Erb

pierwiastek chemiczny

Erb (Er, łac. erbium) – pierwiastek chemiczny, lantanowiec.

Erb
holm ← erb → tul
Wygląd
srebrzysty
Erb
Widmo emisyjne erbu
Widmo emisyjne erbu
Ogólne informacje
Nazwa, symbol, l.a. erb, Er, 68
(łac. erbium)
Grupa, okres, blok –, 6, f
Stopień utlenienia III
Właściwości metaliczne lantanowiec
Właściwości tlenków słabo zasadowe
Masa atomowa 167,259(3)[a][3] u
Stan skupienia stały
Gęstość 9066 kg/m³
Temperatura topnienia 1529 °C[1]
Temperatura wrzenia 2868 °C[1]
Numer CAS 7440-52-0
PubChem 23980
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
warunków normalnych (0 °C, 1013,25 hPa)

Jest to jeden z czterech pierwiastków, których nazwy zostały utworzone od szwedzkiej miejscowości Ytterby (są to: erb, itr, iterb, terb). Pierwiastek został odkryty w 1843 przez Carla Mosandera.

WystępowanieEdytuj

Erb występuje w skorupie ziemskiej w ilości 2,8 ppm (wagowo), w postaci 5 trwałych izotopów (9 izotopów znanych). Najważniejszymi minerałami erbu są:

  • monacyt (Ce,La,Th,Nd,Y,Pr,Er)PO4 – tzw. piasek monacytowy;
  • bastnazyt (Ce,La,Nd,Y,Pr,Er)CO3F (dużo rzadszy).

ZastosowanieEdytuj

Erb stosowany jest w telekomunikacji we wzmacniaczach sygnału światłowodowego, tzw. EDFA (ang. erbium-doped fiber amplifier). Wykorzystuje się tu jego zdolność do luminescencji z emisją światła o długości fali 1,55 μm, która jest wykorzystywana w światłowodach, gdyż przy tej długości fali występują najmniejsze straty transmisji w włóknach ze szkła krzemionkowego[4]. Wykorzystywany jest także jako dodatek stopowy do wanadu, gdyż obniża jego twardość i ułatwia obróbkę[5]. Tlenku erbu(III) ma intensywny różowy kolor i używany jest do barwienia szkła i szkliw do porcelany[5] oraz do barwienia cyrkonii[6].

UwagiEdytuj

  1. Liczba w nawiasie oznacza niepewność ostatniego podanego miejsca po przecinku.

PrzypisyEdytuj

  1. a b CRC Handbook of Chemistry and Physics, David R. Lide (red.), wyd. 90, Boca Raton: CRC Press, 2009, s. 4-13, ISBN 978-1-4200-9084-0 (ang.).
  2. Erb (nr 263044) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2011-10-04]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
  3. Current Table of Standard Atomic Weights in Order of Atomic Number (ang.). Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights, IUPAC, 2013-09-24. [dostęp 2013-12-02].
  4. Tsuneo Nakahara, Shigeru Tanaka, Masayuki Nishimura, Fiber Optics, [w:] Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley‐VCH, 2006, s. 4, DOI10.1002/14356007.a10_433.pub2 (ang.).
  5. a b C.R. Hammond, The Elements. Erbium, [w:] CRC Handbook of Chemistry and Physics, David R. Lide (red.), wyd. 88, Boca Raton: CRC Press, 2007, s. 4-13, ISBN 978-0-8493-0488-0 (ang.).
  6. Lantanowce, [w:] Jack Challoner, Pierwiastki, czyli z czego zbudowany jest wszechświat, 2012, s. 91, ISBN 978-83-245-2131-9.