Port Lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy

Port Lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy (kod IATA: GDN, kod ICAO: EPGD) – międzynarodowy port lotniczy położony w gdańskiej dzielnicy Matarnia, pierwotnie nazywany Gdańsk Rębiechowo; położony 10 km od centrum Gdańska i Sopotu oraz 23 km od centrum Gdyni. Port położony jest nieopodal trójmiejskiej obwodnicy. W promieniu 100 km od niego mieszka ok. 2,5 mln osób.

Port Lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy
Ilustracja
Terminal pasażerski T2 w Gdańsku
Państwo  Polska
Miejscowość Gdańsk
Typ cywilne
Data otwarcia 1974
Kod IATA GDN
Kod ICAO EPGD
Strefa czasowa UTC +1
Wysokość 148,7 m n.p.m.
Statystyki ruchu (2019)[1]
Liczba pasażerów 5 376 120Increase2.svg 8%
Cargo 6887
Liczba operacji 48 882
Drogi startowe
Kierunek 11/29: Asfaltobeton, 2800 × 60 m
Położenie na mapie Gdańska
Mapa lokalizacyjna Gdańska
GDN
GDN
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
GDN
GDN
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
GDN
GDN
Ziemia54°22′39″N 18°27′58″E/54,377500 18,466111
Strona internetowa

Liczba odprawianych pasażerów klasyfikuje Port lotniczy w Gdańsku jako port lotniczy regionalny główny i jest to obecnie 3. polski port lotniczy za warszawskim lotniskiem Chopina oraz krakowskimi Balicami.

HistoriaEdytuj

Gdańsk posiada cywilny port lotniczy od 1919. Pierwszy port powstał na bazie dotychczasowego lotniska wojskowego w Gdańsku-Wrzeszczu, w ówczesnej dzielnicy Danzig-Langfuhr. W okresie międzywojennym obsługiwał on połączenia m.in. z Berlinem, Insterburgiem, Elblągiem, Królewcem, Hamburgiem, Leningradem, Lwowem, Malborkiem, Moskwą, Olsztynem, Słupskiem, Szczecinem i Warszawą; po II wojnie światowej: z Bydgoszczą, Katowicami, Krakowem, Rzeszowem, Szczecinem, Warszawą i Wrocławiem.

W latach 1935-1939 swój port lotniczy miała również Gdynia (Lotnisko w Rumi). W czasie II wojny światowej pełnił on jedynie funkcje wojskowe; obecnie nie istnieje.

W latach 70 XX w. zdecydowano o wyprowadzeniu lotniska w Gdańsku-Wrzeszczu z obszaru otoczonego zabudową mieszkalną i wykorzystaniu odzyskanych terenów pod nowe osiedla mieszkaniowe (Gdańsk-Zaspa). Prace budowlane przy budowie nowego lotniska rozpoczęto w grudniu 1971 roku. Na lotnisko wydzielono obszar 350 ha, w tym 38 ha lasu i terenów zieleni.

1 maja 1974 roku o godzinie 13 na pasie startowym nieotwartego jeszcze lotniska wylądował samolot kursowy z Wrocławia. Uroczyste otwarcie nowego portu lotniczego nastąpiło dzień później (2 maja 1974). Swoją siedzibę znalazły tam biura PLL LOT, administracja lotniska, komisariat MO, urząd celny, poczta oraz placówka służby zdrowia[2].

Od 1993 gdański port jest spółką prawa handlowego, której właścicielami są głównie miejscowe władze samorządowe: województwo pomorskie (31,45%), Gdańsk (29,45%), Gdynia (1,14%), Sopot (0,35%) oraz Przedsiębiorstwo Państwowe „Porty Lotnicze” (37,61%). W 1997 oddano do użytku terminal T1.

W 2004 r. nadano mu imię dawnego przewodniczącego NSZZ Solidarność i Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Wałęsy.

W 2006 zarząd lotniska w Gdańsku podpisał z władzami wojskowymi umowę o powierzeniu mu planowanych funkcji cywilnych na wojskowym lotnisku Gdynia-Oksywie we wsi Kosakowo.

19 października 2006 po raz pierwszy gdański port lotniczy osiągnął liczbę miliona pasażerów w ciągu jednego roku.

18 listopada 2010 po raz pierwszy gdański port lotniczy osiągnął liczbę 2 mln pasażerów w ciągu jednego roku.

31 marca 2012 został uroczyście oddany do użytku terminal drugi T2 (koszt budowy – prawie 248 mln zł, w tym dofinansowanie z UE – ponad 87 mln zł), a pierwsi pasażerowie zostali na nim odprawieni 6 kwietnia 2012. W pierwszym etapie budowy terminalu T2 powstał budynek o powierzchni około 39,5 tys. . Terminal T1 od tamtej pory służył jako grupa 8 bramek dla ruchu Non-Schengen, a także jako tymczasowa hala przylotów do czasu budowy nowej w Terminalu T2.

W styczniu 2014 rozpoczął się drugi etap budowy, rozbudowa terminalu T2[3], zakończony we wrześniu 2015 roku. W rozbudowanym kosztem 150 mln zł terminalu otwarto nową strefę przylotów z pięcioma karuzelami do odbioru bagażu. Powierzchnia terminala dzięki inwestycji powiększyła się o 15 tys. m kw. Ogółem przepustowość portu wzrosła dzięki inwestycji z 5 do 7 mln pasażerów rocznie. Równocześnie oddano do użytku łącznik komunikacyjny do nowego przystanku kolejowego, nową pętlę autobusową, zmodernizowany układ drogowy.

1 września 2015 uruchomiono linię kolejową z Gdańska Wrzeszcza do Gdańska Osowy (Pomorska Kolej Metropolitalna), dzięki której port lotniczy jako piąty w Polsce (po Krakowie, Warszawie, Szczecinie-Goleniowie i Lublinie) uzyskał pasażerskie połączenie kolejowe.

Trwa rozbudowa portu lotniczego, w wyniku której przepustowość ma wzrosnąć do 9 mln pasażerów rocznie[4]. 21 marca 2019 ogłoszono przetarg na rozbudowę terminala T2 o dodatkowy pirs przeznaczony dla obsługi ruchu non-Schengen, z czterema klatkami zewnętrznymi wyposażonymi w rękawy. Do końca 2021 terminal zostanie wydłużony w kierunku zachodnim o 180 m na poziomie parteru i pierwszego piętra w części swojej 46-metrowej szerokości, co powiększy jego powierzchnię użytkową o 16 tys. m kw., do 53 tys. m kw. 16 maja 2019 okazało się, że każda ze złożonych 4 ofert przekroczyła plan finansowy założony na poziomie 177 mln zł netto. W kwotach brutto Budimex zaoferował blisko 383 mln zł i termin realizacji wynoszący 18 miesięcy, Hochtief – 344 mln zł i 18 miesięcy, Doraco – 375 mln zł i 22 miesiące, a spółka NDI 294 mln zł i 21 miesięcy. W tej sytuacji zarząd lotniska podjął decyzję o unieważnieniu przetargu[5]. W kolejnym przetargu najniższą cenę realizacji zaoferowało Doraco (255 mln 229 tys. 228 zł netto), a Hochtief cenę 262 mln 993 tys. 137 zł netto[6]. Z pierwszą z tych firm zarząd lotniska zawarł umowę 15 października 2019[7]. Kamień węgielny wmurowano 5 czerwca 2020[8].

W 2019 port lotniczy uzyskał przychody w wysokości 200 mln zł oraz zysk netto w wysokości blisko 50 mln zł[9].

Przewiduje się, że w 2025 na lotnisku odprawionych zostanie 6,6 mln pasażerów[10]

Na północ od budynku terminala planowane jest powstanie siedmiu wielkopowierzchniowych budynków o przeznaczeniu biurowym (Alpha, Bravo, Charlie, Delta, Echo, Foxtrot, Golf, Hotel), tzw. Airport City[11]. 24 października 2019 zawarły umowę z przedsiębiorstwem Hochtief na realizację pierwszego z biurowców. Koszt inwestycji to 66 mln zł netto[12]. Kamień węgielny pod inwestycję wmurowano 29 czerwca 2020[13].

Statystyki ruchuEdytuj

|+ Statystyki ruchu z lat 1999–2018

 
Terminal T1 z 1997 roku
 
Terminal T1
 
Nowy terminal pasażerski T2
 
Terminal T2 – wnętrze
 
Kaplica
 
Radar PSR ASR-10SS Raytheon
Rok Pasażerowie Cargo (t) Operacje lotnicze
1999 249 913 1472 10 512
2000 269 960 1552 11 586
2001 319 174 1953 14 052
2002 318 033 2211 13 450
2003 365 036 2686 14 346
2004 463 840 2742 17 500
2005 677 946 3433 19 000
2006 1 249 780 4037 24 200
2007 1 708 739 4757 28 200
2008 1 954 166 4610 31 000
2009 1 890 925 4067 30 000
2010 2 232 590 4487 32 000
2011 2 463 222 4944 34 400
2012 2 905 710 4 851 39 330
2013 2 842 000 4 918 42 041
2014 3 288 180 5 658 39 974
2015 3 706 108 5 162 40 261
2016 4 004 081 41 079
2017 4 611 714 43 422
2018 4 980 647 6 213 46 482
2019 5 376 120 6 887 48 882

[14]

[15][14][16][17][18]

Najpopularniejsi przewoźnicy (2017)Edytuj

Przewoźnik liczba pasażerów
1 Wizz Air 2 037 832 pasażerów
2 Ryanair 1 312 084 pasażerów
3 Polskie Linie Lotnicze LOT 328 905 pasażerów
4 Lufthansa 246 301 pasażerów
5 SAS 219 827 pasażerów
6 Norwegian 86 668 pasażerów
7 47 826 pasażerów

[14]

Najpopularniejsze trasy (2016)Edytuj

Kierunek liczba pasażerów
1 Londyn 486 864 pasażerów
2 Warszawa 443 418 pasażerów
3 Oslo 291 794 pasażerów
4 Sztokholm 231 435 pasażerów
5 Monachium 156 865 pasażerów

[16]

Najpopularniejsze trasy (2019)Edytuj

Kierunek liczba pasażerów
1 Londyn 591 170 pasażerów (1)
2 Oslo 442 987 pasażerów (2)
3 Sztokholm 289 985 pasażerów (3)
4 Warszawa 280 670 pasażerów (4)
5 Kopenhaga 196 820 pasażerów (5)

[19] (w nawiasie – miejsce w rankingu za rok 2018)

Również w 2018 najpopularniejszymi kierunkami były Londyn, Oslo i Sztokholm, a z krajowych – Warszawa[18].

Ruch pasażerskiEdytuj

Obecnie port posiada około 70 połączeń rejsowych z portami w kraju i w Europie oraz stale rosnącą liczbę połączeń czarterowych.

W roku 2010 odprawiono 2 mln 232 tys. podróżnych, co stanowiło wzrost o 16,8% w stosunku do roku 2009. W zakresie przewozów cargo w 2010 na lotnisku przeładowano 4487 ton, co oznacza 11,7% wzrost w porównaniu do 2009 roku[20].

W roku 2011 odprawiono 2 mln 464 tys. podróżnych, czyli o 10% więcej w stosunku do roku 2010. W roku 2011 uruchomiono 21 nowych połączeń, oddano do użytku 6 strategicznych inwestycji.

Rok 2012 był rokiem szczególnym z powodu wielkiego wydarzenia sportowego, a także pojawienie się nowego przewoźnika na polskim rynku lotniczym. Tak duży wzrost był możliwy dzięki znacznie zwiększonemu oferowaniu na rynku krajowym, zarówno przez OLT Express, jak i LOT oraz Eurolot, a także utrzymaniu stabilnych wzrostów w ruchu międzynarodowym oraz czarterowym. W 2012 roku odprawionych zostało 2 mln 906 tys. pasażerów, co stanowi wzrost o 18% w stosunku do poprzedniego roku. Pasażerowie najczęściej podróżowali do Warszawy, Londynu (Luton, Stansted), Oslo, Monachium, Frankfurtu, Kopenhagi, Dortmundu, Sztokholmu (Arlanda, Skavsta) i Krakowa.

W 2019 roku z lotniska skorzystało 5 376 120 pasażerów (w 2018 – 4 980 647; w 2017 – 4 611 714)[21]. W 2018 roku operujące samoloty miały średnie obłożenie na poziomie 81,4 proc. (rekord w historii portu), a zysk netto portu lotniczego wyniósł 38,5 mln zł[17].

Pandemia COVID-19 spowodowała załamanie ruchu lotniczego wiosną 2020. Krajowy ruch lotniczy po kilku tygodniach przerwy wznowiono 1 czerwca, a międzynarodowy 16 czerwca. Dopiero na początku lipca w rozkładzie lotów pojawiła się większość połączeń realizowanych przed marcem 2020. W efekcie w czerwcu 2020 lotnisko w Gdańsku obsłużyło 18 tys. pasażerów, w lipcu 154 tys.[22], w sierpniu ponad 233 tys.[23], we wrześniu prawie 178 tys.[24], a w październiku 117 733 pasażerów[25].

Bezpieczeństwo lotówEdytuj

Nad każdym samolotem, który podchodzi do lądowania dla kierunku 29 (ze wschodu), czuwa nowoczesny system ILS kat. II, wysokość decyzji (wysokość na jakiej załoga samolotu musi zobaczyć światła podejścia) wynosi dla gdańskiego lotniska 30 m., minimalna widzialność w poziomie przy progu pasa 300 m., w dalszej części 125 m., minimalna widzialność przy starcie 125 m. Dla kierunku 11 (z zachodu) obowiązują systemy RNAV, RNAV/VNAV i LPV.

Obsługa lotniskaEdytuj

Obsługą samolotów na lotnisku, w szczególności załadunkiem i rozładunkiem bagażu, wyważaniem samolotów, transportem pasażerów po płycie lotniska, wypychaniem i holowaniem oraz odladzaniem zajmują się dwie firmy, Welcome Airport Services Sp. z o.o. oraz LS Airport Services Sp. z o.o. Posiłki do samolotów dostarcza firma DO&CO Poland, zaś paliwo lotnicze – firma Petrolot. Port Lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy zawarł też umowy o dystrybucji paliwa lotniczego z Shell Polska i Totalfinaelf oraz Grupą Lotos z siedzibą w Gdańsku.

Kierunki lotów i linie lotniczeEdytuj

 
Boeing 767-35DPolskich Linii Lotniczych LOT startujący z gdańskiego lotniska
Linia lotnicza Kierunek
KLM
(obsługiwane przez KLM Cityhopper)
  1.   Amsterdam
LOT
  1.   Kraków
  2.   Warszawa-Chopin
Lufthansa
(obsługiwane przez Lufthansa CityLine)
  1.   Frankfurt
Norwegian
  1.   Kopenhaga
  2.   Oslo-Gardermoen
Ryanair
  1.   Birmingham
  2.   Bristol
  3.   Cork
  4.   Dublin
  5.   Edynburg
  6.   Göteborg
  7.   Hamburg
  8.   Kraków
  9.   Leeds/Bradford
  10.   Londyn-Stansted
  11.   Malta
  12.   Manchester
  13.   Mediolan-Bergamo
  14.   Odessa
  15.   Oslo-Sandefjord-Torp
  16.   Pafos
  17.   Sztokholm-Skavsta
SAS
  1.   Kopenhaga
Wizz Air
  1.   Aberdeen
  2.   Ålesund
  3.   Bergen
  4.   Billund
  5.   Bodø
  6.   Charków
  7.   Doncaster/Sheffield
  8.   Dortmund
  9.   Edynburg
  10.   Eindhoven
  11.   Göteborg
  12.   Hamburg
  13.   Haugesund
  14.   Kijów-Żulany
  15.   Kolonia/Bonn
  16.   Larnaka
  17.   Liverpool
  18.   Londyn-Gatwick
  19.   Londyn-Luton
  20.   Lwów
  21.   Malmö
  22.   Mediolan-Bergamo
  23.   Odessa
  24.   Oslo-Gardermoen
  25.   Oslo-Sandefjord-Torp
  26.   Paryż-Beauvais
  27.   Reykjavík-Keflavík
  28.   Stavanger
  29.   Sztokholm-Skavsta
  30.   Tromsø
  31.   Trondheim
  32.   Turku
  33.   Zaporoże


CargoEdytuj

Linia lotnicza Kierunek
DHL Aviation
  1.   Lipsk/Halle
  2.   Tallinn
Fedex (obsługiwane przez ASL Airlines Belgium)
  1.   Katowice
  2.   Norymbergia
SprintAir
  1.   Berlin
Razem: 5 kierunków w 3 krajach

Kierunki czarteroweEdytuj

 
Gdańsk
Warna
Hurghada ↓
Szarm el-Szejk ↓
Dubrownik
↙ Fuerteventura
Girona
Chania
Heraklion
Rodos
Zakintos
Kos
↙ Gran Canaria
↙ Teneryfa
Palma de Mallorca
Tel Awiw
Enfidha
Monastyr
Antalya
Bodrum
Dalaman
Saloniki
Tirana
Burgas
Faro
Izmir
Split
Korfu
Kierunki lotów czarterowych z lotniska im. Lecha Wałęsy
Państwo Kierunek
  Albania
  1. Tirana
  Bułgaria[26]
  1. Warna
  2. Burgas
  Chorwacja
  1. Dubrownik
  2. Split
  Egipt
  1. Hurghada
  2. Szarm El Szejk
  Grecja
  1. Chania
  2. Heraklion
  3. Korfu
  4. Kos
  5. Rodos
  6. Thessaloniki
  7. Zakynthos
  8. Kefalinia
  9. Korfu
  Hiszpania
  1. Barcelona-Girona
  2. Fuerteventura
  3. Teneryfa
  4. Palma de Mallorca
  Maroko
  1. Agadir
  Portugalia
  1. Faro
  Tunezja
  1. Enfidha
  2. Monastyr
  Turcja
  1. Antalya
  2. Bodrum
  3. Dalaman
  4. Izmir
Razem: 26 kierunków w 10 krajach

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. http://www.airport.gdansk.pl/airport/news/
  2. Ilona Godlewska: Kolejki do kas, no i ta tablica lotów. Tak wyglądało gdańskie lotnisko zaraz po otwarciu [STARE ZDJĘCIA]. Gazeta Wyborcza, 2017-08-26. [dostęp 2017-09-03].
  3. Trwa rozbudowa terminalu na gdańskim lotnisku [ZDJĘCIA]. trojmiasto.gazeta.pl, 5 marca 2014.
  4. Tak będzie wyglądało lotnisko po rozbudowie. Nowy pirs, rękawy, a w tle biurowce
  5. Opóźni się rozbudowa terminalu na gdańskim lotnisku. Przetarg do powtórki
  6. Port Lotniczy Gdańsk. Protest do przetargu odrzucony, budowa pirsu może ruszać
  7. Port Lotniczy Gdańsk rozpoczyna budowę nowego pirsu dla pasażerów
  8. Port Lotniczy Gdańsk będzie dużo większy. Na budowie wmurowano kamień węgielny
  9. "Cel zrealizowany z nawiązką". Historyczna liczba pasażerów na lotnisku w Gdańsku
  10. Lotnisko w Gdańsku będzie większe. Nowy pirs za 100 mln zł
  11. Wielki projekt biznesowy w Gdańsku. Port Lotniczy zbuduje Airport City
  12. Airport City w Gdańsku już powstaje. Jedyna taka inwestycja w Polsce
  13. Rośnie Airport City w Gdańsku – pierwsza taka dzielnica w Polsce. Wmurowano kamień węgielny
  14. a b c Port Lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy: 4 miliony pasażerów 2016 roku – Port Lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy. Port Lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy. [dostęp 2017-01-19].
  15. 4,01 mln pasażerów na lotnisku w Gdańsku. trojmiasto.pl. [dostęp 2017-01-19].
  16. a b Wyborcza.pl. trojmiasto.wyborcza.pl. [dostęp 2017-01-20].
  17. a b Wyniki lotniska w Gdańsku w 2017 r. Pełne samoloty, milionowe przychody i śmiałe prognozy
  18. a b Lotnisko w Gdańsku o krok od 5 mln pasażerów. Poznaliśmy wyniki portu za 2018 rok
  19. Bijemy rekordy w Porcie Lotniczym Gdańsk
  20. To był świetny rok gdańskiego lotniska!, www.tania-rezerwacja.pl
  21. Ponad 5 mln pasażerów portu lotniczego w 2019 roku!. Puls Gdańska, 2020-01-16. [dostęp 2020-02-07].
  22. Znowu zaczynamy latać. Na niektórych trasach samoloty są pełne
  23. Pasażerowie wracają do latania. Bardzo dobre wyniki gdańskiego lotniska
  24. Nie boimy się latania, ale niepewności. Samoloty czekają
  25. Gdańskie lotnisko podsumowało październik. "Dobry wynik mimo pandemii"
  26. Kierunki czarterowe z Gdańska
Błąd w przypisach: Znacznik <ref> o nazwie „:2”, zdefiniowany w <references>, nie był użyty wcześniej w treści.
BŁĄD PRZYPISÓW

Błąd w przypisach: Znacznik <ref> o nazwie „fr2”, zdefiniowany w <references>, nie był użyty wcześniej w treści.
BŁĄD PRZYPISÓW

Błąd w przypisach: Znacznik <ref> o nazwie „:3”, zdefiniowany w <references>, nie był użyty wcześniej w treści.
BŁĄD PRZYPISÓW

Linki zewnętrzneEdytuj