
1953 IV Klasa A turniej nie odbył się
1954 Klasa A Grupa III 11 26 41-59 18 Pod nazwą Huta Bieruta Częstochowa[40]
1955 V Klasa B 1 18 97-24 33 Awans do Klasy A[9]
1956 IV Klasa A 3 18 21
1957 III III liga (Zagłębie) 2 18 9 4 5 47-27 22
1958 III liga (Zagłębie) 1 18 42-19 27 baraże o awans do II ligi   Jerzy Stachowiak[9] turniej nie odbył się
Elimin. do II ligi – Gr. I 3 6 2 1 3 8-16 5
1959 III liga (Zagłębie) 2 20 32-21 27 bd.
1960 III liga (Zagłębie) 3 18 33-24 23   Ryszard Flak[39]
1961 III liga (Zagłębie) 1 22 67-20 36 baraże o awans do II ligi
Elimin. do II ligi – Gr. V 3 4 1 1 2 5-6 3
1962 III liga (Zagłębie) 1 22 74-27 36
Elimin. do II ligi – Gr. II 1 8 6 1 1 24-11 13 Awans do II ligi
1962/1963 II II liga 3 30 17 5 8 59-35 39   Kazimierz Szmidt[39][41] I runda
1963/1964 II liga 11 30 10 8 12 42-44 28 I runda
1964/1965 II liga 3 30 16 8 6 59-33 40 1/16 finału
1965/1966 II liga 13 30 10 8 12 30-51 28 Spadek do III ligi bd. 1/8 finału
1966/1967 III III liga, grupa II (Kraków) 4 30 58-34 36   Finał
1967/1968 III liga, grupa II (Kraków) 7 30 41-30 31
1968/1969 III liga, grupa II (Kraków) 5 30 36-32 34
1969/1970 III liga, grupa II (Kraków) 11 30 31-30 28
1970/1971 III liga, grupa II (Kraków) 5 30 11 10 9 28-26 32
1971/1972 III liga, grupa II (Kraków) 5 30 40-30 34 Półfinał
1972/1973 III liga, grupa II (Kraków) 8 30 35-38 31
1973/1974 Klasa wojewódzka Katowice I, grupa A 4 26 45-30 32 1/16 finału
1974/1975 Klasa Wojewódzka, grupa II 2 26 69-17 39
1975/1976 Liga Okręgowa Katowice, grupa II 1 26 20 3 3 61-14 43
1976/1977 III liga, grupa V 2 26 38-18 37
1977/1978 III liga, grupa V 1 26 56-24 40 Awans do II ligi
1978/1979 II II liga, grupa II 10 30 12 6 12 38-33 30   Zdzisław Sławuta[42]
1979/1980 II liga, grupa II 14 30 9 6 15 26-40 24 Spadek do III ligi bd. II runda
1980/1981 III III liga, grupa III 2 30 39-24 37 Awans do II ligi III runda
1981/1982 II II liga, grupa II 8 30 8 15 7 21-28 31 II runda

(druga drużyna)

1982/1983 II liga, grupa II 5 30 12 7 11 32-28 31 II runda
1983/1984 II liga, grupa II 14 30 7 12 11 27-35 26 Spadek do III ligi   Zbigniew Sołtysik (11)[43] II runda
1984/1985 III III liga, grupa VI 4 26 29-19 34 bd. II runda
1985/1986 III liga, grupa VI 2 30 44-28 43
1986/1987 III liga, grupa VI 8 30 29-23 33 I runda
1987/1988 III liga, grupa VI 6 30 33-27 34 I runda
1988/1989 III liga, grupa VI 2 30 56-19 53
1989/1990 III liga, grupa 3 (Śląsk) 1 38 75-20 65 Awans do II ligi
1990/1991 II II liga 6 38 16 11 11 43-34 43   Waldemar Żebowski[39]
1991/1992 II liga, grupa I 6 32 13 9 10 45-43 35 IV runda (1/16 finału)
1992/1993 II liga, grupa I 5 34 13 13 8 46-32 39 III runda
1993/1994 II liga, grupa I 1 34 21 7 6 62-22 49 Awans do I ligi II runda
1994/1995 I I liga 13 34 9 13 12 31-43 34   Jan Spychalski (8) Ćwierćfinał
1995/1996 I liga 8 34 12 8 14 33-36 44   Piotr Mandrysz,   Paweł Skrzypek i   Grzegorz Skwara (po 5) Ćwierćfinał
1996/1997 I liga 10 34 11 11 12 35-39 44   Jacek Magiera i   Grzegorz Skwara (po 6) 1/8 finału
1997/1998 I liga 18 34 4 5 25 21-68 17 Spadek do II ligi   Robert Szopa (6) IV runda (1/16 finału)
1998/1999 II II liga, grupa zachodnia 2 26 14 5 7 44-20 47   Grzegorz Skwara (11)[43] IV runda (1/16 finału)
1999/2000 II liga 22 46 11 7 28 49-80 40 Spadek do III ligi bd. IV runda (1/16 finału)
2000/2001 III III liga, grupa: Lubuskie,
Dolny Śląsk, Opolskie, Śląsk
20 38 1 4 33 16-139 7 Spadek do IV ligi II runda
2001/2002 IV IV liga, grupa: śląska I 8 30 10 8 12 39-55 38
2002/2003 IV liga, grupa: śląska I 8 30 12 6 12 47-39 42   Tomasz Czok (15)
2003/2004 IV liga, grupa: śląska I 2 30 16 8 6 50-28 56   Piotr Malinowski (15) Ćwierćfinał
2004/2005 IV liga, grupa: śląska I 1 30 25 3 2 68-17 78 Awans do III ligi   Tomasz Czok (23) I runda
2005/2006 III III liga, grupa 3 7 30 12 7 11 45-28 43   Damian Sołtysik (12)
2006/2007 III liga, grupa 3 5 30 12 11 7 43-30 47   Bartosz Gliński (6)
2007/2008 III liga, grupa 3 2 30 19 2 9 58-26 59 Powstanie ekstraklasy, przejście do II ligi bez zmiany poziomu rozgrywkowego   Grzegorz Skwara (14)
2008/2009 II liga, grupa zachodnia 5 34 15 9 10 46-32 54   Tomasz Foszmańczyk i   Artur Lenartowski (po 8)
2009/2010 II liga, grupa zachodnia 10 34 11 12 11 38-31 45   Artur Lenartowski (8) Runda przedwstępna
2010/2011 II liga, grupa zachodnia 14 34 10 14 10 42-40 44   Mateusz Zachara (10) Runda przedwstępna
2011/2012 II liga, grupa zachodnia 11 34 12 8 14 37-51 44   Maciej Gajos (9) Runda przedwstępna
2012/2013 II liga, grupa zachodnia 12 34 12 7 15 43-44 43   Artur Pląskowski,   Rafał Czerwiński,   Joshua Balogun Kayode (po 7) Runda przedwstępna
2013/2014 II liga, grupa zachodnia 10 34 13 9 12 44-40 48   Dawid Retlewski (11) Runda wstępna
2014/2015 II liga 4 34 17 6 11 43-34 57 Baraże o I ligę   Dariusz Pawlusiński (10) Runda wstępna
2015/2016 II liga 5 34 15 8 11 59-48 53   Wojciech Okińczyc i   Damian Warchoł (po 11) Runda wstępna
2016/2017 II liga 1 34 20 11 3 64-29 71 Awans do I ligi   Rafał Figiel i   Przemysław Oziębała (po 10) 1/16 finału
2017/2018 II I liga 7 34 14 9 11 50-40 51   Adam Czerkas (8) Runda wstępna
2018/2019 I liga 1 34 20 10 4 54-22 70 Awans do Ekstraklasy   Szymon Lewicki i   Tomáš Petrášek (po 8) Półfinał
2019/2020 I Ekstraklasa 10 37 16 5 16 51-56 53   Felicio Brown Forbes (10) 1/8 finału
2020/2021 Ekstraklasa   2 30 17 8 5 46-25 59   Zwycięstwo w meczu o Superpuchar Polski   Ivi López (9)   Zwycięstwo
2021/2022 Ekstraklasa Runda play-off Ligi Konferencji Europy UEFA
Źródła: RKS Raków Częstochowa SA (pol.). 90minut.pl. [dostęp 2021-05-10]., Polska Liga Klubów (pol.). [dostęp 2016-09-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-20)]., WikiZagłębie.pl (pol.). [dostęp 2016-09-02].
I poziom – 7 sezonów, II poziom – 17 sezonów, III poziom – 47 sezonów, IV poziom – 9 sezonów, V poziom – 2 sezony

Historyczne meczeEdytuj

Finał Pucharu Polski (1967)Edytuj

9 lipca 1967
17:00
Wisła Kraków
Sykta   107'
Skupnik   111'
2:0 pd.
0:0
Raków Częstochowa Stadion Błękitnych, Kielce
Widzów: 6 000
Sędzia: Stanisław Eksztajn (Warszawa)

Finał Pucharu Polski (2021)Edytuj

2 maja 2021
16:00
Raków Częstochowa
López   81'
Tijanić   89'
2:1
0:0
Arka Gdynia
  57' Żebrowski
Arena Lublin, Lublin
Widzów: 0[a]
Sędzia: Paweł Gil (Lublin)

Mecz o Superpuchar Polski (2021)Edytuj

17 lipca 2021
20:00
Legia Warszawa
Emreli   90'
1:1
k. 3:4
(0:1, 1:1)
Raków Częstochowa
  10' Tudor
Stadion Wojska Polskiego, Warszawa
Widzów: 10 870
Sędzia: Damian Sylwestrzak (Wrocław)
    Rzuty karne  
Pekhart  
Kapustka  
Emreli  
Juranović  
Mladenović  
  Petrášek
  López
  Arsenić
  Arak
  Rundić

StadionEdytuj

 
Stadion Rakowa Częstochowa podczas oficjalnego otwarcia po przebudowie, mecz z Fehérvár FC

Obiekt został oddany do użytku 22 lipca 1955 r. Był modernizowany w 2018 roku oraz w latach 2020–2021[44].

  • Pojemność: 5500[45] (trybuna zachodnia zadaszona – 1000),
  • Oświetlenie: 1600 lx,
  • Wymiary płyty głównej boiska: 105 × 68 m,
  • Dojazd na stadion: liniami autobusowymi 12, 19, 31, 32, 35, 36 oraz linią tramwajową numer 3, kursującą od Północy przez Błeszno pod sam stadion Rakowa.

Obecny składEdytuj

Z tym tematem związana jest kategoria: Piłkarze Rakowa Częstochowa.
Stan na 6 września 2021
Nr Poz. Piłkarz
1 BR   Vladan Kovačević
2 OB   Tomáš Petrášek
3 OB   Milan Rundić
5 OB   Dominik Wydra
6 OB   Andrzej Niewulis (kapitan)
7 PO   Fran Tudor
8 PO   Ben Lederman
9 NA   Sebastian Musiolik
10 PO   Igor Sapała
11 PO   Ivi López
12 BR   Kacper Trelowski
14 PO   Daniel Szelągowski
15 NA   Alexandre Guedes
16 PO   Miguel Luís
17 PO   Mateusz Wdowiak
Nr Poz. Piłkarz
18 NA   Jakub Arak
19 OB   Jordan Courtney-Perkins
20 PO   Marko Poletanović
21 NA   Vladislavs Gutkovskis
22 PO   Iwo Kaczmarski
23 PO   Patryk Kun
24 OB   Zoran Arsenić
31 PO   Žarko Udovičić
66 PO   Janis Papanikolau
70 PO   Fábio Sturgeon
71 PO   Wiktor Długosz
77 PO   Marcin Cebula
88 PO   Walerian Gwilia
99 NA   Pedro Vieira

Piłkarze na wypożyczeniuEdytuj

Nr Poz. Piłkarz
OB   Oskar Krzyżak (w Skrze Częstochowa do 30 czerwca 2022)
NA   Michal Litwa (w Pogoni Siedlce do 30 czerwca 2022)
Nr Poz. Piłkarz
OB   Daniel Mikołajewski (w Podbeskidziu Bielsko-Biała do 30 czerwca 2022)
PO   Piotr Owczarek (w Pogoni Grodzisk Mazowiecki do 30 czerwca 2022)

StatystykiEdytuj

Stan na 4 listopada 2021

DrużynoweEdytuj

Mecze w Ekstraklasie
Pierwszy mecz:
30 lipca 1994 roku z Olimpią Poznań – 2:6
Najwięcej bramek w sezonie:
51 w 37 meczach – 2019/2020
Najmniej bramek w sezonie:
21 w 34 meczach – 1997/1998
Najwięcej punktów w sezonie:
59 w 30 meczach – 2020/2021
Najmniej punktów w sezonie:
17 w 34 meczach – 1997/1998
Mecze w Ekstraklasie
Kolejne mecze bez porażki:
14 (21 lutego – 1 sierpnia 2021)
Kolejne mecze bez porażki na własnym boisku:
15 (5 października 1994 – 19 sierpnia 1995)
Kolejne mecze wygrane:
5 (19 września – 23 października 2021)
Kolejne mecze wygrane na własnym boisku:
4 (21 października – 14 grudnia 2019)
Mecze w Ekstraklasie
Najwyższe zwycięstwo na własnym boisku:
4:0 z Lechią/Olimpią Gdańsk 18 listopada 1995
4:0 z Zagłębiem Lubin 27 listopada 2021
Najwyższe zwycięstwo na wyjeździe:
3:0 z Wisłą Kraków 27 października 1996
3:0 z Lechią Gdańsk 21 grudnia 2019
4:1 z Podbeskidziem Bielsko-Biała 18 września 2020
3:0 ze Stalą Mielec 19 września 2021
Najwyższa porażka na własnym boisku:
0:4 z Widzewem Łódź 24 listopada 1996
0:4 z Górnikiem Zabrze 25 kwietnia 1998
Najwyższa porażka na wyjeździe:
0:5 z Lechem Poznań 13 września 1997
Mecze na II poziomie
Najwyższe zwycięstwo na własnym boisku:
7:1 z Victorią Jaworzno 11 października 1964
6:0 ze Ślęzą Wrocław 1993/1994
6:0 ze Stalą Stalowa Wola 1999/2000
Najwyższe zwycięstwo na wyjeździe:
4:0 ze Ślęzą Wrocław 1991/1992
4:0 ze Stilonem Gorzów Wielkopolski 1992/1993
4:0 z UKP Zielona Góra 1998/1999
4:0 z Naprzodem Rydułtowy 1998/1999
5:1 z GKS 1962 Jastrzębie 17 listopada 2018
Najwyższa porażka u siebie:
0:3 z Polonią Bydgoszcz 1962/1963
1:4 z Motorem Lublin 1965/1966
0:3 z Górnikiem Zabrze 1978/1979
0:3 z KSZO Ostrowiec Świętokrzyski 1999/2000
Najwyższa porażka na wyjeździe:
0:6 z Garbarnią Kraków 1965/1966

Raków zajmuje 37. miejsce w tabeli wszech czasów Ekstraklasy mając następujący bilans[46]:

Bilans Rakowa w Ekstraklasie[47]
Sezony Mecze Zwycięstwa Remisy Porażki Bramki + Bramki – Punkty
7 204 70 50 84 220 269 251

Mecze w Pucharze Polski na poziomie centralnym

 
Afisz meczu towarzyskiego Raków Częstochowa - KKS Częstochowa rozegranego 15.08.1946 r. na Stadionie Miejskim w Częstochowie
Pierwszy mecz
25 listopada 1962 r. z Ludwikiem Zabrze – 1:4 (W)
Najwyższe zwycięstwo:
9:0 ze Stalą Rzeszów (D) 21 listopada 1965
Najwyższa porażka:
1:5 z Widzewem Łódź (W) 13 listopada 1996
1:5 z Jagiellonią Białystok (D) 21 października 2003
Najlepsi strzelcy:
9 – Grzegorz Skwara
9 – Jan Spychalski
7 – Bernard Burczyk
Najwięcej bramek w jednym meczu:
4 – Jan Spychalski
Bilans Rakowa w Pucharze Polski (poziom centralny)[9]
Sezony Mecze Zwycięstwa Remisy Porażki Bramki + Bramki –
39 88 47 0 41 152 118

Derby CzęstochowyEdytuj

Nie uwzględniono meczów rozegranych przed 1939 rokiem.

Spotkania ze Skrą Częstochowa[48][49][50][51][52]
Sezon Poziom RKS:Skra Skra:RKS
1945 OZPN 2:2 2:0
1957 III liga 4:1 1:1
1958 III liga ? 2:2
1959 III liga 1:0 4:1
1960 III liga 0:2 2:0
1960/1961 III liga 4:2 2:2
1961/1962 III liga 2:0 3:3
1986/1987 III liga 4:0 1:2
2002/2003 PP 1:4
01.09.2004 m.tow. 9:0
30.01.2016 m. tow. 4:2
25.02.2017 m. tow. 1:0
16.07.2017 m. tow. 2:1
02.03.2018 m. tow. 1:2
13.07.2018 m. tow. 1:0
22.02.2019 m. tow. 0:1
12.07.2019 m. tow. 1:0
14.08.2020 m. tow. 1:1
18.07.2021 m. tow. 2:0
Spotkania z Victorią Częstochowa[49][53]
Sezon Poziom RKS:Victoria Victoria:RKS
1948/1949 A klasa 3:0
1957 III liga 2:2 3:1
1958 III liga ? ?
1959 III liga ? ?
1960 III liga ? ?
1960/1961 III liga 2:0 0:3
1961/1962 III liga 2:2 1:9
1977/1978 III liga 2:1 1:3
2001/2002 IV liga 1:0 5:1
2002/2003 IV liga 1:1 0:3
2005/2006 PP 0:3
Spotkania ze Stradomiem Częstochowa[48][53]
Sezon Poziom RKS:Stradom Stradom:RKS
1945 OZPN 1:0
2:1
1948/1949 A Klasa 3:1
2002/2003 IV liga 1:3 4:2
2003/2004 IV liga 1:2 0:0
2004/2005 IV liga 2:0 0:1
Spotkania z Budowlanymi Częstochowa[48][49]
Sezon Poziom RKS:CKS CKS:RKS
1945 OZPN 1:1 7:1
1960 III liga 3:0 ?
1960/1961 III liga 4:1 1:1
1961/1962 III liga 2:3 1:6
 
Zdzisław Sławuta strzelił w barwach klubu 106 goli
Bilans spotkań
Liczba spotkań Zwycięstwa Rakowa Remisy Zwycięstwa Skry Bramki
26 15 6 5 55:31
Liczba spotkań Zwycięstwa Rakowa Remisy Zwycięstwa Victorii Bramki
14 8 3 3 33:19
Liczba spotkań Zwycięstwa Rakowa Remisy Zwycięstwa Stradomia Bramki
9 2 1 6 9:15
Liczba spotkań Zwycięstwa Rakowa Remisy Zwycięstwa Budowlanych Bramki
7 3 2 2 19:14

Najwyżej sklasyfikowany klub z CzęstochowyEdytuj

IndywidualneEdytuj

Najwięcej bramek w ekstraklasie w barwach Rakowa[54][55]:
18  Ivi López (2020-2021) 12  Petr Schwarz (2019-2021)
16  Grzegorz Skwara (1994-1998) 12  Vladislavs Gutkovskis (2020-2021)
15  Jan Spychalski (1994-1998) 10  Felicio Brown Forbes (2019-2020)
Najwięcej bramek w jednym sezonie w ekstraklasie w barwach Rakowa[54][55]:
10  Felicio Brown Forbes (2019/2020) 8  Jan Spychalski (1994/1995)
9  Ivi López (2020/2021) 8  Petr Schwarz (2019/2020)
9  Ivi López (2021/2022) 7  Vladislavs Gutkovskis (2020/2021)
Najwięcej bramek w Rakowie[56]:
106  Zdzisław Sławuta (1973-1979) 77  Jan Spychlaski (1987-1999)
98  Waldemar Żebrowski[57] (1980-1994) 74[58]  Piotr Malinowski[59] (2002-2007, 2015-2021)
87  Sławomir Palacz (1985-1995) 71[60]  Tomasz Czok[61] (2000-2003, 2004-2005)
Najwięcej występów w Rakowie[56]:
> 500  Andrzej Wróblewski (1980-1997) > 300  Lech Nowak (1969-1982)
> 400  Jan Spychalski (1987-1999) > 300  Władysław Olszewski (1960-1974)
356  Piotr Malinowski (2002-2007, 2015-2021) < 300  Sławomir Palacz (1985-1995)
> 320  Piotr Bański (1992-2000, 2004-2009) < 250  Andrzej Dziedzic (1990-2000)
314  Waldemar Żebrowski[57] (1980-1994)

Reprezentanci w barwach RakowaEdytuj

Jedenastka stulecia wybrana przez kibiców na 100 lecie klubu (2021)

 

Bogucki
Basiński
Trauc
Żebrowski
Stachowiak
Historyczna jedenastka według redakcji portalu igol.pl (2021)

Wytłuszczono piłkarzy, którzy grali w klubie, występując w reprezentacji kraju.

Europejskie pucharyEdytuj

 
Mecz z KAA Gent, runda play-off LKE UEFA

  Legenda do wszystkich tabel:

  • Q – runda eliminacyjna, 1/16, 1/8, 1/4, 1/2 – odpowiednia faza rozgrywek, Grupa – runda grupowa, 1r gr – pierwsza runda grupowa, 2r gr – druga runda grupowa, F – finał, R – runda, PO – play-off
  • k. – rzuty karne, los. – losowanie, Dogr. – dogrywka, w. – zasada bramek strzelonych na wyjeździe
Sezon Rozgrywki Runda Klub Dom Wyjazd Ogólnie
2021/22 Liga Konferencji Europy 2Q   Sūduva Mariampol 0–0 (Dogr.) 0–0 0–0 k: 4–3
3Q   Rubin Kazań 0–0 1–0 (Dogr.) 1–0
PO   KAA Gent 1–0 0–3 1–3

Trenerzy drużyny piłkarskiejEdytuj

Z tym tematem związana jest kategoria: Trenerzy piłkarzy Rakowa Częstochowa.
 
Marek Papszun prowadzi Raków od 2016 r.

Jan Basiński sprawował funkcję trenera pięciokrotnie. Najdłużej podczas jednej kadencji (na podstawie posiadanych danych) trenuje Raków Marek Papszun – ponad pięć lat[62].

Lp. Imię i nazwisko Okres pracy
1.
  Franciszek Karmański
1959
2.
  Jerzy Orłowski[63]
1959
3.
  Władysław Siech
1962
4.
  Czesław Suszczyk
1962
1964
5.
  Leon Wolny
1964
6.
  Edward Drabiński
1964
1965
7.
  Henryk Bobula
1965
1966
8.
  Jan Basiński
1966
9.
  Jerzy Wrzos
1966
1967
10.
  Jan Basiński
1977
11.
  Janusz Poniedziałek
1977
1979
12.
  Zbigniew Szumski
1979
1980
13.
  Jan Basiński
1980
1984
14.
  Zbigniew Dobosz
1984
1985
15.
  Gothard Kokott
01.07.1985
01.01.1986
16.
  Jan Basiński
1990
1991
17.
  Władysław Szarżyński
1991
1992
18.
  Zbigniew Dobosz
1992
03.1995
19.
  Gothard Kokott
03.1995
23.04.1997
20.
  Hubert Kostka
24.04.1997
15.09.1997
21.
  Jan Basiński
16.09.1997
01.10.1997
Lp. Imię i nazwisko Okres pracy
22.
  Bogusław Hajdas
02.10.1997
03.11.1997
23.
  Adam Zalewski[64]
04.11.1997
01.12.1997
24.
  Gothard Kokott
02.12.1997
01.07.1998
25.
  Zbigniew Dobosz
1998
2000
26.
  Mirosław Sieja[65][66]
2000
07.2000
27.
  Adam Zalewski[66]
07.2000
2000
28.
  Henryk Turek[67]
2000
29.
  Zbigniew Dobosz
2002
2003
30.
  Andrzej Samodurow
2003
17.10.2005
31.
  Robert Olbiński
17.10.2005
2008
32.
  Robert Olbiński

  Henryk Turek

2008
20.08.2008
33.
  Leszek Ojrzyński
20.08.2008
09.10.2009
34.
  Robert Olbiński
19.10.2009
09.02.2010
35.
  Jerzy Brzęczek
09.02.2010
04.11.2014
36.
  Dawid Jankowski
06.11.2014
18.12.2014
37.
  Radosław Mroczkowski
18.12.2014
03.10.2015
38.
  Krzysztof Kołaczyk
04.10.2015
09.10.2015
39.
  Przemysław Cecherz
09.10.2015
18.04.2016
40.
  Marek Papszun
18.04.2016
obecnie

Prezesi klubuEdytuj

Lp. Imię i nazwisko Okres pracy
1.
  Jan Łoboda[39]
1921
2.
  Józef Kaźmierczak[68]
14.12.1924
3.
  Jan Baścik
14.12.1924
20.07.1925
4.
  Władysław Pachołek[69]
marzec 1945
5.
  Józef Baranowski
1951
6.
  Jerzy Chybalski
08.06.1957
7.
  Czesław Jagła
1962
8.
  Stefan Suliga
1977
9.
  Jarosław Ociepa
11.07.2002
lipiec 2004
10.
  Sławomir Malinowski
lipiec 2004
01.08.2008
11.
  Waldemar Borkowski
01.08.2008
15.03.2010
12.
  Krzysztof Kołaczyk
15.03.2010
23.02.2016
13.
  Michał Świerczewski
23.02.2016
17.08.2017
14.
  Janusz Żyła
17.08.2017
11.07.2018
15.
  Wojciech Cygan
11.07.2018
obecnie

Sponsorzy klubuEdytuj

Główni sponsorzyEdytuj

Lata Sponsor
1935–1995   Huta Częstochowa
1995–2002   Demar
2002–2011   Huta Częstochowa
od 2011   X-kom

Sponsorzy techniczniEdytuj

Lata Sponsor
1982–1983   Adidas
1995–1997
1996   Lotto
1997–1999   Nike
2002–2003   Adidas
2004–2007   Puma
2006–2008   R-GOL
2008–2011   Erreà
2011–2019   Macron
2019–2020   Hummel
od 2020   Macron

KibiceEdytuj

Wśród znanych osób, które kibicują Rakowowi są m.in. Artur Barciś i Muniek Staszczyk[70][71][72].

Stowarzyszenie Wieczny RakówEdytuj

Kibice klubu działają w założonym w 2010 r. stowarzyszeniu Wieczny Raków[73]. Przyjaźnią się z kibicami klubów Chemik Kędzierzyn-Koźle oraz Fehérvár FC[74].

Hymn kibiców[39]Edytuj

UwagiEdytuj

  1. Mecz bez udziału publiczności ze względu na zagrożenie epidemiologiczne.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Powołano spółkę! RKS Raków Częstochowa S.A. (pol.). rksrakow.pl, 2011-07-01. [dostęp 2011-07-01].
  2. a b RAKÓW CZĘSTOCHOWA ZDOBYŁ PUCHAR POLSKI! Zabójcze 8 minut w końcówce!, Sport.pl [dostęp 2021-05-02] (pol.).
  3. Srebrna Częstochowa. Raków zapewnił sobie wicemistrzostwo, Przegląd Sportowy, 10 maja 2021 [dostęp 2021-05-10] (pol.).
  4. Raków z Superpucharem, www.90minut.pl [dostęp 2021-07-18].
  5. rksrakow.pl: Zmiany w strukturach właścicielskich RKS-u Raków (pol.). rksrakow.pl. [dostęp 2015-01-02].
  6. a b Telewizja Polska S.A, PKO Ekstraklasa. Nowy sztab wicemistrzów Polski. Czwórka, która pomoże w walce o europejskie puchary?, sport.tvp.pl, 13 czerwca 2021 [dostęp 2021-06-13] (pol.).
  7. a b c d e f Bogdan Snoch, Mała Encyklopedia Częstochowy, Częstochowa: Towarzystwo Przyjaciół Częstochowy, 2002.
  8. a b c Tadeusz Iwanicki: Burzliwe początki częstochowskiego Rakowa (pol.). W: Gazeta Wyborcza [on-line]. Agora SA, 2015-12-19. [dostęp 2015-12-20].
  9. a b c d e f g RKS Raków Częstochowa – wycinki z historii, www.facebook.com [dostęp 2021-05-29] (ang.).
  10. Marek Mamoń, Raków Częstochowa w finale Pucharu Polski. „Pokazał, jak powinno się walczyć”, czestochowa.wyborcza.pl, 14 lipca 2017 [dostęp 2017-07-15].
  11. 1972-04-01 Raków Częstochowa – Legia Warszawa 0-3 – Wikiliga, www.wikiliga.pl [dostęp 2021-06-30].
  12. Legia.Net – Legia Warszawa – Mecz Raków Częstochowa vs. Legia Warszawa, legia.net [dostęp 2021-06-30].
  13. RKS Raków Częstochowa - oficjalna strona - Stadion - Historia, rakow.com [dostęp 2021-11-10].
  14. Szymon Beniuk, STEFAN ŻYWOTKO, „NIE GADAJ O WOJNIE, GADAJMY O PIŁCE NOŻNEJ”, „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej”, 2020, DOI10.26774/wrhm.235, ISSN 2084-0578 [dostęp 2021-05-14].
  15. Redakcja, Strzelec Czok, Częstochowa Nasze Miasto, 3 lipca 2003 [dostęp 2021-10-18] (pol.).
  16. Raków Częstochowa, Historia 2, rakow.com [dostęp 2021-10-18] (pol.).
  17. [FOTO] Raków pokonał Wisłę z okazji obchodów 90-lecia istnienia klubu! [dostęp 2016-07-23].
  18. Super User, RKS Raków // Historia, rksrakow.pl [dostęp 2016-07-23].
  19. Redakcja, Raków Częstochowa zagrał w nietypowych strojach. Uświetnił nimi 100-lecie powstania klubu, Gol24, 21 marca 2021 [dostęp 2021-05-02] (pol.).
  20. Wyborcza.pl, czestochowa.wyborcza.pl [dostęp 2021-05-02].
  21. Raków – Arka WYNIK Raków Częstochowa zdobył Pucharu Polski 2020/2021 – Sport, sport.radiozet.pl, 1619 [dostęp 2021-05-02] (pol.).
  22. Raków z Pucharem Polski! Piłkarze z Częstochowy odwrócili losy meczu, Onet Sport, 2 maja 2021 [dostęp 2021-05-02] (pol.).
  23. Raków Częstochowa został wicemistrzem Polski na kolejkę przed końcem rozgrywek!, Sport.pl [dostęp 2021-05-10] (pol.).
  24. PKO Ekstraklasa: Sukces Rakowa doceniony. Papszun trenerem sezonu, Onet Sport, 17 maja 2021 [dostęp 2021-05-18] (pol.).
  25. Jacek Sroka, Raków dostanie miliony euro. Transfer Kamila Piątkowskiego do Red Bull Salzburg, Dziennik Zachodni, 31 stycznia 2021 [dostęp 2021-05-25] (pol.).
  26. Kamil Piatkowski, [w:] baza Transfermarkt (zawodnicy) [online] [dostęp 2021-11-17].
  27. David Tijanic, [w:] baza Transfermarkt (zawodnicy) [online] [dostęp 2021-11-17].
  28. Raków z Superpucharem, www.90minut.pl [dostęp 2021-07-25].
  29. Raków Częstochowa odpadł z europejskich pucharów. Marcin Cebula komentuje porażkę z Gentem, Transfery.info, 26 sierpnia 2021 [dostęp 2021-08-29] (pol.).
  30. Europejskie puchary w Bielsku-Białej. Raków gra przy Rychlińskiego, bielsko.biala.pl [dostęp 2021-08-29] (pol.).
  31. Klub Sportowy Skra Częstochowa, Historia – Klub sportowy SKRA CZĘSTOCHOWA [dostęp 2016-09-01].
  32. Wyniki Plebiscytu PZP Piłkarze Wybierają 2020/2021 – PKO Ekstraklasa, Polski Związek Piłkarzy, 15 lipca 2021 [dostęp 2021-07-16] (pol.).
  33. Wyniki Plebiscytu PZP Piłkarze Wybierają 2018/19 – Fortuna 1 Liga, Polski Związek Piłkarzy, 2 lipca 2019 [dostęp 2021-05-26] (pol.).
  34. Wyniki Plebiscytu PZP Piłkarze Wybierają 2017 – Nice 1 Liga, Polski Związek Piłkarzy, 15 stycznia 2018 [dostęp 2021-05-26] (pol.).
  35. Wyniki Plebiscytu PZP Piłkarze Wybierają 2016 – II Liga, Polski Związek Piłkarzy, 10 stycznia 2017 [dostęp 2021-05-26] (pol.).
  36. Wyniki 9. edycji plebiscytu Piłkarze Wybierają, Polski Związek Piłkarzy, 12 stycznia 2016 [dostęp 2021-05-26] (pol.).
  37. Wyniki 8. edycji plebiscytu Piłkarze Wybierają, Polski Związek Piłkarzy, 13 stycznia 2015 [dostęp 2021-05-26] (pol.).
  38. Wyniki 7. edycji plebiscytu Piłkarze Wybierają, Polski Związek Piłkarzy, 13 stycznia 2014 [dostęp 2021-05-26] (pol.).
  39. a b c d e f g h i j Portal Kibiców Rakowa Częstochowa | Strona główna, www.rakow.com.pl [dostęp 2021-05-05].
  40. Piłka nożna: Klasa A, Grupa III – Sezon 1954 – WikiZagłębie, wikizaglebie.pl [dostęp 2021-04-29].
  41. Portal Kibiców Rakowa Częstochowa | Blog | Zmarł Kazimierz Szmidt, www.rakow.com.pl [dostęp 2021-05-21].
  42. Redakcja, Zdzisław Sławuta: Łódź stała się moim domem, Dziennik Łódzki, 15 sierpnia 2013 [dostęp 2021-05-20] (pol.).
  43. a b Poland. Topscorers at 2nd level, www.mogiel.net [dostęp 2021-05-21].
  44. Częstochowa: Raków ma zgodę, pierwszy mecz w piątek! – Stadiony.net, stadiony.net [dostęp 2021-05-12].
  45. Piotr Ciastek, Umowa na budowę stadionu piłkarskiego Rakowa w Częstochowie podpisana!, Dziennik Zachodni, 21 lipca 2020 [dostęp 2021-05-12] (pol.).
  46. db, Tabela Wszechczasów Ekstraklasy, Lechia Gdańsk | Portal Kibiców, Zdjęcia, Wiadomości, Statystyki, Archiwum, 22 listopada 2016 [dostęp 2021-05-21] (pol.).
  47. Tabela wszech czasów ekstraklasy (1927-2014), hppn.pl (pol.).
  48. a b c polemistes, Historia częstochowskiej piłki nożnej – rok 1945, grommiedzno.futbolowo.pl [dostęp 2021-05-12].
  49. a b c Kategoria:Rozgrywki piłkarskie trzeciego poziomu – WikiZagłębie, wikizaglebie.pl [dostęp 2021-05-12].
  50. Wyborcza.pl, czestochowa.wyborcza.pl [dostęp 2021-05-13].
  51. Statistiques KS Raków Czestochowa – SKRA Częstochowa, MatchEnDirect.fr [dostęp 2021-05-13] (fr.).
  52. Raków Częstochowa 1-1 Skra Częstochowa, www.90minut.pl [dostęp 2021-05-13].
  53. a b Skarb – Stradom Częstochowa, www.90minut.pl [dostęp 2021-05-12].
  54. a b Raków Częstochowa – Najlepsi strzelcy (Szczegóły), www.transfermarkt.pl [dostęp 2021-05-11] (pol.).
  55. a b 90minut.pl, www.90minut.pl [dostęp 2021-05-11].
  56. a b Portal Kibiców Rakowa Częstochowa | Blog | Wybieramy Jedenastkę Stulecia!, www.rakow.com.pl [dostęp 2021-05-17].
  57. a b Brychczy, Anioła, Jeleń. Najlepsi strzelcy w historii polskich klubów, newonce.sport [dostęp 2021-05-21].
  58. Brak danych o strzelcach goli w trzech meczach Pucharu Polski na szczeblu regionalnym.
  59. Portal Kibiców Rakowa Częstochowa | Blog | Dziękujemy!!!, www.rakow.com.pl [dostęp 2021-05-24].
  60. Nie uwzględniono goli strzelonych w meczach Pucharu Polski na poziomie okręgowym.
  61. Portal Kibiców Rakowa Częstochowa | Blog | Rozmowy Kibicowsko Sportowe – Tomasz Czok, www.rakow.com.pl [dostęp 2021-05-24].
  62. Raków Częstochowa – Historia kadry trenerskiej, www.transfermarkt.pl [dostęp 2021-05-01] (pol.).
  63. Jerzy Orłowski, człowiek kronika częstochowskiej piłki, Sport.pl [dostęp 2021-05-30] (pol.).
  64. Raków Częstochowa, A pamiętasz jak...? Zagłębie – Raków, 18.04.1998, rakow.com [dostęp 2021-05-01] (pol.).
  65. RKS Radomsko • Zobacz temat – TAKA JEST HISTORIA, rks.radomsko.biz.pl [dostęp 2021-06-03].
  66. a b Redakcja, Pogrzebu nie będzie, Katowice Nasze Miasto, 27 lipca 2000 [dostęp 2021-05-01] (pol.).
  67. H.Turek. „W Rakowie zapisał się złotymi zgłoskami” – astar.czest.pl, www.astar.czest.pl [dostęp 2021-05-02] (pol.).
  68. Początki osady Raków i rakowskiego sportu, Gazeta Częstochowska, 13 marca 2021 [dostęp 2021-05-11] (pol.).
  69. Raków Częstochowa, www.sfd.pl [dostęp 2021-10-04] (pol.).
  70. Raków Częstochowa, Specjalne linie autobusowe i tramwajowe w dniu meczu z Radomiakiem, rakow.com [dostęp 2021-09-29] (pol.).
  71. Muniek Staszczyk: Polska liga jest nudna, słaba i przepłacona, ale i tak ją oglądam. Mam wyj... na El Clasico [wywiad], Przegląd Sportowy, 13 kwietnia 2020 [dostęp 2021-09-29] (pol.).
  72. Przeczytał o własnej śmierci. „Śmietnik internetu to straszna rzecz”, sport.interia.pl [dostęp 2021-09-29] (pol.).
  73. Portal Kibiców Rakowa Częstochowa | Strona główna, www.rakow.com.pl [dostęp 2021-08-10].
  74. Raków Częstochowa, Wszystko o kibicach... Wiki [dostęp 2021-08-10] (pol.).

Linki zewnętrzneEdytuj