Otwórz menu główne

Liwermor[1] (Lv) – pierwiastek chemiczny z bloku p, leżący w układzie okresowym pod polonem.

Liwermor
moskow ← liwermor → tenes
Ogólne informacje
Nazwa, symbol, l.a. liwermor, Lv, 116
(łac. livermorium)
Grupa, okres, blok 16, 7, p
Właściwości metaliczne prawdopodobnie metal grup głównych
Masa atomowa 293 u

19 czerwca 2000 roku naukowcy ze Zjednoczonego Instytutu Badań Jądrowych w Dubnej zaobserwowali pojedynczy rozpad atomu pierwiastka 116[2]. W 2001 udało się im otrzymać dwa kolejne atomy. Wyniki te zostały potwierdzone w 2003 w kolejnych eksperymentach[3]. Otrzymany atom został pierwotnie zidentyfikowany jako 292Lv, co później skorygowano na 293Lv.

4820Ca + 24896Cm296116Lv*293116Lv + 3n

Odkrycie tego pierwiastka zostało uznane przez IUPAC 1 czerwca 2011[4].

Rzekome odkrycieEdytuj

W 1999 badacze z Lawrence Berkeley National Laboratory ogłosili odkrycie pierwiastków 116 i 118 w publikacji w czasopiśmie Physical Review Letters[5]. Rok później ukazała się publikacja, w której autorzy opisywali niemożność powtórnego otrzymania tych pierwiastków[6]. W lipcu 2002, po przeprowadzonym dochodzeniu, dyrektor Lawrence Berkeley National Laboratory przyznał, że rzekome odkrycie zostało sfabrykowane przez Wiktora Ninowa, głównego autora publikacji z 1999[7].

NazwaEdytuj

Do czasu ustalenia obecnej nazwy był on tymczasowo nazywany ununhexium (symbol Uuh), zgodnie z systematycznym nazewnictwem IUPAC dla transuranowców. Ze względu na położenie w układzie okresowym pod polonem bywał też nazywany eka-polonem.

1 grudnia 2011 IUPAC zaproponowała ostateczną łacińską i angielską nazwę pierwiastka 116 jako livermorium (symbol Lv)[8], jako uhonorowanie Livermore, gdzie znajduje się Lawrence Berkeley National Laboratory, w którym otrzymano szereg pierwiastków transuranowych. 30 maja 2012 IUPAC oficjalnie zatwierdziła tę nazwę[9]. Polska nazwa pierwiastka, ustalona przez Komisję Terminologii Chemicznej PTChem, brzmi liwermor[1].

PrzypisyEdytuj

  1. a b O nazwach pierwiastków 114 i 116 w języku polskim oraz o nazw tych odmianie. W: Opinie Komisji Terminologii Chemicznej [on-line]. Polskie Towarzystwo Chemiczne, 2014-02-06. [dostęp 2014-02-07].
  2. Oganessian, Yu. Ts., Utyonkov, V. K., Lobanov, Yu. V., Abdullin, F. Sh. i inni. Observation of the decay of 292116. „Phys. Rev. C”. 63 (1), s. 011301, 2000. DOI: 10.1103/PhysRevC.63.011301. 
  3. J. B. Patin, K. J. Moody, M. A. Stoyer, J. F. Wild, D. A. Shaughnessy, N. J. Stoyer: Confirmed results of the 248Cm(48Ca,4n)292116 experiment. Lawrence Livermore National Laboratory, 2013-11-19.
  4. Discovery of the Elements with Atomic Number 114 and 116. International Union of Pure and Applied Chemistry, 2011-06-01. [dostęp 2013-08-26].
  5. Ninov, V., Gregorich, K. E., Loveland, W., Ghiorso, A. i inni. Observation of Superheavy Nuclei Produced in the Reaction of 86Kr with 208Pb. „Physical Review Letters”. 83 (6), s. 1104–1107, 1999. DOI: 10.1103/PhysRevLett.83.1104. 
  6. Berkeley Lab – Results of Element 118 Experiment Retracted.
  7. R. Dalton. Misconduct: The stars who fell to Earth. „Nature”. 
  8. Start of the Name Approval Process for the Elements of Atomic Number 114 and 116. International Union of Pure and Applied Chemistry, 2011-12-01. [dostęp 2013-08-26].
  9. Element 114 is Named Flerovium and Element 116 is Named Livermorium (ang.). Międzynarodowa Unia Chemii Czystej i Stosowanej, 2012-05-30. [dostęp 2012-06-01].