Otwórz menu główne

Chojnowski Park Krajobrazowy

Chojnowski Park Krajobrazowypark krajobrazowy leżący na Równinie Warszawskiej i skraju Doliny Środkowej Wisły – na południe od Warszawy, na lewym brzegu Wisły. W całości leży na terenie powiatu piaseczyńskiego. Powołany rozporządzeniem Wojewody Warszawskiego z dnia 1 czerwca 1993 r. w sprawie utworzenia Chojnowskiego Parku Krajobrazowego (Dz.Urz.Woj.War. Nr 9, poz.100), co po zmianie prawa ochrony przyrody zostało potwierdzone rozporządzeniem Wojewody Mazowieckiego z dnia 4 kwietnia 2005 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 75, poz. 1976)[2]. Od roku 2010 wchodzi w skład Mazowieckiego Zespołu Parków Krajobrazowych, wraz z parkami krajobrazowymi Mazowieckim, Brudzeńskim (z którymi już wcześniej tworzył zespół), Kozienickim i Nadbużańskim[3]. Jest elementem Zielonego Pierścienia Warszawy i pasa obszarów chronionych ciągnącego się od Mazowieckiego PK po Bolimowski Park Krajobrazowy.

Chojnowski Park Krajobrazowy
Logotyp Chojnowski Park Krajobrazowy
park krajobrazowy
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Położenie gminy: Piaseczno, Konstancin-Jeziorna, Góra Kalwaria, Prażmów, Tarczyn
Mezoregion Równina Warszawska, Dolina Środkowej Wisły
Data utworzenia 1993
Akt prawny Rozporządzenie Wojewody Warszawskiego z dnia 1 czerwca 1993 r.[1]
Powierzchnia 67,96 km²
Powierzchnia otuliny 47,27 km²
Obszary chronione 11 rezerwatów przyrody
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Chojnowski Park Krajobrazowy
Chojnowski Park Krajobrazowy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Chojnowski Park Krajobrazowy
Chojnowski Park Krajobrazowy
52°03′48,9600″N 21°06′39,6000″E/52,063600 21,111000
Strona internetowa
Kamień Stephana – poświęcony pamięci leśnika

Park zajmuje powierzchnię 67,96 km², jego otulina liczy 47,27 km²[1].

Przedmiot ochronyEdytuj

Park założono dla ochrony kompleksu Lasów Chojnowskich oraz zespolonego z nim terenu doliny dolnego biegu Jeziorki, a także fragmentu doliny Wisły z wyniosłą skarpą, zabytkowym parkiem przypałacowym i rezerwatami przyrody. Cele ochrony obejmują zachowanie wartości przyrodniczych (gatunki, siedliska, ekosystemy), historyczno-kulturowych (zabudowa podmiejska i wiejska, zespoły pałacowo-parkowe, zabytki, miejsca pamięci) i krajobrazowych (doliny, mozaika użytkowania terenu)[2]. Na terenie parku obowiązują standardowe przepisy ochronne parków krajobrazowych, przy czym zrezygnowano z niektórych zakazów dotyczących zabudowy w przypadku, gdyby ograniczały już obowiązujące plany zagospodarowania przestrzennego[2].

Ochrona przyrodyEdytuj

Ochrona czynnaEdytuj

W latach 2007–2008 w parku prowadzono działania na rzecz poprawy stosunków wodnych, przeciwdziałające skutkom dawnych melioracji w ramach programu „Mała retencja”[4]. W ramach „Akcji Żaba” we współpracy z okolicznymi szkołami w czasie wiosennych wędrówek płazów instalowane są płotki utrudniające ich wchodzenie na jezdnię, a gromadzące się przy nich płazy są przenoszone[5]. Prowadzone są również próby reintrodukcji sokoła wędrownego oraz instalacja budek dla nietoperzy[6].

FloraEdytuj

Mimo przewagi siedlisk lasów mieszanych (głównie bór mieszany świeży i las mieszany świeży) i liściastych, w drzewostanie nadleśnictwa Chojnów przeważa sosna zwyczajna[7].

W parku rosną następujące gatunki roślin chronionych[8]:

gatunek stopień ochrony
barwinek pospolity całkowita
bluszcz pospolity całkowita
centuria pospolita częściowa
gnieźnik leśny całkowita
grążel żółty całkowita
grzybienie białe całkowita
kalina koralowa częściowa
kocanki piaskowe częściowa
konwalia majowa częściowa
kopytnik pospolity częściowa
kruszyna pospolita częściowa
kukułka szerokolistna całkowita
lilia złotogłów całkowita
listera jajowata całkowita
orlik pospolity całkowita
paprotka zwyczajna całkowita
pierwiosnek lekarski częściowa
pierwiosnek wyniosły częściowa
pióropusznik strusi całkowita
podkolan biały całkowita
pomocnik baldaszkowaty całkowita
porzeczka czarna częściowa
przylaszczka pospolita częściowa
przytulia wonna częściowa
salwinia pływająca całkowita
śnieżyczka przebiśnieg całkowita
storczyk plamisty całkowita
wawrzynek wilczełyko całkowita
wiciokrzew pomorski całkowita
widłak goździsty całkowita
widłak jałowcowaty całkowita
zawilec wielkokwiatowy częściowa

Poza tym występują chronione gatunki porostów: płucnica islandzka (ochrona częściowa), różne gatunki chrobotków (ochrona całkowita)[8].

FaunaEdytuj

W parku żyje ok. 100 gatunków ptaków, ponad 20 gatunków ryb oraz kilkudziesięciu gatunków gadów, płazów i ssaków, m.in. gatunki chronione[8]:

Rezerwaty przyrodyEdytuj

Rezerwaty przyrody na terenie parku krajobrazowego:

Obszary Natura 2000Edytuj

Na terenie parku wyznaczono dwa obszary o znaczeniu wspólnotowym (projektowane specjalne obszary ochrony siedlisk): Stawy w Żabieńcu (PLH140039) chroniące siedliska wodne i mokradłowe oraz Łąki Soleckie (PLH140055) chroniące siedliska łąkowo-murawowe (głównie łąki trzęślicowe), będące ponadto siedliskiem cennych gatunków (tj. traszki grzebieniastej, kumaka nizinnego oraz motyli z rodziny modraszkowatych: czerwończyka nieparka, modraszka telejusa i modraszka nausitousa[9][10][11]).

Inne formy ochrony przyrodyEdytuj

Na terenie ChPK nie utworzono żadnego użytku ekologicznego. Projektowane są następujące użytki: Łąki Soleckie, Stawy w Żabieńcu, Łąki koło Baniochy, Staw w Zalesiu Górnym, Dolina Jeziorki, Torfowisko w okolicy Prażmowa Nowego, Śródleśne oczka wodne koło Chojnowa. Dwa pierwsze są już obszarami Natura 2000.

W parku ustanowiono ponad 40 pomników przyrody. Są to to pojedyncze drzewa oraz ich grupy[12].

Lasy Chojnowskiego Parku Krajobrazowego wchodzą w skład Leśnego Kompleksu Promocyjnego „Lasy Warszawskie”[13].

Na terenie parku znajduje się ośrodek rehabilitacyjny dla rannych ptaków.

Edukacja i turystykaEdytuj

 
Tablica na ścieżce edukacyjnej

Ośrodek Edukacyjny MZPKEdytuj

Park korzysta z ośrodka edukacyjnego zespołu parków w Otwocku (w siedzibie zespołu, na terenie Mazowieckiego Parku Krajobrazowego) i mniejszych placówek terenowych. Poza tym organizuje akcje i konkursy razem z okolicznymi szkołami. Akcje edukacyjne samego parku, jak i zespołu parków, mają na celu edukację ekologiczną, prezentowanie i promowanie przyrodniczych, kulturowych i krajobrazowych walorów okolic oraz propagowanie roli ochronnej parku krajobrazowego. Organizowane są zajęcia kameralne i terenowe, konkursy, wystawy, wykłady, szkolenia, spotkania itp.[14]

Ścieżki edukacyjne i szlaki turystyczneEdytuj

Na terenie parku i jego okolic wytyczono kilka ścieżek dydaktycznych[15]:

  • piesze
  1. "Zwiedzamy okolice ChPK" (P1) – 7,5 km, historyczno-przyrodnicza
  2. "Spacerem przez Górę Kalwarię" (P2) – 3,4 km, historyczna
  3. "Gonna sosna" (P3) – 5 km, przyrodnicza
  4. "Doliną Jeziorki" (P4) – 3 km, przyrodnicza
  5. "Chojnowskie grądy" (P5) – 5 km, przyrodnicza
  6. "Lasy Konstancińskie" (P6) – 3 km, przyrodnicza
  • rowerowe
  1. "Szlakiem rezerwatów oborskich" (R2) – 16 km, przyrodniczo-historyczna
  2. "Szlakiem Stephana" (R3) – 17,8 km, przyrodniczo-historyczna
  3. "Pęcherskie sosny" – 11 km, przyrodniczo-kulturowa
  • samochodowe:
  1. "Do piastowskich korzeni" (S1) – 39 km, historyczno-etnograficzna
  2. "Lasem do przeszłości" (S2) – 36 km, przyrodniczo-historyczna

Przewidziane są również kilkudniowe wycieczki autokarowe na dwóch trasach.

Przez teren ChPK przebiegają również fragmenty szlaków turystycznych oznakowanych przez PTTK. Są to piesze szlaki:   Warszawska Obwodnica Turystyczna (MZ-5070-c),   Chojnowski Szlak Południkowy (MZ-5144-y),   Główny Szlak Lasów Chojnowskich (MZ-5146-z),   Szlak Nadwiślański (MZ-5147-y),   Szlak Rezerwatów Przyrody im. Czesława Łaszka (MZ-5148-n),   Chojnowski Szlak Zabytków Przyrody (MZ-5149-s),   Szlak Dolinek Mazowieckich (MZ-5128-n)[16]. Poza tym wyznaczonych jest kilka szlaków rowerowych oraz dróg o dopuszczonym ruchu konnym, wśród nich Piaseczyński Szlak Konny PTTK[17].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Chojnowski Park Krajobrazowy. W: Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody [on-line]. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. [dostęp 2018-10-01].
  2. a b c Rozporządzenie nr 7 Wojewody Mazowieckiego z dnia 4 kwietnia 2005 r. w sprawie Chojnowskiego Parku Krajobrazowego (pol.). W: Biuletyn Informacji Publicznej MZPK [on-line]. Mazowiecki Zespół Parków Krajobrazowych. [dostęp 2010-10-19].
  3. Uchwała Nr 201/09 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 16 listopada 2009 roku w sprawie połączenia jednostek budżetowych i utworzenia wojewódzkiej samorządowej jednostki organizacyjnej pod nazwą „Mazowiecki Zespół Parków Krajobrazowych: Brudzeńskiego, Chojnowskiego, Kozienickiego imienia Profesora Ryszarda Zaręby, Mazowieckiego im. Czesława Łaszka i Nadbużańskiego” oraz nadania jej Statutu (pol.). W: Biuletyn Informacji Publicznej MZPK [on-line]. Mazowiecki Zespół Parków Krajobrazowych. [dostęp 2010-10-19].
  4. Mała retencja (pol.). Nadleśnictwo Chojnów. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-01-17)].
  5. Chronimy płazy - "Akcja Żaba" (pol.). Chojnowski Park Krajobrazowy. [dostęp 2018-10-01].
  6. Akcje czynnej ochrony (pol.). Chojnowski Park Krajobrazowy. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-08-06)].
  7. Charakterystyka przyrodniczo-leśna (pol.). Nadleśnictwo Chojnów. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-01-17)].
  8. a b c Lista gatunków chronionych (pol.). Chojnowski Park Krajobrazowy. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-08-06)].
  9. Grzegorz Bistuła – Prószyński: Motyle dzienne Chojnowskiego Parku Krajobrazowego w: M. Falkowski, M. Jeliński, K. Nowacka – Falkowska (red.) Chojnowski Park Krajobrazowy. Monografia przyrodniczo – edukacyjna. Otwock: ZPKMChiB,SFP Haistra, 2007, s. 112-115. ISBN 978-83-60886-00-7.
  10. Łąki Soleckie. W: NATURA 2000 a turystyka [on-line]. Instytut na rzecz Ekorozwoju. [dostęp 2018-10-01].
  11. Stawy w Żabieńcu. W: NATURA 2000 a turystyka [on-line]. Instytut na rzecz Ekorozwoju. [dostęp 2018-10-01].
  12. Pomniki przyrody w Chojnowskim PK. W: Chojnowski Park Krajobrazowy [on-line]. 2017-02-13. [dostęp 2018-10-01].
  13. LKP (pol.). Nadleśnictwo Chojnów. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-07-08)].
  14. Regulamin OE (pol.). Chojnowski Park Krajobrazowy. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-08-06)].
  15. Ścieżki dydaktyczne (pol.). Chojnowski Park Krajobrazowy. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-08-05)].
  16. Szlaki piesze (pol.). Nadleśnictwo Chojnów. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-07-11)].
  17. Szlaki konne (pol.). Nadleśnictwo Chojnów. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-12-31)].