Otwórz menu główne

Nowoczesna

polska partia polityczna

Nowoczesna (zapis stylizowany: .Nowoczesna, .N) – polska partia polityczna o charakterze centrowym oraz gospodarczo i obyczajowo liberalnym[2], powołana w 2015 przez Ryszarda Petru. Międzynarodowo od czerwca 2016 należy do Partii Porozumienia Liberałów i Demokratów na rzecz Europy (ALDE)[3]. Do 25 listopada 2017 pełna nazwa partii brzmiała „Nowoczesna Ryszarda Petru”.

.Nowoczesna
Ilustracja
Lider Katarzyna Lubnauer
Data założenia 31 maja 2015
Ideologia polityczna liberalizm, proeuropeizm
Poglądy gospodarcze wolny rynek, kapitalizm, liberalizm gospodarczy
Liczba członków 4160 (czerwiec 2018)[1]
Członkostwo
międzynarodowe
Partia Porozumienia Liberałów i Demokratów na rzecz Europy
Młodzieżówka Forum Młodych Nowoczesnych
Barwy

     błękit

Obecni posłowie
14 / 460
Obecni senatorowie
0 / 100
Obecni eurodeputowani
0 / 51
Obecni radni wojewódzcy
29 / 552
Strona internetowa
Posłowie Nowoczesnej podczas szkolenia dla nowo wybranych posłów w Sali Posiedzeń Sejmu (3 listopada 2015). Od lewej: 1. rząd: Joanna Schmidt, Adam Cyrański; 2. rząd: Mirosław Pampuch, Krzysztof Truskolaski, Marta Golbik; 3. rząd: Adam Szłapka, Monika Rosa, Ewa Lieder; 4. rząd: Jerzy Meysztowicz, Radosław Lubczyk; 5. rząd: Paweł Pudłowski, Zbigniew Gryglas; 6. rząd: Kornelia Wróblewska

Spis treści

HistoriaEdytuj

Powstanie stowarzyszenia o nazwie NowoczesnaPL ogłosił w kwietniu 2015 Ryszard Petru, ówczesny przewodniczący Towarzystwa Ekonomistów Polskich[4]. 31 maja 2015 w Warszawie na Torwarze odbyła się konwencja założycielska[5], na której według informacji organizatorów zebrało się około 6 tysięcy osób[4]. Przewodniczący przedstawił wówczas założenia programowe stowarzyszenia, deklarując jednocześnie możliwość wystawienia kandydatów w zbliżających się wyborach parlamentarnych. Przemawiali także m.in. Wadim Tyszkiewicz – prezydent Nowej Soli, Rafał Brzoska – założyciel InPostu, Adam Kądziela – przewodniczący Forum Młodych Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych Lewiatan, Karolina Wigura – szefowa działu politycznego „Kultury Liberalnej” czy Joanna Scheuring-Wielgus – radna Torunia i działaczka społeczna[4][6].

W związku z kontrowersjami związanymi z nazwą stowarzyszenia (jako podobną do Fundacji Nowoczesna Polska Jarosława Lipszyca)[7], a także trudnością z rejestracją stowarzyszenia w Warszawie[8], zdecydowano się na zmianę nazwy na „Nowoczesna”. Fundację Nowoczesna RP[9] oraz stowarzyszenie Nowoczesna (2 lipca)[10][11] zarejestrowano w Rzeszowie. Partię zarejestrowano 25 sierpnia pod pełną nazwą „Nowoczesna Ryszarda Petru”[12].

Z ugrupowaniem związali się m.in. Wadim Tyszkiewicz[13][14] (który został wiceprezesem stowarzyszenia), Paweł Rabiej[15] czy Jerzy Meysztowicz[16]. Do Nowoczesnej przystąpili w 85% (według ugrupowania) osoby nie należące wcześniej do partii politycznych, a spośród innych osób głównie byli działacze Unii Wolności, Platformy Obywatelskiej oraz Partii Demokratycznej.

28 sierpnia partia zaprezentowała liderów swoich list wyborczych[12], którymi zostali m.in. Ryszard Petru, Jerzy Meysztowicz, Joanna Scheuring-Wielgus i Krzysztof Mieszkowski. W jesiennych wyborach parlamentarnych zarejestrowała listy do Sejmu we wszystkich okręgach[17]. W 16 ze 100 okręgów zarejestrowała kandydatów do Senatu[18]. 19 września odbył się kongres programowy ugrupowania[19]. Partia zdobyła 7,6% głosów[20] i wprowadziła do Sejmu 28 posłów[21]. Wszyscy uzyskali mandaty poselskie po raz pierwszy[22]. W Senacie Nowoczesna nie uzyskała mandatów.

W grudniu 2015 do klubu poselskiego Nowoczesnej dołączył dotychczasowy poseł klubu Kukiz’15[23]. 23 marca 2016 wiceprzewodniczącymi partii zostali Katarzyna Lubnauer, Jerzy Meysztowicz i Joanna Schmidt[24]. W następnym miesiącu powstał klub Nowoczesnej w radzie Wrocławia (utworzony przez byłych radnych PO), który znalazł się w koalicji współrządzącej miastem (wraz z radnymi związanymi z Rafałem Dutkiewiczem i PO – która po kilku miesiącach opuściła koalicję)[25]. W następnym miesiącu Nowoczesna przystąpiła do koalicji Wolność Równość Demokracja, powołanej pod patronatem Komitetu Obrony Demokracji (będąc w niej najsilniejszym podmiotem politycznym)[26]. W tym samym roku (w czerwcu i w listopadzie) do klubu poselskiego Nowoczesnej przeszli dwaj posłowie PO[27][28].

22 września 2016 Sąd Najwyższy oddalił skargę partii i podtrzymał decyzję Państwowej Komisji Wyborczej o odrzuceniu sprawozdania finansowego z wyborów w 2015 w wyniku niezgodnego z prawem przelania 2 mln złotych z konta partii na konto komitetu wyborczego[29]. Nowoczesna straciła na rzecz Skarbu Państwa zakwestionowaną przez PKW kwotę, a także 75% (4,65 mln zł) rocznej subwencji na działalność partii politycznych i 75% dotacji podmiotowej, którą miała otrzymać w związku ze zdobytymi mandatami poselskimi[30]. Odpowiedzialny za błędny przelew Michał Pihowicz zrezygnował z funkcji skarbnika partii[29][31].

W kwietniu 2017 Nowoczesną opuściło czworo posłów, którzy przeszli do klubu parlamentarnego PO[32]. W tym samym miesiącu Ryszard Petru ustąpił z funkcji przewodniczącego klubu poselskiego, a zastąpiła go Katarzyna Lubnauer[33]. W październiku tego samego roku z Nowoczesnej odszedł konserwatywny poseł Zbigniew Gryglas, ze względu na różnice m.in. w kwestiach światopoglądowych[34] (w listopadzie współtworzył on partię Porozumienie, zostając jej wiceprezesem[35]).

25 listopada 2017 odbyła się konwencja wyborcza partii, na której ponad 300 delegatów dokonało wyboru nowych władz ugrupowania partii, sądu koleżeńskiego oraz komisji rewizyjnej. Zmieniono także pełną nazwę partii z „Nowoczesna Ryszarda Petru” na „Nowoczesna”. Nową przewodniczącą partii została Katarzyna Lubnauer, która wygrała w głosowaniu z dotychczasowym szefem Ryszardem Petru 149:140 (wcześniej poparcia udzielili jej Kamila Gasiuk-Pihowicz, Paweł Pudłowski i Piotr Misiło, którzy początkowo także zgłosili zamiar kandydowania)[36].

16 grudnia 2017 partia wybrała nowy, poszerzony zarząd[37], a także powołała radę polityczną, na czele której stanął Paweł Rabiej. 3 stycznia 2018 na wiceprzewodniczących partii wybrani zostali Kamila Gasiuk-Pihowicz, Tadeusz Grabarek, Jerzy Meysztowicz (ponownie) i Witold Zembaczyński[38], zaś sześć dni później Kamila Gasiuk-Pihowicz zastąpiła Katarzynę Lubnauer na stanowisku przewodniczącego klubu poselskiego Nowoczesnej[39].

11 stycznia troje posłów – Krzysztof Mieszkowski, Joanna Scheuring-Wielgus i Joanna Schmidt – zawiesiło członkostwo w klubie, w proteście wobec opuszczenia przez 10 posłów Nowoczesnej głosowania nad skierowaniem do prac w komisji obywatelskiego projektu dotyczącego zmian w prawie dotyczącym aborcji[40] (odwiesili je 1 lutego). Jeden z tych posłów – Adam Cyrański – tego samego dnia wystąpił z partii[41]. 24 lutego tego samego roku z partii odszedł kierujący dotychczas jej młodzieżówką Adam Kądziela[42].

7 marca 2018 Nowoczesna podpisała porozumienie o wspólnym starcie do sejmików województw w wyborach samorządowych w tym samym roku z Platformą Obywatelską (wcześniej obie partie przedstawiły wspólny manifest)[43]. Przyjęło ono potem nazwę „Platforma.Nowoczesna Koalicja Obywatelska”.

9 maja tego samego roku Joanna Scheuring-Wielgus i Joanna Schmidt wystąpiły z partii[44]. Dwa dni później Nowoczesną opuścił jej założyciel Ryszard Petru[45]. Cała trójka założyła następnie koło poselskie Liberalno-Społeczni oraz przystąpiła do tworzenia partii, która przyjęła nazwę Teraz! (jej powstanie ogłoszono 17 listopada).

W przeprowadzonych 21 października wyborach samorządowych Nowoczesna startowała wspólnie z PO w ramach Koalicji Obywatelskiej na terenie całego kraju, nie powołując własnego komitetu; jej kandydaci startowali ponadto pod szyldami lokalnych komitetów. Czworo członków Nowoczesnej kandydowało na prezydentów miast – w Siedlcach, Lubinie, Zamościu i Nowej Soli (w której Wadim Tyszkiewicz w I turze uzyskał reelekcję). Działacze Nowoczesnej wygrali wybory na burmistrzów Białogardu i Twardogóry. Przedstawiciele partii zdobyli ponad 200 mandatów radnych, w tym w ramach KO około 30 w 14 sejmikach[46]. W 8 województwach Nowoczesna weszła w skład koalicji rządzącej – przy czym jedynie w województwie pomorskim jej przedstawicielka zasiadła w zarządzie województwa. Szef rady politycznej partii Paweł Rabiej został powołany na wiceprezydenta stołecznej Warszawy[47].

W listopadzie 2018 na skutek niezadowolenia z koalicji z PO odeszli z partii niemal wszyscy członkowie w województwie podkarpackim[48] (dotychczasowa szefowa tamtejszych struktur wraz z ich częścią przystąpiła do Teraz![49], podobnie jak grupa działaczy w województwie zachodniopomorskim, którzy także opuścili Nowoczesną[50][51]). 30 listopada usunięty z partii i jej klubu poselskiego został Piotr Misiło[52].

5 grudnia tego samego roku, po braku zgody klubu poselskiego Nowoczesnej na powołanie wspólnego klubu parlamentarnego z PO, 6 posłów Nowoczesnej (przewodnicząca klubu Kamila Gasiuk-Pihowicz, a także Elżbieta Stępień, Kornelia Wróblewska oraz trzej posłowie, którzy dołączyli do ugrupowania w trakcie kadencji) wraz z Piotrem Misiłą dołączyło do klubu PO, który przyjął nazwę „Platforma Obywatelska – Koalicja Obywatelska”[53]. Posłowie, którzy opuścili klub Nowoczesnej, przestali być członkami partii[54]. Dzień później formalnie do klubu PO-KO przeszedł także Krzysztof Truskolaski, w związku z czym Nowoczesna utraciła klub i powołała 14-osobowe koło poselskie, na czele którego początkowo stanęła przewodnicząca partii Katarzyna Lubnauer, jednak następnego dnia na jego przewodniczącego wybrano Pawła Pudłowskiego[55].

8 grudnia 2018 Nowoczesna powołała radę samorządową, na czele której stanął prezydent Wrocławia, bezpartyjny Jacek Sutryk (wybrany jako kandydat KO z rekomendacji Nowoczesnej)[56].

ProgramEdytuj

13 listopada 2015 Ryszard Petru ogłosił główne zasady programowe ugrupowania, określone przez media mianem Dekalog Nowoczesnej. Brzmi on następująco:

 

Nowoczesna rozpoczyna pierwszą kadencję w Sejmie. W swoich działaniach i pracach parlamentarnych będziemy:

  1. Zawsze kierować się interesem obywateli.
  2. Konsekwentnie proponować wizję nowoczesnego państwa i gospodarki.
  3. Popierać obniżanie podatków i zwiększenie wolności gospodarczej.
  4. Opowiadać się za wzmocnieniem pozycji Polski w Europie, a nie osłabianiem jej.
  5. Wspierać rozwiązania zwiększające sprawność i jakość państwa.
  6. Zwalczać przywileje władzy i grup społecznych.
  7. Chronić neutralność światopoglądową państwa.
  8. Racjonalnie, a nie ideologicznie podchodzić do problemów.
  9. Poszukiwać rozwiązań, a nie wchodzić w spory.
  10. Odważnie proponować rozwiązania, które mają sens i przynoszą skutek[57].

Główne założenia programowe Nowoczesnej[58][59]:

Niektórzy politycy nowoczesnej wspierają równość małżeństw[62].

DziałaczeEdytuj

Zobacz też kategorię: Politycy Nowoczesnej.
 
Ryszard Petru – założyciel i przewodniczący Nowoczesnej w latach 2015–2017
 
Katarzyna Lubnauer – przewodnicząca Nowoczesnej (od 2017)
 
Kamila Gasiuk-Pihowicz – szefowa klubu Nowoczesnej w 2018
 
Paweł Pudłowski – szef koła Nowoczesnej od 7 grudnia 2018

ZarządEdytuj

Przewodnicząca:

Wiceprzewodniczący:

Sekretarz generalny:

Skarbnik:

Rzecznik prasowy:

Pozostali członkowie:

Przewodniczącym Rady Politycznej partii jest Paweł Rabiej, a przewodniczącym Rady Samorządowej bezpartyjny Jacek Sutryk.

Posłowie VIII kadencjiEdytuj

Byli posłowie Nowoczesnej na Sejm VIII kadencji:

Przewodniczący NowoczesnejEdytuj

Przewodniczący klubu i koła poselskiego NowoczesnejEdytuj

Klub
Koło

Liczba członkówEdytuj

Liczba członków Nowoczesnej
Rok Liczba członków
grudzień 2015 250[63]
styczeń 2016 1,2 tys.[64]
styczeń 2016 ponad 2 tys.[65]
marzec 2016 3 tys.[66]
maj 2016 3,5 tys.[67]
wrzesień 2016 4 tys.[68]
październik 2016 4,2 tys.[69]
styczeń 2017 ponad 5 tys.[70]
wrzesień 2017 6 tys.[71]
czerwiec 2018 4160[1]

PrzypisyEdytuj

  1. a b Wniosek o udostępnienie informacji publicznej – liczba członków Nowoczesnej. [dostęp 20 sierpnia 2018].
  2. Parties and Elections in Europe: Poland (ang.). parties-and-elections.eu. [dostęp 19 sierpnia 2016].
  3. Ciudadanos, Nowoczesna, Naša stranka and Civic Position join ALDE Party (ang.). aldeparty.eu. [dostęp 24 marca 2018].
  4. a b c NowoczesnaPL: uwolnić gospodarkę, zmienić system ubezpieczeń społecznych. bankier.pl, 31 maja 2015. [dostęp 1 czerwca 2015].
  5. Czarnecki: Ryszard Petru odnosi się do idei dawnej Unii Wolności, czyli politycznego trupa. gazetaprawna.pl, 31 maja 2015. [dostęp 20 sierpnia 2018].
  6. NowoczesnaPL – Co powinniśmy wiedzieć o ugrupowaniu Ryszarda Petru. gazeta.pl, 31 maja 2015. [dostęp 1 czerwca 2015]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  7. Spór o nazwę inicjatywy Petru. To „raczej reklama dla mało znanej fundacji”. tvn24.pl, 1 czerwca 2015. [dostęp 7 września 2015].
  8. Petru wietrzy spisek w sprawie rejestracji Nowoczesnej. „Nie wierzę, że to przypadek”. dziennik.pl, 19 czerwca 2015. [dostęp 7 września 2015].
  9. Kontakt. nowoczesnapl.org. [dostęp 1 czerwca 2016].
  10. Stowarzyszenie Nowoczesna z siedzibą w Rzeszowie. radio.rzeszow.pl, 23 lipca 2015. [dostęp 8 listopada 2015]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-06-11)].
  11. Informacje w wyszukiwarce podmiotów KRS. [dostęp 8 listopada 2015].
  12. a b „Osoby, których nie znacie z pyskówek telewizyjnych”. Nowoczesna pokazała „jedynki”. tvn24.pl, 28 sierpnia 2015. [dostęp 7 września 2015].
  13. Piotr Bakselerowicz: Kto pójdzie pod rękę z Ryszardem Petru? Wadim Tyszkiewicz i.... gazeta.pl, 15 czerwca 2015. [dostęp 7 września 2015].
  14. Wadim Tyszkiewicz: Wybrałem NowoczesnaPL. mpolska24.pl, 2 czerwca 2015. [dostęp 7 września 2015].
  15. Kamil Sikora: Gdzie jest Petru i NowoczesnaPL? „Jeździmy po Polsce, budujemy struktury, program już w lipcu”. natemat.pl, 26 czerwca 2015. [dostęp 19 września 2015].
  16. Jerzy Meysztowicz: „Ryszard Petru wie, jak zmienić Polskę, bo ma doświadczenie”. radiokrakow.pl, 1 czerwca 2015. [dostęp 10 czerwca 2015].
  17. Wykaz komitetów wyborczych. pkw.gov.pl. [dostęp 19 września 2015].
  18. Wykaz komitetów wyborczych. pkw.gov.pl. [dostęp 19 września 2015].
  19. Petru: 16 proc. PIT, CIT i VAT, koniec przywilejów emerytalnych, przejrzyste prawo. Kongres programowy Nowoczesnej. polskieradio.pl, 19 września 2015. [dostęp 19 września 2015].
  20. Komunikat Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 26 października 2015 r. o zbiorczych wynikach głosowania na listy kandydatów na posłów w skali kraju. pkw.gov.pl, 26 października 2015.
  21. Serwis PKW – Wybory 2015. [dostęp 4 listopada 2015].
  22. Klub Poselski Nowoczesna. „Kronika Sejmowa”, s. 20, 16 listopada 2015. 
  23. Poseł Kukiza opuścił klub. Przez oświadczenie majątkowe. I... przeszedł do Nowoczesnej. gazeta.pl, 21 grudnia 2015. [dostęp 21 grudnia 2015]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-01-17)].
  24. Nowoczesna z nowymi wiceprzewodniczącymi. nowoczesna.org. [dostęp 9 stycznia 2018].
  25. Klub Nowoczesnej w Radzie Miejskiej Wrocławia. nowoczesna.org, 25 kwietnia 2016. [dostęp 20 lipca 2016].
  26. Manifest Koalicji Wolność Równość Demokracja. ruchkod.pl, 6 maja 2016. [dostęp 5 września 2016].
  27. Jaros przechodzi do Nowoczesnej. wyborcza.pl, 13 czerwca 2016. [dostęp 13 czerwca 2016].
  28. Poseł Marek Sowa przeszedł z Platformy Obywatelskiej do klubu Nowoczesnej. polskieradio.pl, 16 listopada 2016. [dostęp 16 listopada 2016].
  29. a b Nowoczesna bez państwowej dotacji. „Gazeta Wyborcza”, s. 5, 23 września 2016. 
  30. To tylko „uchybienie”, a Nowoczesna straci miliony. Sąd Najwyższy oddalił jej skargę na decyzję PKW. gazeta.pl, 22 września 2016. [dostęp 1 października 2016]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  31. Nowoczesna. Nowy skarbnik. „Gazeta Wyborcza”, s. 3, 29 września 2016. 
  32. Sławomir Neumann potwierdza. Posłowie Nowoczesnej trafią do PO. radiozet.pl, 12 kwietnia 2017. [dostęp 13 kwietnia 2017].
  33. Rekonstrukcja Nowoczesnej. Lubnauer nową szefową klubu. tvp.info.pl, 26 kwietnia 2017. [dostęp 26 kwietnia 2017].
  34. Zbigniew Gryglas odchodzi z Nowoczesnej. rp.pl, 9 października 2017. [dostęp 12 października 2017].
  35. „Porozumienie” stało się faktem. rp.pl, 4 listopada 2017. [dostęp 8 listopada 2017].
  36. Lubnauer nową szefową Nowoczesnej. Pokonała Petru. polsatnews.pl, 25 listopada 2017. [dostęp 25 listopada 2017].
  37. Nowoczesna wybrała nowy zarząd. tvn24.pl. [dostęp 9 stycznia 2018].
  38. Lubnauer wybrała wiceprzewodniczących partii. Nie ma wśród nich Petru. tvn24.pl, 3 stycznia 2018. [dostęp 3 stycznia 2018].
  39. Gasiuk-Pihowicz nową szefową klubu Nowoczesnej. onet.pl. [dostęp 9 stycznia 2018].
  40. Troje posłów Nowoczesnej zawiesza członkostwo w partii. „Nie zapisywałam się do Średniowiecznej”. wprost.pl, 11 stycznia 2018. [dostęp 12 stycznia 2018].
  41. Angelina Kosiek: Poseł Adam Cyrański zrezygnował z członkostwa w Nowoczesnej. „Decyzja nieodpowiedzialna”. wyborcza.pl, 11 stycznia 2018. [dostęp 12 stycznia 2018].
  42. Kądziela odchodzi z Nowoczesnej. Zostaje w biurze poselskim Petru. onet.pl, 25 lutego 2018. [dostęp 25 lutego 2018].
  43. PO i Nowoczesna razem do wyborów. Schetyna i Lubnauer podpisali porozumienie. wprost.pl, 7 marca 2018. [dostęp 23 marca 2018].
  44. Łukasz Rogojsz: Scheuring-Wielgus i Schmidt odchodzą z Nowoczesnej. gazeta.pl, 9 maja 2018. [dostęp 9 maja 2018].
  45. Paweł Kośmiński: Ryszard Petru odchodzi z Nowoczesnej. „To moje dziecko, ale dziś już podąża swoją własną drogą”. wyborcza.pl, 11 maja 2018. [dostęp 2018-05-11].
  46. Nowoczesna podsumowuje kampanię wyborczą. radiolodz.pl, 30 października 2018. [dostęp 2018-10-30].
  47. Paweł Rabiej Wiceprezydentem Warszawy. nowoczesna.org, 25 listopada 2018. [dostęp 2018-12-04].
  48. Koniec Nowoczesnej na Podkarpaciu?. radio.rzeszow.pl, 16 listopada 2018. [dostęp 2018-11-16].
  49. Anna Skiba jest już w nowej partii. Przystąpiła do Teraz! Ryszarda Petru. rzeszow-news.pl, 17 listopada 2018. [dostęp 2018-11-17].
  50. Politycy Nowoczesnej z Pomorza Zachodniego masowo odchodzą. Wracają do Petru i dołączają do Teraz!. gazeta.pl, 29 listopada 2018. [dostęp 2018-12-04].
  51. Byli działacze Nowoczesnej przechodzą do partii Teraz! „Sercem jesteśmy z Ryszardem Petru”. wyborcza.pl, 29 listopada 2018. [dostęp 2018-12-04].
  52. Magdalena Nałęcz: Piotr Misiło został wykluczony z Nowoczesnej. „SMS-em”. 30 listopada 2018. [dostęp 2018-12-01].
  53. Koniec klubu Nowoczesnej. Ośmiu posłów z .N przeszło do Platformy Obywatelskiej. polskieradio.pl, 5 grudnia 2018. [dostęp 2018-12-05].
  54. Jakub Krzywiecki: Wypowiedź Katarzyny Lubnauer. 300polityka.pl, 5 grudnia 2018. [dostęp 2018-12-05].
  55. Nowe władze koła Nowoczesnej. interia.pl, 8 grudnia 2018. [dostęp 2018-12-08].
  56. Marcin Rybak: Sutryk pokieruje Radą Samorządową Nowoczesnej. „Nadal jestem bezpartyjny”. gazetawroclawska.pl, 8 grudnia 2018. [dostęp 2018-12-08].
  57. Ryszard Petru ogłosił „dekalog Nowoczesnej”. onet.pl, 13 listopada 2015. [dostęp 13 listopada 2015].
  58. NowoczesnaPL. nowoczesnapl.org, 31 maja 2015. [dostęp 1 czerwca 2015].
  59. Nowoczesna chce euro, związków partnerskich, finansowania in vitro z budżetu i świeckiego państwa. nowoczesna.org, 21 maja 2017. [dostęp 22 maja 2017].
  60. a b c d Pytania i odpowiedzi. nowoczesna.org. [dostęp 2 stycznia 2016].
  61. Ustawa z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży. sejm.gov.pl. [dostęp 2 stycznia 2016].
  62. Nie tylko związki, ale i małżeństwa?. queer.pl, 5 lipca 2018. [dostęp 15 lipca 2018].
  63. Grzegorz Skowron: Nowoczesna Ryszarda Petru wyrasta na drugą siłę polityczną w naszym kraju. dziennik.pl, 7 grudnia 2015. [dostęp 21 grudnia 2015].
  64. Kamil Sikora: W strukturach .Nowoczesnej wybuchł konflikt. To dla Petru pierwszy egzamin z poważnej polityki. natemat.pl, 6 stycznia 2016. [dostęp stycznia 2016].
  65. Renata Grochal: Coraz więcej chętnych do Nowoczesnej. Zgłaszają się nawet działacze PO. wyborcza.pl, 20 stycznia 2016. [dostęp 20 stycznia 2016].
  66. Michał Kolanko: Monika Rosa w RDC o cofnięciu programu 500+: Za trzy lata będzie problem z tym, aby budżet się domknął. 300polityka.pl, 11 marca 2016. [dostęp 11 marca 2016].
  67. Bartosz Dyląg: Nowoczesna świętuje pierwsze urodziny. Co jej się udało, a co nie?. parlamentarny.pl, 30 maja 2016. [dostęp 1 czerwca 2016].
  68. Michał Kolanko: Petru: W Warszawie Nowoczesna będzie miała własnego kandydata. Liczymy, że PO go poprze w II turze. 300polityka.pl, 7 września 2016. [dostęp 23 września 2016].
  69. Renata Grochal, Sebastian Klauziński: Nowoczesna i Razem na jednym wózku. Jak sobie poradzą bez państwowych pieniędzy?. wyborcza.pl, 19 października 2016. [dostęp 26 października 2016].
  70. Paweł Rabiej: Petru jest twarzą Nowoczesnej. Ufamy mu. rmf24.pl, 20 stycznia 2017. [dostęp 27 stycznia 2017].
  71. W listopadzie Nowoczesna wybierze władze partii. pap.pl, 2 września 2017. [dostęp 12 stycznia 2018].

Linki zewnętrzneEdytuj