Otwórz menu główne

Port lotniczy Londyn-Stansted

Port lotniczy Londyn-Stansted (ang.: London Stansted Airport, kod IATA: STN, kod ICAO: EGSS) – duże międzynarodowe lotnisko położone 48 km na północny wschód od Londynu, obsługujący tanie linie lotnicze. Jest to obecnie czwarty co do wielkości port lotniczy Wielkiej Brytanii, trzeci co do wielkości obsługujący Londyn po Heathrow i Gatwick. Posiada jedną 3048-metrową drogę startową na kierunku 05/23. W latach 2000-2006 obsłużył kolejno 11,85 – 13,65 – 16,05 – 18,71 – 20,91 – 22,01 i 23,68 milionów pasażerów[2].

Port lotniczy Londyn-Stansted
London Stansted Airport
Ilustracja
Państwo  Wielka Brytania
Kraj  Anglia
Miejscowość Stansted Mountfitchet
Typ cywilne
Właściciel Manchester Airports Group
Kod IATA STN
Kod ICAO EGSS
Strefa czasowa UTC 0
Wysokość 106 m n.p.m.
Statystyki ruchu (2015)[1]
Liczba pasażerów 22 519 178 Increase2.svg 12,8%
Liczba operacji 168 629 Increase2.svg 7,3%
Drogi startowe
Kierunek 04/22: asfaltobeton, 3048 m
Położenie na mapie hrabstwa Essex
Mapa lokalizacyjna hrabstwa Essex
STN
STN
Położenie na mapie Wielkiej Brytanii
Mapa lokalizacyjna Wielkiej Brytanii
STN
STN
Położenie na mapie Anglii
Mapa lokalizacyjna Anglii
STN
STN
Ziemia51°53′06″N 0°14′06″E/51,885000 0,235000
Strona internetowa
Wnętrze terminala w 2002, zaprojektowanego przez Normana Fostera

Planowany jest dalszy szybki rozwój portu: dodanie drugiej drogi startowej przed 2012 i zakładana jest maksymalnie obsługa 80 mln pasażerów rocznie. Te plany spotkały się ze sprzeciwem części społeczeństwa ze względów socjo-ekologicznych. Obecnie trwa debata publiczna na ten temat[3]. W międzyczasie, port lotniczy podlega prawnemu ograniczeniu dozwolonego ruchu do 25 mln pasażerów rocznie[4]. Stansted jest głównym węzłem dla irlandzkiego przewoźnika Ryanair w Wielkiej Brytanii.

OpisEdytuj

Stansted Airport ma jeden główny terminal pasażerski, w pobliżu miejscowości Stansted Mountfitchet. Istnieją trzy budynki satelickie, w których położone są bramki odlotów, jeden jest podłączony do głównego terminalu przez most, a dwa pozostałe przez Stansted Airport Transit System.

Budynek Terminala został zaprojektowany przez Foster Associates przy udziale inżyniera Petera Rice i dysponuje „pływającym” dachem, wspartym wiązarami dachowymi przez ramię przestrzennego odwróconego ostrosłupa, tworząc wrażenie stylizowanego łabędzia w locie. Podstawą każdej konstrukcji kratownicy jest „filar narzędziowy”, który zapewnia pośrednie oświetlenie i jest miejscem dla klimatyzacji, wody, telekomunikacji i gniazd elektrycznych. Układ lotniska został tak zaprojektowany by na tym samym poziomie zapewnić niezakłócony przepływ pasażerów, dostęp do krótkoterminowego parkingu, poruszanie się po sali check-in, przejście przez zabezpieczenia i bramki odlotów .

W latach 1997-2007 Stansted uzyskało szybki wzrost liczby pasażerów, głównie w segmencie tanich linii lotniczych, osiągając liczbę 24 milionów pasażerów (w ciągu 12 miesięcy do października 2007 roku), jednak liczba pasażerów spadała przez kolejne pięć lat (do 2012 r.). Od tego czasu liczba pasażerów wzrasta; w 2014 roku port odnotował roczny wzrost pasażerów o 11,7%, do 19,9 mln.

InfrastrukturaEdytuj

Terminal i budynki satelickieEdytuj

Stansted jest najnowszym lotniskiem pasażerskim ze wszystkich głównych lotnisk w Londynie. Terminal stanowi podłużny budynek ze szkła i jest podzielony na trzy obszary: strefę check-in i halę główną na przedzie budynku, odloty na tyłach budynku, strefę przylotów po lewej stronie z tyłu tuż przy wejściu. Nie ma bramek w budynku głównym terminalu; zamiast tego są trzy oddzielne budynki, w których znajdują się bramki z czwartym budynkiem satelitarnym w budowie. Budynki satelickie nr 1 i 2 są dostępne przez system Stansted Airport Transit System zabierając pasażerów z hali odlotów i przylotów do hali w głównym budynku terminala. Budynek nr 2 jest również podłączony do budynku terminalu przez chodnik tak jak budynek nr 3, który nie jest obsługiwany przez system tranzytowy.

Budynek satelicki nr 3 nie posiada rękawów, dlatego jest wykorzystywany przez największą tanią linię lotniczą Ryanair. Wszystkie inne linie lotnicze korzystają z budynków nr 1 i 2, które, w przeciwieństwie do budynku nr 3 są wyposażone w rękawy. Ryanair nigdy nie używa Budynku nr 1 ze względu na niechęć do wymaganego użycia pociągu tranzytowego dla pasażerów, aby się do niego dostać. Jest to najczęściej używany przez inne linie lotnicze budynek (w tym easyJet).

Terminal jest wyposażony w kantory wymiany walut, zaplecze de usługi bagażowych, dostęp do internetu, toalety, prysznice, kaplicę i salę modlitw dla innych religii[5]. Istnieje ponad 60 różnych sklepów, barów, restauracji i kawiarni na całym lotnisku, jak również saloniki lotnicze[6].

Parkingi i hoteleEdytuj

 
Hotel Radisson Blu

Stansted posiada wiele różnorodnych parkingów samochodowych zarówno długo, średnio i krótkoterminowych. Istnieją również dwie strefy odbioru pasażerów. Strefa ekspresowa znajduje się przy parkingu krótkoterminowym, podczas gdy parking darmowy znajduje się na terenie parkingu średnioterminowego. Opłata jest pobierana za usługi ekspresowe[7]. Stansted oferuje również szereg zakwaterowań w hotelach w tym hotelu Hilton, Premier Inn i Radisson Blu, z czego ten ostatni jest położony dwie minuty od budynku terminalu za pośrednictwem tajnego przejścia. Istnieją regularne transfery autobusami między budynkiem terminalu i parkingami oraz hotelami w Stansted.

Wieża kontroli ruchuEdytuj

Wieża kontroli ruchu lotniczego w Stansted została ukończona w 1996 i należała do najwyższych budynków w Wielkiej Brytanii w tym czasie[8]. Znajduje się na północny wschód od lotniska w południowej części budynku terminalu. Ma zielony kolor, który pasuje do przyciemnianych szyb okien w budynkach satelitarnych. Zastąpiła ona starą wieżę kontrolną (która miała słabą widoczność na lotnisko), gdy obecny budynek terminalu został otwarty w 1991.

Inna infrastrukturaEdytuj

Istnieje kilka budynków towarowych i hangarów na całym lotnisku. Główny ośrodek cargo znajduje się przy wieży kontrolnej i obsługuje większość operacji samolotów towarowych, w tym takich jak McDonnell Douglas MD-11 i Boeing 747. Istnieje niewielka liczba hangarów po drugiej stronie pasa startowego. Największe znajdują się w południowo-wschodniej części lotniska, z których jeden jest wykorzystywany przez Ryanair.

Titan Airways ma swoją siedzibę w Enterprise House na lotnisku[9]. Kilka linii lotniczych w jednym czasie miało swoją siedzibę na terenie obiektu na lotnisku. AirUK (później KLM uk) miał swoją główną siedzibę w Stansted House. Buzz miał swoją siedzibę w Endeavour House. Gdy istniała AB Airlines, jego siedziba była w Enterprise House. W okresie Lloyd International Airways miały swoją siedzibę w Lloyd House, natomiast Go Fly w Enterprise House.

Linie lotnicze i kierunki lotówEdytuj

Linia lotnicza Kierunek
Air Moldova
  1.   Kiszyniów
Atlasjet
  1.   Stambuł-Atatürk [10]
Aurigny Air
  1.   Guernsey
Austrian Airlines

Sezonowo:

  1.   Innsbruck
British Airways (obsługiwane przez BA CityFlyer)
  1.   Berlin-Tegel

Sezonowo:

  1.   Chambéry [11]
  2.   Faro
  3.   Ibiza
  4.   Malaga
  5.   Palma de Mallorca
Cobalt Air
  1.   Larnaka
easyJet
  1.   Amsterdam
  2.   Asturia
  3.   Belfast-International
  4.   Bilbao
  5.   Cagliari
  6.   Edynburg
  7.   Glasgow
  8.   Lublana
  9.   Malaga
  10.   Monachium
  11.   Neapol
  12.   Nicea
  13.   Palma de Mallorca
  14.   Praga

Sezonowo:

  1.   Bodrum
  2.   Dalaman
  3.   Dubrownik
  4.   Genewa
  5.   Grenoble
  6.   Ibiza
  7.   Reykjavík-Keflavík
  8.   Sofia
  9.   Split
  10.   Zakintos
Emirates
  1.   Dubaj
Eurowings
  1.   Wiedeń
Eurowings (obsługiwane przez Germanwings)
  1.   Hanower
  2.   Kolonia/Bonn
  3.   Stuttgart
Flybe

Sezonowo:

  1.   Newquay
Flybe (obsługiwane przez Loganair)
  1.   Dundee
Pegasus Airlines
  1.  /  Ercan
  2.   Izmir
  3.   Stambuł-Sabiha Gökçen
Ryanair
  1.   Linz
  2.   Salzburg
  3.   Płowdiw
  4.   Sofia
  5.   Osijek
  6.   Pula (sezonowo)
  7.   Rijeka (sezonowo)
  8.   Zadar (sezonowo)
  9.   Pafos
  10.   Podgorica
  11.   Brno
  12.   Ostrawa
  13.   Praga
  14.   Aarhus
  15.   Billund
  16.   Tallinn
  17.   Bergerac
  18.   Biarritz
  19.   Bordeaux
  20.   Brive (sezonowo)
  21.   Carcassonne
  22.   Deauville-Normandia (sezonowo)
  23.   Dinard
  24.   Grenoble (sezonowo)
  25.   La Rochelle
  26.   Limoges
  27.   Lourdes
  28.   Marsylia
  29.   Perpignan (sezonowo)
  30.   Poitiers
  31.   Strasburg
  32.   Tuluza [12]
  33.   Tours
  34.   Ateny
  35.   Chania (sezonowo)
  36.   Kefalonia (sezonowo)
  37.   Korfu (sezonowo)
  38.   Kos (sezonowo)
  39.   Rodos (sezonowo)
  40.   Saloniki
  41.   Alicante
  42.   Almería
  43.   Barcelona
  44.   Castellón
  45.   Fuerteventura
  46.   Girona (sezonowo)
  47.   Gran Canaria
  48.   Ibiza (sezonowo)
  49.   Jerez
  50.   Lanzarote
  51.   Madryt
  52.   Malaga
  53.   Murcja
  54.   Palma de Mallorca
  55.   Reus
  56.   Santander
  57.   Santiago de Compostela
  58.   Saragossa
  59.   Sewilla
  60.   Teneryfa-Południe
  61.   Walencja
  62.   Eindhoven
  63.   Cork
  64.   Dublin
  65.   Kerry
  66.   Knock
  67.   Shannon
  68.   Kowno
  69.   Połąga
  70.   Wilno
  71.   Luksemburg
  72.   Malta
  73.   Agadir
  74.   Fez
  75.   Marrakesz
  76.   Rabat
  77.   Karlsruhe/Baden-Baden
  78.   Berlin-Schönefeld
  79.   Brema
  80.   Dortmund
  81.   Frankfurt-Hahn
  82.   Hamburg
  83.   Kolonia/Bonn
  84.   Lipsk
  85.   Memmingen
  86.   Norymberga
  87.   Oslo-Gardermoen
  88.   Oslo-Torp (sezonowo)
  89.   Bydgoszcz
  90.   Gdańsk
  91.   Katowice
  92.   Kraków
  93.   Lublin
  94.   Olsztyn-Mazury[13]
  95.   Poznań
  96.   Rzeszów
  97.   Szczecin
  98.   Warszawa-Modlin
  99.   Wrocław
  100.   Łódź
  101.   Faro
  102.   Lizbona
  103.   Porto
  104.   Ponta Delgada (sezonowo)
  105.   Bukareszt
  106.   Timișoara
  107.  / /  Bazylea/Miluza/Fryburg
  108.   Göteborg-Landvetter
  109.   Sztokholm-Skavsta
  110.   Sztokholm-Västerås
  111.   Bratysława
  112.   Edynburg
  113.   Glasgow
  114.   Budapeszt
  115.   Ryga
  116.   Alghero (sezonowo)
  117.   Ankona
  118.   Bari
  119.   Bolonia
  120.   Brindisi
  121.   Comiso (sezonowo)
  122.   Genua
  123.   Lamezia Terme
  124.   Mediolan-Bergamo
  125.   Mediolan-Malpensa
  126.   Palermo
  127.   Parma
  128.   Perugia
  129.   Pescara
  130.   Piza
  131.   Rzym-Ciampino
  132.   Rzym-Fiumicino
  133.   Triest
  134.   Turyn
  135.   Wenecja-Treviso
  136.   Werona

CzarteryEdytuj

Linia lotnicza Kierunek
BH Air

Sezonowo:

  1.   Burgas
Thomas Cook Airlines
  1.   Fuerteventura
  2.   Lanzarote
  3.   Teneryfa-Południe

Sezonowo:

  1.   Alicante
  2.   Almería
  3.   Antalya
  4.   Cancún
  5.   Korfu
  6.   Dalaman
  7.   Gran Canaria
  8.   Ibiza
  9.   Kefalonia
  10.   Kos
  11.   Larnaka
  12.   Las Vegas
  13.   Menorka
  14.   Orlando
  15.   Palma de Mallorca
  16.   Reus
  17.   Rodos
  18.   Skiathos
  19.   Zakintos
Thomsonfly
  1.   Cancún
  2.   Fuerteventura
  3.   Gran Canaria
  4.   Lanzarote
  5.   Pafos
  6.   Szarm el-Szejk
  7.   Teneryfa-Południe

Sezonowo:

  1.   Antalya
  2.   Korfu
  3.   Dalaman
  4.   Faro
  5.   Genewa [14]
  6.   Grenoble
  7.   Heraklion
  8.   Ibiza
  9.   Innsbruck
  10.   Kefalonia
  11.   Kos
  12.   Larnaka
  13.   Menorka
  14.   Montego Bay
  15.   Orlando/Sanford
  16.   Palma de Mallorca
  17.   Rodos
  18.   Salzburg
  19.   Turyn
  20.   Zakintos
Titan Airways

Sezonowo:

  1.   Calvi
  2.   Chambéry
  3.   Dalaman
  4.   Figari
  5.   Grenoble
  6.   Preweza
  7.   Lourdes

CargoEdytuj

Linia lotnicza Kierunek
Asiana Cargo
  1.   Mediolan-Malpensa
  2.   Moskwa-Domodiedowo
  3.   Seul-Inczon
Astral Aviation
  1.   Nairobi
Cargolux
  1.   Luksemburg
  2.   Hongkong
  3.   Mediolan-Malpensa
China Southern Cargo
  1.   Guangzhou
  2.   Frankfurt
Ethiopian Airlines Cargo
  1.   Addis Abeba
FedEx Express
  1.   Kolonia/Bonn
  2.   Dublin
  3.   Indianapolis
  4.   Memphis
  5.   Paryż-Charles de Gaulle
FedEx Feeder (obsługiwane przez Air Contractors)
  1.   Amsterdam
  2.   Glasgow
  3.   Manchester
FedEx Feeder (obsługiwane przez Swiftair)
  1.   Glasgow
Jet2.com Cargo
  1.   Edynburg
  2.   Newcastle
Korean Air Cargo
  1.   Ćennaj
  2.   Mediolan-Malpensa
  3.   Navoiy
  4.   Seul-Inczon
Martinair Cargo
  1.   Aguadilla
  2.   Amsterdam
  3.   Bogota
Panalpina
  1.   Huntsville
  2.   Luksemburg
Qatar Airways Cargo
  1.   Akra
  2.   Doha
  3.   Mediolan-Malpensa
  4.   Oslo-Gardermoen
Silk Way Airlines
  1.   Baku
  2.   Nowy Jork-JFK
Royal Mail (obsługiwane przez Jet2.com
  1.   Belfast-International
  2.   Edynburg
Royal Mail (obsługiwane przez Titan Airways
  1.   Belfast-International
  2.   Edynburg
  3.   Exeter
Royal Mail (obsługiwane przez West Atlantic
  1.   Newcastle
  2.   Bournemouth
Turkish Airlines Cargo
  1.   Amsterdam
  2.   Stambuł-Atatürk
TNT Airways
  1.   Liège
UPS Airlines
  1.   Kolonia/Bonn
  2.   Newark
  3.   Filadelfia

Transport naziemnyEdytuj

PociągiEdytuj

 
Stacja kolejowa Stansted Airport – połączenia do Londynu, Cambridge, Peterborough, Leicester i Birmingham z portem lotniczym

W Stansted znajduje się stacja kolejowa pod budynkiem terminalu. Pociągi obsługiwane przez CrossCountry, odjeżdżają stąd do Cambridge, Leicester i Midlands co 60 minut. Natomiast pociągi Stansted Express kursują do i z Liverpool Street Station w Londynie co 15 minut, podróż trwa 45 minut.

AutobusyEdytuj

Autobusy ekspresowe i autobusy dalekobieżne kursują pomiędzy portem lotniczym i przystankami obsługującymi Stratford, Victoria Coach Station, Liverpool Street Station i Golders Green (wszystkie w Londynie), kosztując połowę tego co bilet kolejowy, lecz podróż autobusem trwa dłużej: od 80 do 130 minut, z wyjątkiem dojazdu ze Stratford, który zajmuje ok. 45 minut. Dworzec autobusowy na lotnisku przylega do terminala. Firma National Express obsługuje połączenie pomiędzy portem lotniczym a miastem Oksford; dojazd ten zajmuje około trzech godzin. Za to, godzinny przejazd cechuje komunikację autobusową lotniska z miastem Cambridge. Jednakże, autobusy łączące lotnisko z tymi dwoma miastami uniwersyteckimi kursują rzadko. Dodatkowo, firma easyBus obsługuje połączenie pomiędzy lotniskiem i Baker Street w centrum Londynu.

DrogiEdytuj

Stansted łączy się z północnym Londynem i Cambridge autostradą M11, oraz z Colchester i Harwich drogą szybkiego ruchu A120. Parking na długi czas postoju jest oddalony około 1,5 km od terminalu. Pasażerowie potrzebują przynajmniej 20 minut, aby dotrzeć do parkingu. W związku z tym część pasażerów korzysta z usług autobusu wahadłowego. Natomiast parking na krótki czas postoju znajduje się blisko budynku terminalowego.

PrzypisyEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj