Hemidactylusrodzaj jaszczurki z rodziny gekonowatych (Gekkonidae).

Hemidactylus[1]
Oken, 1817[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodzaju – H. mabouia
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada zauropsydy
Rząd łuskonośne
Infrarząd Gekkota
Rodzina gekonowate
Rodzaj Hemidactylus
Typ nomenklatoryczny

Gekko mabouia Moreau De Jonnès, 1818

Synonimy
  • Cosymbotus Fitzinger, 1843[3]
  • Hoplopodion Fitzinger, 1843[4]
  • Microdactylus Fitzinger, 1843[3]
  • Onychopus Fitzinger, 1843[3]
  • Pnoepus Fitzinger, 1843[5]
  • Tachybates Fitzinger, 1843[6]
Gatunki

zobacz opis w tekście

Zasięg występowaniaEdytuj

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce, Azji, Europie i Oceanii[7].

SystematykaEdytuj

EtymologiaEdytuj

  • Hemidactylus: gr. ἡμι- hēmi- „pół-, mały”, od ἡμισυς hēmisus „połowa”; δακτυλος daktulos „palec”[8].
  • Cosymbotus: gr. κοσυμβωτος kosumbōtos „ozdobiony frędzlami”[9]. Gatunek typowy: Stellio platyurus Schneider, 1797.
  • Hoplopodion: gr. ὁπλον hoplon „broń, zbroja”[10]; ποδιον podion „stópka”, od zdrobnienia πους pous, ποδος podos „stopa”[11]. Gatunek typowy: Stellio platyurus Schneider, 1797.
  • Microdactylus: gr. μικρος mikros „mały”; δακτυλος daktulos „palec”[12]. Gatunek typowy: Hemidactylus peruvianus Wiegmann, 1834 (= Hemidactylus garnotii A.M.C. Duméril & Bibron, 1836)).
  • Onychopus: ονυξ onux, ονυχος onukhos „pazur, paznokieć”[13]; πους pous, ποδος podos „stopa”[11]. Gatunek typowy: Hemidactylus garnotii A.M.C. Duméril & Bibron, 1836.
  • Pnoepus: gr. πνοη pnoē „dmuchanie”, od πνεω pneō „oddychać”[11]; πους pous, ποδος podos „stopa”. Gatunek typowy: Hemidactylus javanicus Fitzinger, 1826 (= Hemidactylus frenatus A.M.C. Duméril & Bibron, 1836).
  • Tachybates: gr. ταχυς takhus „szybko”[14]; βατης batēs „piechur”, od βατεω bateō „stąpać”, od βαινω bainō „chodzić”[15]. Gatunek typowy: Gecko triedrus Daudin, 1802.

Podział systematycznyEdytuj

Do rodzaju należą następujące gatunki[7]:

PrzypisyEdytuj

  1. Hemidactylus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. L. von Oken. III. Klasse, Reptilien. „Isis, oder, Encyclopädische Zeitung von Oken”. 1, s. 1183, 1817 (niem.). 
  3. a b c Fitzinger 1843 ↓, s. 19, 104.
  4. Fitzinger 1843 ↓, s. 19, 103.
  5. Fitzinger 1843 ↓, s. 19, 106.
  6. Fitzinger 1843 ↓, s. 19, 105.
  7. a b P. Uetz & J. Hallermann: Genus: Hemidactylus (ang.). The Reptile Database. [dostęp 2018-11-11].
  8. Jobling 2018 ↓, s. hemidactylus.
  9. Jaeger 1944 ↓, s. 60.
  10. Jaeger 1944 ↓, s. 105.
  11. a b c Jaeger 1944 ↓, s. 180.
  12. Jobling 2018 ↓, s. Microdactylus.
  13. Jaeger 1944 ↓, s. 154.
  14. Jaeger 1944 ↓, s. 228.
  15. Jaeger 1944 ↓, s. 30.
  16. a b c Ishan Agarwal, Aaron M. Bauer, Varad B. Giri i Akshay Khandekar. An expanded ND2 phylogeny of the brookii and prashadi groups with the description of three new Indian Hemidactylus Oken (Squamata: Gekkonidae). „Zootaxa”. 4619 (3), s. 431–458, 2019. DOI: 10.11646/zootaxa.4619.3.2 (ang.). 
  17. Praca zbiorowa: Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 382. ISBN 83-01-14344-4.
  18. E. Keller (red.), J.H. Reinchholf, G. Steinbach, G. Diesener, U. Gruber, K. Janke, B. Kremer, B. Markl, J. Markl, A. Shlüter, A. Sigl & R. Witt: Gady i płazy. Warszawa: Świat Książki, 2003, s. 97, seria: Leksykon Zwierząt. ISBN 83-7311-873-X. (pol.)
  19. R. Chaitanya, Ishan Agarwal, Aparna Lajmi i Akshay Khandekar. A novel member of the Hemidactylus brookii complex (Squamata: Gekkonidae) from the Western Ghats of Maharashtra, India. „Zootaxa”. 4646 (2), s. 236–250, 2019. DOI: 10.11646/zootaxa.4646.2.2 (ang.). 

BibliografiaEdytuj

  1. E.C. Jaeger: Source-book of biological names and terms. Springfield: Charles C. Thomas, 1944, s. 1–256. (ang.)
  2. L.J.F.J. Fitzinger: Systema reptilium. Fasciculus primus, Amblyglossae. Vindobonae: Braumüller et Seidel, 1843, s. 1–106. (łac.)
  3. J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2018. [dostęp 2018-11-12]. (ang.)