Otwórz menu główne

Festiwal Łódź Czterech Kultur

Festiwal Łódź Czterech Kulturfestiwal kulturalny w Łodzi. Festiwal odbywa się rokrocznie od 2010 roku, jest on kontynuacją organizowanego w latach 2002–2009 Festiwalu Dialogu Czterech Kultur[1][2]. Nazwa festiwalu odnosi się do czterech kultur, które wywarły wpływ na historię Łodzi: niemieckiej, żydowskiej, polskiej i rosyjskiej.

Festiwal Łódź Czterech Kultur
Ilustracja
Koncert podczas Festiwalu Czterech Kultur (2012)
Pełna nazwa Festiwal Łódź Czterech Kultur
Nazwa angielska Łódź of Four Cultures Festival
Lokalizacja ul. Piotrkowska 17,

90-406 Łódź Polska

Aktywność w latach od 2010 roku
Założyciel Muzeum Miasta Łodzi
Centrum Dialogu im. Marka Edelmana
Gatunek interdyscyplinarny
Strona internetowa

Festiwal jest zaliczany do wydarzeń interdyscyplinarnych – łączy bowiem elementy teatru, literatury, filmu, muzyki czy sztuk wizualnych. Od drugiej edycji w 2011, festiwal był organizowany przez Centrum Dialogu im. Marka Edelmana[3], natomiast od czwartej edycji w 2013, jest organizowany przez Muzeum Miasta Łodzi.

W 2017 roku zmieniono nieco, dotychczas ściśle autorską, formułę festiwalu, zastępując jednego dyrektora artystycznego zespołem kuratorskim[4].

IdeaEdytuj

Fabryczna Łódź powstała dzięki współpracy przedstawicieli czterech narodów, wyznawców odmiennych religii, osób posługujących się różnymi językami. W centrum Polski utworzył się fascynujący tygiel kultur. Przez wiele dziesięcioleci miasto rozkwitało dzięki wspólnym wysiłkom Polaków, Żydów, Niemców i Rosjan. Przedstawiciele tych odmiennych światów u schyłku dziewiętnastego stulecia stworzyli potęgę przemysłowej Łodzi.

Od kilku lat Łódź ponownie sięga do swoich wielokulturowych korzeni. To właśnie z szacunku dla przeszłości narodziła się idea festiwalu Łódź Czterech Kultur. Ślady mieszania się polskich, żydowskich, niemieckich i rosyjskich wpływów są widoczne w Łodzi na każdym kroku, obecne w tkance miasta, w mentalności mieszkańców, a historia – choć wydaje się już dawno miniona – staje się znowu początkiem rozmowy o współczesności i o przyszłości miasta.

Joanna Podolska, Strona Festiwalu Łódź Czterech Kultur

HistoriaEdytuj

Dyrektorzy artystyczni festiwaluEdytuj

Zespół kuratorskiEdytuj

sekcja literacka i filmowa Przemysław Owczarek (2017[7])
sekcja muzyczna Marcin Tercjak (od 2017[7][8])
sekcja sztuk wizualnych Teresa Latuszewska-Syrda (od 2017[7][8])
sekcja teatralna
  • Jakub Porcari (2017[7]),
  • Agnieszka Zawadowska (2018[8])

Pierwsza edycja (14-18.09.2010) PowrotyEdytuj

Festiwal pod hasłem „Powroty”[9]. Hasło nawiązywało do prezentowanych na festiwalu filmów dokumentalnych o diasporze żydowskiej:

  • „Dwa Rembrandty” w ogrodzie (pierwszy pokaz w Łodzi), scenariusz i reżyseria: Jerzy Śladkowski, produkcja: Niemcy, Polska 2009, czas: 79 minut
  • „Ostatni z Krasuckich”, scenariusz i reżyseria: Y. A. Krasucky, produkcja: Izrael 2009, czas: 54 minuty
  • „Pizza w Auschwitz”, scenariusz i reżyseria: Moshe Zimerman, produkcja: Izrael 2008, czas: 52 minuty
  • „Kredens”, scenariusz i reżyseria: Jacob Dammas, produkcja: Polska, Dania 2007, czas: 28 minut
  • „Przystanek Dłużek”, scenariusz i reżyseria: Irit Shamgar, produkcja: Polska, Izrael 2008, czas: 59 minut

Przez pięć festiwalowych dni odbyło się 30 wydarzeń. Wśród wydarzeń odbyły się m.in. przedstawienia „Czas terroru” na motywach „Róży” Żeromskiego czy sztuka „Przypadek Iwana Iljicza” na motywach „Śmierci Iwana Iljicza” Lwa Tołstoja, a także przegląd filmów Grigorija Aleksandrowa.

Druga edycja (10-12.09.2011) MistrzowieEdytuj

Festiwal pod hasłem „Mistrzowie”[10].

W tym roku Festiwal poprowadzą „Mistrzowie”. Od Natalii Gorbaniewskiej i Jacka Sempolińskiego, którzy otworzą festiwal, po Raimunda Hoghe, zamykającego program. Nad całością unosić się będzie duch Czesława Miłosza, po spotkaniu z którym inny wielki poeta, Seames Heaney, usłyszał „świadomy zamysł i śmiałość ryzyka / w łopocie skrzydeł nad głową” („Mistrz”)

— Bogdan Tosza, Folder Festiwalu Łódź Czterech Kultur 2011

W trakcie ośmiu festiwalowych dni odbyło się 55 wydarzeń, w tym wiele projekcji filmowych, przedstawień i gra miejska. Jedną z pierwszych wystaw jaką mogli odwiedzać goście festiwalu był wernisaż prac Jacka Sempolińskiego „Ręka Farbiarza”[11]

 
Koncert Urszuli Dudziak i Miki Urbaniak na rozpoczęcie trzeciej edycji festiwalu, 14 września 2012
 
Próba przed koncertem kwartetu smyczkowego, 19 września 2012

Trzecia edycja (14-22.09.2012) GeneracjeEdytuj

Festiwal pod hasłem „Generacje”[12] ma w założeniach połączyć różne generacje twórców i odbiorców.

Festiwal w 2012 roku rozpoczął się w „Manufakturze” koncertem Urszuli Dudziak i jej córki Miki Urbaniak. Wstęp na zdecydowaną większość wydarzeń (wystaw, projekcji filmowych, przedstawień, warsztatów) był darmowy. Na zakończenie festiwalu zagrała kapela Minimal Compact[12].

W ramach festiwalu odbył się dwa razy koncert Kwartetu Czterech Kultur. Raz w podziemnych zbiornikach na wodę pitną na osiedlu Stoki[13], drugi raz w dawnym Domu Towarzystwa Kredytowego Miejskiego. Kwartet tworzyli: Maciej Łabecki – I skrzypce (Polska), Max Simon – II skrzypce (Niemcy), Yuval Gotlibovich – altówka (Izrael) oraz Konstantin Manayev – wiolonczela (Rosja). Zagrali oni cztery utwory – czterech kompozytorów: V Kwartet smyczkowy Aleksandra Tansmana, I Kwartet smyczkowy Erwina Schulhoff, III Kwartet smyczkowy Grażyny Bacewicz oraz II Kwartet smyczkowy Mieczysława Weinberga.

Czwarta edycja (10-19.05.2013)Edytuj

Dyrektorem artystycznym festiwalu od 2013 roku jest Zbigniew Brzoza. Festiwal odbywał się w dwóch cyklach: 10-12 maja i 16-19 maja. Rozpoczął go Plasticiens Volants, który wystąpił na rynku Manufaktury. Także zdecydowana większość pozostałych wydarzeń miała miejsce w plenerze.

Podwórka łódzkich kamienic posłużyły jako sceneria dla przedstawień teatralnych zrealizowanych na zamówienie Festiwalu. Teatr Ósmego Dnia wykorzystał wspomnienia mieszkańców kamienicy przy ul Zgierskiej 38a, a Krzysztof Garbaczewski zaanektował pustostan przy Piotrkowskiej 37.

Przed oficjalną inauguracją festiwalu Joanna Rajkowska rozpoczęła projekt „Diamenty Łodzi”, polegający na przetwarzaniu przez artystów fasad zrujnowanych kamienic w dzieła sztuki. Działania Rajkowskiej podjęte w kamienicy przy ul. Piotrkowskiej 3 zakończyły się w 2014 roku.

Wśród artystów, którzy przyjechali do Łodzi, znaleźli się także: The Tiger Lillies, Sara Tenenberg-Bialas i Karsten Troyke, Steven Bernstein i Marcin Masecki, Mikołaj Trzaska.

Wstęp na wszystkie wydarzenia festiwalowe był bezpłatny.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Łódź. Festiwal Łódź Czterech Kultur 2012 we wrześniu. e-teatr.pl, 2012-05-22. [dostęp 2012-08-01].
  2. Emilia Białecka: Łódź Czterech Kultur: program, wydarzenia, spektakle, koncerty, informacje. mmlodz.pl, 2010-09-02. [dostęp 2012-08-01].
  3. Festiwal Łódź Czterech Kultur (pol. • ang.). centrumdialogu.com. [dostęp 2012-08-01].
  4. Karol Sakosik. Zbuntowana Łódź. „„Co jest grane – Łódź” - dodatek do „Gazety Wyborczej””. Piątek–czwartek 27 lipca – 2 sierpnia 2018, s. 11, 27 lipca 2018. Łódź: Agora SA. . Dostępna jest wersja online artykułu, pod zmienionym tytułem: "Kultura buntu" na Festiwalu Łódź Czterech Kultur [dostęp 2018-08-05]
  5. Bogdan Tosza | Dyrekcja | Filharmonia Krakowska im. Karola Szymanowskiego, filharmonia.krakow.pl [dostęp 2016-06-26].
  6. Łukasz Kaczyński, Zbigniew Brzoza: Jestem dumny, że trudniej będzie łodzianom wcisnąć tandetę i szmirę [ROZMOWA] [dostęp 2016-06-26].
  7. a b c d Kuratorzy. Festiwal Łódź Czterech Kultur / Centrum Dialogu im. Marka Edelmana, 2017. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-12-27)].
  8. a b c Kuratorzy. Festiwal Łódź Czterech Kultur / Centrum Dialogu im. Marka Edelmana, 2018. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-08-05)].
  9. Jacek Puciato: Łódź Czterech Kultur wypłynęła!. polskieradio.pl, 2010-09-14. [dostęp 2012-08-01].
  10. Łódź Czterech Kultur 2011. polityka.pl, 2011-11-10. [dostęp 2012-08-01].
  11. „Ręka Farbiarza” | Wernisaż wystawy malarstwa i rysunku Jacka Sempolińskiego, www.4kultury.pl/2011, dostęp 30 sierpnia 2012.
  12. a b Dariusz Pawłowski: Festiwal Łódź Czterech Kultur: Generacje. dzienniklodzki.pl, 2012-06-27. [dostęp 2012-08-01].
  13. Łódź: muzycy zagrają pod ziemią, wikinews.org 27 sierpnia 2012

BibliografiaEdytuj