Otwórz menu główne

Regionalna izba obrachunkowa (RIO) – państwowy, zewnętrzny i niezależny organ kontroli i nadzoru jednostek samorządu terytorialnego oraz innych podmiotów określonych w ustawie, w zakresie gospodarki finansowej (budżetu) i zamówień publicznych. Izby prowadzą również działalność informacyjną i szkoleniową w zakresie spraw budżetowych. Z punktu widzenia gospodarki finansowej regionalne izby obrachunkowe są państwowymi jednostkami budżetowymi.

Polska
Godło RP
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Polski
Portal Portal Polska
Regionalna izba obrachunkowa w Bydgoszczy

HistoriaEdytuj

Zapowiedzią powstania Izb była ustawa o samorządzie terytorialnym z 8 marca 1990 roku. Jej 86. artykuł mówił, iż organem nadzoru nad działalnością budżetową gmin jest RIO. Same Izby powołała do życia dopiero ustawa z 7 października 1992 roku. Doprecyzowanie działalności RIO nastąpiło w rozporządzeniu Rady Ministrów z 9 grudnia 1992 roku sprawie siedzib i zasięgu terytorialnego regionalnych izb obrachunkowych oraz szczegółowej organizacji izb i trybu postępowania. Działalność RIO znalazła swe usankcjonowanie również w Konstytucji (art. 171).

Początkowo funkcjonowało 17 RIO, od 2000, po zmianach związanych z reformą administracyjną, jest ich 16. Regionalne Izby obrachunkowe działają w następujących miastach:

Podstawa prawna działalnościEdytuj

RIO działają na podstawie:

Organizacja i nadzórEdytuj

Organem izby jest kolegium izby, w którego skład wchodzą: prezes izby, jego zastępca oraz pozostali członkowie kolegium, art. 14 ustawy o RIO. Członków kolegium izby powołuje Prezes Rady Ministrów. Prezesa izby powołuje i odwołuje Prezes Rady Ministrów. Powołanie prezesa oraz członków kolegium następuje po przeprowadzeniu konkursu.

Nadzór nad działalnością regionalnych izb obrachunkowych sprawuje minister właściwy do spraw administracji publicznej (Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji) na podstawie kryterium zgodności z prawem.

Zakres podmiotowy nadzoru i kontroliEdytuj

(art. 1 ust. 2 Ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych)

Regionalne izby obrachunkowe sprawują nadzór nad jednostkami samorządu terytorialnego w zakresie spraw finansowych oraz dokonują kontroli gospodarki finansowej i zamówień publicznych następujących podmiotów:

  1. jednostek samorządu terytorialnego,
  2. związków międzygminnych,
  3. stowarzyszeń gmin oraz stowarzyszeń gmin i powiatów,
  4. związków powiatów,
  5. stowarzyszeń powiatów,
  6. samorządowych jednostek organizacyjnych, w tym samorządowych osób prawnych,
  7. innych podmiotów, które wykorzystują dotacje z budżetu jednostek samorządu terytorialnego.

Zakres przedmiotowy nadzoru i kontroliEdytuj

(art. 11 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych)

W zakresie nadzoru: regionalne izby obrachunkowe mogą nadzorować uchwały i zarządzenia podejmowane przez organy jednostek samorządu terytorialnego, jeśli dotyczą:

  • procedury uchwalania budżetu,
  • budżetu i jego zmian,
  • zaciągania zobowiązań przez jednostki samorządu terytorialnego i udzielania pożyczek,
  • przyznawania dotacji z budżetu jednostek samorządu terytorialnego,
  • podatków i opłat lokalnych,
  • absolutorium,
  • wieloletniej prognozy finansowej i jej zmian.

W zakresie kontroli: regionalne izby obrachunkowe sprawują kontrolę gospodarki finansowej i zamówień publicznych innych podmiotów określonych w art. 1 ust. 2 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych

Prezes Rady Ministrów na wniosek ministra właściwego do spraw administracji publicznej ma prawo rozwiązania kolegium regionalnej izby obrachunkowej w razie powtarzającego się naruszania przez izbę prawa.

Budżet, zatrudnienie i wynagrodzeniaEdytuj

Wydatki i dochody regionalnych izb obrachunkowych są realizowane w części 80 budżetu państwa[1]. Jej dysponentem jest Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji.

W 2017 wydatki RIO wyniosły 123,37 mln zł, a dochody 3,14 mln zł[2]. Przeciętne zatrudnienie w regionalnych izbach obrachunkowych w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło 1250 osób, a średnie miesięczne wynagrodzenie brutto 5563 zł[3].

W ustawie budżetowej na 2018 wydatki RIO zaplanowano w wysokości 123,55 mln zł, a dochody 2,9 mln zł[4].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 30 czerwca 2016 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie klasyfikacji części budżetowych oraz określenia ich dysponentów (Dz.U. z 2016 r. poz. 1026)
  2. Sprawozdanie z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2017 r. (druk nr 2559). Tom I. sejm.gov.pl, 29 maja 2018. s. 1/14, 2/108. [dostęp 2018-09-18].
  3. Informacja o wynikach kontroli wykonania budżetu państwa w 2017 r. w części 80 Regionalne izby obrachunkowe. W: Najwyższa Izba Kontroli [on-line]. nik.gov.pl, maj 2018. s. 20. [dostęp 2018-09-18].
  4. Ustawa budżetowa na rok 2018 z dnia 11 stycznia 2018 r.. W: Dz. U. poz. 291 [on-line]. isap.sejm.gov.pl, 1 lutego 2018. s. 27, 70. [dostęp 2018-09-18].

BibliografiaEdytuj

  • J. Wilk, O właściwości nadzorczej regionalnej izby obrachunkowej nad uchwałami organów jednostek samorządu terytorialnego w sprawie podatków i opłat lokalnych, Nowe Zeszyty Samorządowe 2012, nr 1, s. 9-23.

Linki zewnętrzneEdytuj