Wirginia Zachodnia

stan Stanów Zjednoczonych

Wirginia Zachodnia (ang. West Virginia, wymowa: /ˌwɛst vərˈdʒɪnjə/ i) – stan we wschodniej części Stanów Zjednoczonych. Na północy graniczy z Pensylwanią i Maryland, od wschodu i południa z Wirginią, a na zachodzie z Kentucky i Ohio. Stolicą stanu jest Charleston.

Wirginia Zachodnia
State of West Virginia
stan
35. stan od 20 czerwca 1863
Ilustracja
Pieczęć Flaga
Pieczęć Flaga
Dewiza: Montani semper liberi
Państwo

 Stany Zjednoczone

Stolica

Charleston

Kod ISO 3166-2

US-WV

Gubernator

Jim Justice (R)

Powierzchnia

62 756 km²[1]

Populacja (2020)
• liczba ludności


1 793 716

• gęstość

29,8 os./km²

Strefa czasowa

UTC-5:00
UTC-4:00

Języki urzędowe

angielski

Położenie na mapie USA
Położenie na mapie
Strona internetowa
Portal Stany Zjednoczone

Wirginia Zachodnia, położona w regionie Appalachów, ma jedne z najbardziej nierównych terenów w kraju. Faliste góry, wzgórza i doliny tego stanu sprawiły, że zyskał przydomek The Mountain State (Górzysty Stan) i jest dobrze znanym z szerokiej gamy zajęć na świeżym powietrzu, w tym turystyki pieszej, kolarstwa górskiego, narciarstwa i raftingu[2].

W latach 2010–2020 Wirginia Zachodnia odnotowała najwyższy procentowy spadek swoich mieszkańców wśród stanów USA. Spadek populacji spowodowany jest głównie starzeniem się populacji i wzrostem bezrobocia spowodowanym zamykaniem kopalń[3][4].

Młyn wodny w parku stanowym Babcock.

HistoriaEdytuj

  • 1716 – Alexander Spotswood przybył na tereny obecnej Wirginii Zachodniej i zajął je dla Anglii
  • 1730 – przybyli pierwsi osadnicy
  • 25 czerwca 1788 – ratyfikacja Konstytucji przez Wirginię.

Kiedy Wirginia odłączyła się od Unii w 1861 roku, część znana obecnie jako Wirginia Zachodnia oderwała się, tworząc własny stan. Przyjęta w roku 1863 Wirginia Zachodnia była jedynym stanem powstałym z oderwania się od stanu konfederackiego podczas wojny secesyjnej i odegrała kluczową rolę jako stan graniczny[2].

Warunki naturalneEdytuj

Przeważającą część powierzchni tego stanu zajmują tereny wyżynne i górskie. Dwa pasy ziemi wcinające się między sąsiadujące stany to:

  • Eastern Panhandle
  • Northern Panhandle

Z północnego wschodu na południowy zachód przebiega pasmo górskie Appalachów, które zajmuje znaczną część powierzchni stanu. Na zachód od Appalachów znajduje się Wyżyna Appalachijska, która zajmuje prawie całą pozostałą część stanu. Najwyższy szczyt stanu to Spruce Knob (1482 m n.p.m.)

Warunki hydrologiczneEdytuj

Główne rzeki: Ohio, Guyandotte i Greenbrier.
Większe jeziora: Tygart i Bluestone.

Większe miastaEdytuj


 
Charleston
 
Huntington

Lp. Miasto Hrabstwo Liczba mieszkańców (2019)[5]

 
Morgantown
 
Parkersburg

1 Charleston Kanawha 46 536
2 Huntington Cabell 45 110
3 Morgantown Monongalia 30 549
4 Parkersburg Wood 29 306
5 Wheeling Ohio 26 430
6 Fairmont Marion 18 388
7 Weirton Hancock 18 266
8 Martinsburg Berkeley 17 454
9 Beckley Raleigh 15 940
10 Clarksburg Harrison 15 225

DemografiaEdytuj

 
Gęstość zaludnienia (w milach kwadratowych)

Na podstawie spisu ludności z roku 2020 stwierdzono, że stan Wirginia Zachodnia liczył 1 793 716 mieszkańców, co oznaczało spadek o 59 278 (3,2%) w porównaniu z poprzednim spisem z roku 2010[6]. Dzieci poniżej piątego roku życia stanowiły 5,2% populacji, 20,1% mieszkańców nie ukończyło jeszcze osiemnastego roku życia, a 20,5% to osoby mające 65 i więcej lat. 50,5% ludności stanu stanowiły kobiety[7].

JęzykEdytuj

W 2010 roku najpowszechniej używanymi językami były[8]:

Rasy i pochodzenieEdytuj

Według danych z 2019 roku 93,1% mieszkańców stanowiła ludność biała (92,0% nie licząc Latynosów), 3,7% to czarnoskórzy Amerykanie lub Afroamerykanie, 1,8% było rasy mieszanej, 0,8% to Azjaci, 0,2% to rdzenna ludność Ameryki i 0,02% to Hawajczycy i pochodzący z innych wysp Pacyfiku. Latynosi stanowili 1,5% ludności stanu[9].

Do największych grup należały osoby pochodzenia niemieckiego (14,3%), irlandzkiego (11,9%), „amerykańskiego” (9,8%) i angielskiego (9,4%). Do innych większych grup należały osoby pochodzenia włoskiego (74 tys.), szkocko–irlandzkiego (36,2 tys.), szkockiego (32,8 tys.), polskiego (29,3 tys.), francuskiego (27 tys.) i holenderskiego (23,4 tys.)[9].

ReligiaEdytuj

Struktura religijna w 2014 r.[10]:

GospodarkaEdytuj

Gospodarka stanu jest tak mocno uzależniona od jej zasobów mineralnych, że spadająca produkcja węgla i niskie ceny energii w ostatnich latach poważnie zaszkodziły temu stanowi. Bezpieczeństwo górnicze i kwestie ekologiczne pozostają głównymi wyzwaniami dla obszaru, który nadal produkuje większość węgla wykorzystywanego w innych stanach[2].

Zasoby i energiaEdytuj

Wirginia Zachodnia produkuje 11% amerykańskich zasobów węgla i tym samym znajduje się w pierwszej trójce stanów, z największą ilością wydobywanych zasobów węgla. Istnienie węgla w Wirginii Zachodniej po raz pierwszy odkryto na początku 1700 roku, ale wydobycie na dużą skalę rozpoczęto dopiero w połowie XIX wieku[12].

Ponad 90% produkcji energii elektrycznej w stanie wytwarzana jest przez węgiel. Pozostała część pochodzi z hydroelektrowni, elektrowni wiatrowych i urządzeń zasilanych gazem ziemnym. Wirginia Zachodnia jest jednym z siedmiu stanów na wschód od rzeki Missisipi, które nie mają żadnej elektrowni jądrowej[12].

Wirginia Zachodnia jest także siódmym co do wielkości eksporterem gazu ziemnego, głównie przez wydobycie gazu łupkowego. W Newell, nad rzeką Ohio znajduje się jedyna w stanie rafineria ropy naftowej[12].

RolnictwoEdytuj

W 2015 roku największy dochód przyniosły[13]:

Sławni ludzieEdytuj

UczelnieEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. State Area Measurements and Internal Point Coordinates (ang.). U.S. Census Bureau. [dostęp 2018-04-09].
  2. a b c West Virginia Rankings and Facts, US News Best States [dostęp 2021-11-09].
  3. West Virginia population decline is largest in U.S., Los Angeles Times, 22 maja 2021 [dostęp 2021-11-09] (ang.).
  4. Casey Leins, West Virginia Is Dying and Trump Can’t Save It, US News, 2017 [dostęp 2021-11-09].
  5. Top 100 Biggest West Virginia Cities By Population, www.biggestuscities.com [dostęp 2021-11-09].
  6. Change in Resident Population of the 50 States, the District of Columbia, and Puerto Rico: 1910 to 2020, 2020 Census Apportionment Results [dostęp 2021-11-09].
  7. U.S. Census Bureau QuickFacts: West Virginia; United States, www.census.gov [dostęp 2021-11-09] (ang.).
  8. Data Center Results, apps.mla.org [dostęp 2019-02-08].
  9. a b 2019: ACS 1-Year Estimates Data Profiles (DP05/DP02), data.census.gov [dostęp 2021-11-09].
  10. Religion in America: U.S. Religious Data, Demographics and Statistics, Pew Research Center [dostęp 2019-02-16] (ang.).
  11. West Virginia - Religious Traditions, 2010, www.thearda.com [dostęp 2019-02-16].
  12. a b c West Virginia - State Energy Profile Analysis - U.S. Energy Information Administration (EIA), www.eia.gov [dostęp 2019-02-16].
  13. Rachel Bertone, Top 10 West Virginia Ag Products (Infographic), Farm Flavor, 13 lipca 2017 [dostęp 2019-02-16] (ang.).

Linki zewnętrzneEdytuj