Port Lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy

Port Lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy (kod IATA: GDN, kod ICAO: EPGD) – międzynarodowy port lotniczy położony w gdańskiej dzielnicy Matarnia, pierwotnie nazywany Gdańsk Rębiechowo; położony 10 km od centrum Gdańska i Sopotu oraz 23 km od centrum Gdyni. Port położony jest nieopodal trójmiejskiej obwodnicy. W promieniu 100 km od niego mieszka ok. 2,5 mln osób.

Port lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy
Ilustracja
Terminal pasażerski T2 w Gdańsku
Państwo  Polska
Miejscowość Gdańsk
Typ cywilne
Data otwarcia 1974
Kod IATA GDN
Kod ICAO EPGD
Strefa czasowa UTC +1
Wysokość 148,7 m n.p.m.
Statystyki ruchu (2019)[1]
Liczba pasażerów 5 376 120Increase2.svg 8%
Cargo 6 887
Liczba operacji 48 882
Drogi startowe
Kierunek 11/29: Asfaltobeton, 2800 x 60 m
Położenie na mapie Gdańska
Mapa lokalizacyjna Gdańska
GDN
GDN
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
GDN
GDN
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
GDN
GDN
Ziemia54°22′39″N 18°27′58″E/54,377500 18,466111
Strona internetowa

Liczba odprawianych pasażerów klasyfikuje Port lotniczy w Gdańsku jako port lotniczy regionalny główny i jest to obecnie 3. polski port lotniczy za warszawskim lotniskiem Chopina oraz krakowskimi Balicami.

HistoriaEdytuj

Gdańsk posiada cywilny port lotniczy od 1919. Pierwszy port powstał na bazie dotychczasowego lotniska wojskowego w Gdańsku-Wrzeszczu, w ówczesnej dzielnicy Danzig-Langfuhr. W okresie międzywojennym obsługiwał on połączenia m.in. z Berlinem, Czerniachowskiem, Elblągiem, Królewcem, Hamburgiem, Leningradem, Lwowem, Malborkiem, Moskwą, Olsztynem, Słupskiem, Szczecinem i Warszawą; po II wojnie światowej: z Bydgoszczą, Katowicami, Krakowem, Rzeszowem, Szczecinem, Warszawą i Wrocławiem.

W latach 1935-1939 swój port lotniczy miała również Gdynia (w Rumi). W czasie II wojny światowej pełnił on jedynie funkcje wojskowe; obecnie nie istnieje.

W latach 70. zdecydowano o wyprowadzeniu lotniska w Gdańsku-Wrzeszczu z obszaru otoczonego zabudową mieszkalną i wykorzystaniu odzyskanych terenów pod nowe osiedla mieszkaniowe (Gdańsk-Zaspa). Prace budowlane przy budowie nowego lotniska rozpoczęto w grudniu 1971 roku. Na lotnisko wydzielono obszar 350 ha, w tym 38 ha lasu i terenów zieleni.

1 maja 1974 roku o godzinie 13 na pasie startowym nieotwartego jeszcze lotniska wylądował samolot kursowy z Wrocławia. Uroczyste otwarcie nowego portu lotniczego nastąpiło dzień później (2 maja 1974). Swoją siedzibę znalazły tam biura PLL LOT, administracja lotniska, komisariat MO, urząd celny, poczta oraz placówka służby zdrowia[2].

Od 1993 gdański port jest spółką prawa handlowego, której właścicielami są głównie miejscowe władze samorządowe: województwo pomorskie (31,45%), Gdańsk (29,45%), Gdynia (1,14%), Sopot (0,35%) oraz Przedsiębiorstwo Państwowe „Porty Lotnicze” (37,61%). W 1997 oddano do użytku terminal T1.

W 2004 nadano mu imię przywódcy Solidarności i prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Wałęsy.

W 2006 zarząd lotniska w Gdańsku podpisał z władzami wojskowymi umowę o powierzeniu mu planowanych funkcji cywilnych na wojskowym lotnisku Gdynia-Oksywie we wsi Kosakowo.

19 października 2006 po raz pierwszy gdański port lotniczy osiągnął liczbę miliona pasażerów w ciągu jednego roku.

18 listopada 2010 po raz pierwszy gdański port lotniczy osiągnął liczbę 2 mln pasażerów w ciągu jednego roku.

31 marca 2012 został uroczyście oddany do użytku terminal drugi T2 (koszt budowy – prawie 248 mln zł, w tym dofinansowanie z UE – ponad 87 mln zł), a pierwsi pasażerowie zostali na nim odprawieni 6 kwietnia 2012. W pierwszym etapie budowy terminalu T2 powstał budynek o powierzchni około 39,5 tys. . Terminal T1 od tamtej pory służył jako grupa 8 bramek dla ruchu Non-Schengen, a także jako tymczasowa hala przylotów do czasu budowy nowej w Terminalu T2.

W styczniu 2014 rozpoczął się drugi etap budowy, rozbudowa terminalu T2[3], zakończony we wrześniu 2015 roku. W rozbudowanym kosztem 150 mln zł terminalu otwarto nową strefę przylotów z pięcioma karuzelami do odbioru bagażu. Powierzchnia terminala dzięki inwestycji powiększyła się o 15 tys. m kw. Ogółem przepustowość portu wzrosła dzięki inwestycji z 5 do 7 mln pasażerów rocznie. Równocześnie oddano do użytku łącznik komunikacyjny do nowego przystanku kolejowego, nową pętlę autobusową, zmodernizowany układ drogowy.

1 września 2015 uruchomiono linię kolejową z Gdańska Wrzeszcza do Gdańska Osowy (Pomorska Kolej Metropolitalna), dzięki której port lotniczy jako piąty w Polsce (po Krakowie, Warszawie, Szczecinie-Goleniowie i Lublinie) uzyskał pasażerskie połączenie kolejowe.

Trwa dalsza rozbudowa portu lotniczego, w wyniku której przepustowość wzrośnie do 9 mln pasażerów rocznie[4]. 21 marca 2019 ogłoszono przetarg na rozbudowę terminala T2 o dodatkowy pirs przeznaczony dla obsługi ruchu non-Schengen, z czterema klatkami zewnętrznymi wyposażonymi w rękawy. Do końca 2021 terminal zostanie wydłużony w kierunku zachodnim o 180 m na poziomie parteru i pierwszego piętra w części swojej 46-metrowej szerokości, co powiększy jego powierzchnię użytkową o 16 tys. m kw., do 53 tys. m kw. 16 maja 2019 okazało się, że każda ze złożonych 4 ofert przekroczyła plan finansowy założony na poziomie 177 mln zł netto. W kwotach brutto Budimex zaoferował blisko 383 mln zł i termin realizacji wynoszący 18 miesięcy, Hochtief – 344 mln zł i 18 miesięcy, Doraco – 375 mln zł i 22 miesiące, a spółka NDI 294 mln zł i 21 miesięcy. W tej sytuacji zarząd lotniska podjął decyzję o unieważnieniu przetargu[5]. W kolejnym przetargu najniższą cenę realizacji zaoferowało Doraco (255 mln 229 tys. 228 zł netto), a Hochtief cenę 262 mln 993 tys. 137 zł netto[6]. Z pierwszą z tych firm zarząd lotniska zawarł umowę 15 października 2019[7]. Kamień węgielny wmurowano 5 czerwca 2020[8].

W 2019 port lotniczy uzyskał przychody w wysokości 200 mln zł oraz zysk netto w wysokości blisko 50 mln zł[9].

Przewiduje się, że w 2025 na lotnisku odprawionych zostanie 6,6 mln pasażerów[10]

Na północ od budynku terminala planowane jest powstanie siedmiu wielkopowierzchniowych budynków o przeznaczeniu biurowym (Alpha, Bravo, Charlie, Delta, Echo, Foxtrot, Golf i Hotel), tzw. Airport City[11]. 24 października 2019 zawarły umowę z firmą Hochtief na realizację pierwszego z biurowców. Koszt inwestycji to 66 mln zł netto[12].

Statystyki ruchuEdytuj

|+ Statystyki ruchu z lat 1999–2018

 
Terminal T1 z 1997 roku
 
Terminal T1
 
Nowy terminal pasażerski T2
 
Terminal T2 - wnętrze
 
Kaplica
 
Radar PSR ASR-10SS Raytheon
Rok Pasażerowie Cargo (t) Operacje lotnicze
1999 249 913 1472 10 512
2000 269 960 1552 11 586
2001 319 174 1953 14 052
2002 318 033 2211 13 450
2003 365 036 2686 14 346
2004 463 840 2742 17 500
2005 677 946 3433 19 000
2006 1 249 780 4037 24 200
2007 1 708 739 4757 28 200
2008 1 954 166 4610 31 000
2009 1 890 925 4 067 30 000
2010 2 232 590 4 487 32 000
2011 2 463 222 4 944 34 400
2012 2 905 710 4 851 39 330
2013 2 842 000 4 918 42 041
2014 3 288 180 5 658 39 974
2015 3 706 108 5 162 40 261
2016 4 004 081 41 079
2017 4 611 714 43 422
2018 4 980 647 6 213 46 482
2019 5 376 120 6 887 48 882

[13]

[14][13][15][16][17]

Najpopularniejsi przewoźnicy (2017)Edytuj

Przewoźnik liczba pasażerów
1 Wizz Air 2 037 832 pasażerów
2 Ryanair 1 312 084 pasażerów
3 Polskie Linie Lotnicze LOT 328 905 pasażerów
4 Lufthansa 246 301 pasażerów
5 SAS 219 827 pasażerów
6 Norwegian 86 668 pasażerów
7 47 826 pasażerów

[13]

Najpopularniejsze trasy (2016)Edytuj

Kierunek liczba pasażerów
1 Londyn 486 864 pasażerów
2 Warszawa 443 418 pasażerów
3 Oslo 291 794 pasażerów
4 Sztokholm 231 435 pasażerów
5 Monachium 156 865 pasażerów

[15]

Najpopularniejsze trasy (2019)Edytuj

Kierunek liczba pasażerów
1 Londyn 591 170 pasażerów (1)
2 Oslo 442 987 pasażerów (2)
3 Sztokholm 289 985 pasażerów (3)
4 Warszawa 280 670 pasażerów (4)
5 Kopenhaga 196 820 pasażerów (5)

[18] (w nawiasie - miejsce w rankingu za rok 2018)

Również w 2018 najpopularniejszymi kierunkami były Londyn, Oslo i Sztokholm, a z krajowych - Warszawa[17].

Ruch pasażerskiEdytuj

Obecnie port posiada około 70 połączeń rejsowych z portami w kraju i w Europie oraz stale rosnącą liczbę połączeń czarterowych.

W roku 2010 odprawiono 2 mln 232 tys. podróżnych, co stanowiło wzrost o 16,8% w stosunku do roku 2009. W zakresie przewozów cargo w 2010 na lotnisku przeładowano 4487 ton, co oznacza 11,7% wzrost w porównaniu do 2009 roku[19].

W roku 2011 odprawiono 2 mln 464 tys. podróżnych, czyli o 10% więcej w stosunku do roku 2010. W roku 2011 uruchomiono 21 nowych połączeń, oddano do użytku 6 strategicznych inwestycji.

Rok 2012 był rokiem szczególnym z powodu wielkiego wydarzenia sportowego, a także pojawienie się nowego przewoźnika na polskim rynku lotniczym. Tak duży wzrost był możliwy dzięki znacznie zwiększonemu oferowaniu na rynku krajowym, zarówno przez OLT Express, jak i LOT oraz Eurolot, a także utrzymaniu stabilnych wzrostów w ruchu międzynarodowym oraz czarterowym. W 2012 roku odprawionych zostało 2 mln 906 tys. pasażerów, co stanowi wzrost o 18% w stosunku do poprzedniego roku. Pasażerowie najczęściej podróżowali do Warszawy, Londynu (Luton, Stansted), Oslo, Monachium, Frankfurtu, Kopenhagi, Dortmundu, Sztokholmu (Arlanda, Skavsta) i Krakowa.

W 2019 roku z lotniska skorzystało 5 376 120 pasażerów (w 2018 - 4 980 647; w 2017 - 4 611 714)[20]. W 2018 roku operujące samoloty miały średnie obłożenie na poziomie 81,4 proc. (rekord w historii portu), a zysk netto portu lotniczego wyniósł 38,5 mln zł[16].

Bezpieczeństwo lotówEdytuj

Nad każdym samolotem, który podchodzi do lądowania dla kierunku 29 (ze wschodu), czuwa nowoczesny system ILS kat. II, wysokość decyzji (wysokość na jakiej załoga samolotu musi zobaczyć światła podejścia) wynosi dla gdańskiego lotniska 30 m., minimalna widzialność w poziomie przy progu pasa 300 m., w dalszej części 125 m., minimalna widzialność przy starcie 125 m. Dla kierunku 11 (z zachodu) obowiązują systemy RNAV, RNAV/VNAV i LPV.

Obsługa lotniskaEdytuj

Obsługą samolotów na lotnisku, w szczególności załadunkiem i rozładunkiem bagażu, wyważaniem samolotów, transportem pasażerów po płycie lotniska, wypychaniem i holowaniem oraz odladzaniem zajmują się dwie firmy, Welcome Airport Services Sp. z o.o. oraz LS Airport Services Sp. z o.o. Posiłki do samolotów dostarcza firma DO&CO Poland, zaś paliwo lotnicze – firma Petrolot. Port Lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy zawarł też umowy o dystrybucji paliwa lotniczego z Shell Polska i Totalfinaelf oraz Grupą Lotos z siedzibą w Gdańsku.

Kierunki lotów i linie lotniczeEdytuj

 
Boeing 767-35DPolskich Linii Lotniczych LOT startujący z gdańskiego lotniska
Linia lotnicza Kierunek
AirBaltic
  1.   Ryga
Eurowings
  1.   Düsseldorf [21]
Finnair
(obsługiwane przez Nordic Regional Airlines)
  1.   Helsinki[22]
KLM
(obsługiwane przez KLM Cityhopper)
  1.   Amsterdam-Schipol [23]
LOT
  1.   Kraków
  2.   Rzeszów
  3.   Warszawa-Chopin
Lufthansa
(obsługiwane przez Lufthansa CityLine)
  1.   Frankfurt
  2.   Monachium
Norwegian
  1.   Bergen
  2.   Göteborg
  3.   Kopenhaga[24]
  4.   Oslo
  5.   Sztokholm[24]
  6.   Trondheim[24]

Sezonowo (lato):

  1.   Helsinki-Vantaa[24]
Ryanair
  1.   Aarhus[25],
  2.   Barcelona-Reus
  3.   Belfast-International
  4.   Birmingham
  5.   Bristol
  6.   Cork
  7.   Dublin
  8.   Edynburg
  9.   Göteborg
  10.   Hamburg
  11.   Kijów-Boryspol
  12.   Kopenhaga
  13.   Kraków
  14.   Leeds/Bradford
  15.   Londyn-Stansted
  16.   Malta
  17.   Manchester
  18.   Mediolan-Bergamo
  19.   Neapol
  20.   Newcastle
  21.   Odessa
  22.   Oslo-Torp
  23.   Sztokholm-Skavsta
  24.   Wrocław
  25.   Växjö
  26.   Zadar

Sezonowo (lato):

  1.   Alicante
  2.   Ateny
  3.   Piza
  4.   Kalamata
SAS
  1.   Kopenhaga
  2.   Oslo
  3.   Sztokholm
Swiss International Air Lines
  1.   Zurych-Kloten
Wizz Air
  1.   Aberdeen
  2.   Ålesund
  3.   Bari
  4.   Bergen
  5.   Billund
  6.   Bodø
  7.   Brema
  8.   Charków[26]
  9.   Doncaster/Sheffield
  10.   Dortmund
  11.   Edynburg
  12.   Eindhoven
  13.   Göteborg
  14.   Hamburg
  15.   Haugesund
  16.   Kijów-Żulany
  17.   Kolonia/Bonn
  18.   Kristiansand
  19.   Kutaisi [26]
  20.   Liverpool
  21.   Londyn-Gatwick
  22.   Londyn-Luton
  23.   Lwów
  24.   Malmö
  25.   Mediolan-Bergamo
  26.   Molde
  27.   Odessa
  28.   Oslo
  29.   Oslo-Torp
  30.   Paryż-Beauvais
  31.   Reykjavík-Keflavík
  32.   Skellefteå
  33.   Stavanger
  34.   Sztokholm-Skavsta
  35.   Tromsø
  36.   Trondheim
  37.   Turku
  38.   Zaporoże

Sezonowo (lato):

  1.   Barcelona
  2.   Wiedeń



CargoEdytuj

Linia lotnicza Kierunek
DHL Aviation
  1.   Lipsk/Halle
  2.   Tallinn
ASL Airlines Belgium
  1.   Berlin
Razem: 3 kierunki w 3 krajach

Kierunki czarteroweEdytuj

 
Gdańsk
Warna
Hurghada ↓
Szarm el-Szejk ↓
Dubrownik
↙ Fuerteventura
Girona
Chania
Heraklion
Rodos
Zakintos
Kos
↙ Gran Canaria
↙ Teneryfa
Palma de Mallorca
Tel Awiw
Enfidha
Monastyr
Antalya
Bodrum
Dalaman
Saloniki
Tirana
Burgas
Faro
Izmir
Kierunki lotów czarterowych z lotniska im. Lecha Wałęsy
Państwo Kierunek
  Albania
  1. Tirana
  Bułgaria[27]
  1. Warna
  2. Burgas
  Chorwacja
  1. Dubrownik
  Egipt
  1. Hurghada
  2. Szarm El Szejk
  Grecja
  1. Chania
  2. Heraklion
  3. Kos
  4. Rodos
  5. Thessaloniki
  6. Zakynthos
  7. Kefalinia
  8. Korfu
  Hiszpania
  1. Barcelona-Girona
  2. Fuerteventura
  3. Teneryfa
  4. Palma de Mallorca
  Maroko
  1. Agadir
  Portugalia
  1. Faro
  Tunezja
  1. Enfidha
  2. Monastyr
  Turcja
  1. Antalya
  2. Bodrum
  3. Dalaman
  4. Izmir
Razem: 26 kierunków w 10 krajach

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. http://www.airport.gdansk.pl/airport/news/
  2. Ilona Godlewska: Kolejki do kas, no i ta tablica lotów. Tak wyglądało gdańskie lotnisko zaraz po otwarciu [STARE ZDJĘCIA]. Gazeta Wyborcza, 2017-08-26. [dostęp 2017-09-03].
  3. Trwa rozbudowa terminalu na gdańskim lotnisku [ZDJĘCIA], trojmiasto.gazeta.pl, 5 marca 2014.
  4. Tak będzie wyglądało lotnisko po rozbudowie. Nowy pirs, rękawy, a w tle biurowce
  5. Opóźni się rozbudowa terminalu na gdańskim lotnisku. Przetarg do powtórki
  6. Port Lotniczy Gdańsk. Protest do przetargu odrzucony, budowa pirsu może ruszać
  7. Port Lotniczy Gdańsk rozpoczyna budowę nowego pirsu dla pasażerów
  8. Port Lotniczy Gdańsk będzie dużo większy. Na budowie wmurowano kamień węgielny
  9. "Cel zrealizowany z nawiązką". Historyczna liczba pasażerów na lotnisku w Gdańsku
  10. Lotnisko w Gdańsku będzie większe. Nowy pirs za 100 mln zł
  11. Wielki projekt biznesowy w Gdańsku. Port Lotniczy zbuduje Airport City
  12. Airport City w Gdańsku już powstaje. Jedyna taka inwestycja w Polsce
  13. a b c Port Lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy, 4 miliony pasażerów 2016 roku - Port Lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy, „Port Lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy” [dostęp 2017-01-19] (pol.).
  14. 4,01 mln pasażerów na lotnisku w Gdańsku, „trojmiasto.pl” [dostęp 2017-01-19] (pol.).
  15. a b Wyborcza.pl, trojmiasto.wyborcza.pl [dostęp 2017-01-20].
  16. a b Wyniki lotniska w Gdańsku w 2017 r. Pełne samoloty, milionowe przychody i śmiałe prognozy
  17. a b Lotnisko w Gdańsku o krok od 5 mln pasażerów. Poznaliśmy wyniki portu za 2018 rok
  18. Bijemy rekordy w Porcie Lotniczym Gdańsk
  19. To był świetny rok gdańskiego lotniska!, www.tania-rezerwacja.pl
  20. Ponad 5 mln pasażerów portu lotniczego w 2019 roku!, Puls Gdańska, 16 stycznia 2020 [dostęp 2020-02-07] (pol.).
  21. Nowe loty: Dusseldorf od jesieni, Zurych od poniedziałku, trojmiasto.pl, 30 marca 2019 [dostęp 2019-07-13] (pol.).
  22. Mirosław Pachowicz, Finnair powraca na trasę Gdańsk - Helsinki, pasazer.com [dostęp 2015-03-11] (pol.).
  23. Dominik Sipiński: KLM przyleci do Gdańska (pol.). pasazer.com. [dostęp 15 grudnia 2016].
  24. a b c d Pasazer.com: Ekspansja Norwegiana w Polsce. Nowe trasy z Gdańska, Poznania, Wrocławia i Szczecina, Pasazer.com [dostęp 2019-11-11].
  25. Anna Żuchlińska, Nowe połączenia Ryanair z Gdańska, pasazer.com [dostęp 2017-02-07] (pol.).
  26. a b UBM (UK) Ltd. 2018, Wizz Air Poland network changes from Oct 2018, „Routesonline” [dostęp 2018-09-29] (ang.).
  27. Kierunki czarterowe z Gdańska

Linki zewnętrzneEdytuj