Kalendarium historii Torunia

Toruń
Toruń2017.jpg
Ten artykuł jest częścią cyklu artykułów o Toruniu
Obelisk w Starym Toruniu, upamiętniający domniemane miejsce pierwotnej lokalizacji Torunia
Zachodnie skrzydło klasztoru franciszkanów, obecnie część kościoła NMP
W 1274 Toruń otrzymał przywilej na budowę kramów i ław chlebowych, wraz z budową wieży obecnego Ratusza Staromiejskiego
W latach 1391-1399 gruntownie przebudowano Ratusz Staromiejski
Zamek Dybowski w Toruniu, na którym w 1454 nadano przywileje „złotej wolności szlacheckiej”
Katedralny dzwon Tuba Dei (Trąba Boża) z 1500 roku – największy średniowieczny dzwon w Polsce i jeden z największych średniowiecznych dzwonów kołysanych w Europie Środkowej
1751 roku otwarto fabrykę pierników Gustawa Weesego, dziś Muzeum Toruńskiego Piernika
1853 roku odsłonięto pomnik Mikołaja Kopernika na Rynku Staromiejskim w Toruniu, dzieło berlińskiego rzeźbiarza Fryderyka Tiecka
Nr 1 Gazety Toruńskiej z 1 stycznia 1867
Siedziba najstarszego na Pomorzu Towarzystwa Naukowego w Toruniu
Tramwaj na ulicy Mickiewicza/Sienkiewicza, początek XX w.
Budynek Teatru wybudowany w 1904 roku
W 1920 roku Toruń stał się stolicą województwa pomorskiego, na zdjęciu Pomorski Urząd Wojewódzki
W 1924 roku utworzono leśny Rezerwat przyrody Las Piwnicki
W 1933 roku otwarto Most drogowy im. Józefa Piłsudskiego przez Wisłę, na zdjęciu stan obecny

Kalendarium historii Torunia – chronologiczne zestawienie najważniejszych faktów z dziejów miasta[1].

Toruń to prężny ośrodek gospodarczykulturalnynaukowyakademicki oraz turystycznym, a także ważny węzłem zarówno drogowy jak i kolejowy. Obecnie szesnaste pod względem liczby ludności miasto w kraju (203 158 mieszkańców według GUS na dzień 31.12.2014). 

Jedna z dwóch stolic województwa kujawsko-pomorskiego, siedziba m.in. Urzędu marszałka województwa, zarządu województwa i sejmiku wojewódzkiego. Miasto pełni również role stolicy powiatu toruńskiego, nie wchodząc w jego skład. Jest także jednym z miast centralnych Bydgosko-Toruńskiego Obszaru Funkcjonalnego[2].

Stolica diecezji toruńskiej kościoła rzymskokatolickiego.

Pochodzenie nazwy miastaEdytuj

Najstarsze zapisy z lat 1222 i 1230 mówią o osadzie Tarnowo. Po założeniu przez Krzyżaków grodu obronnego z zamkiem pojawiły się nazwy: Torun (1231), Thorun (1233), Thoron (1241), i Thorum (1248). Żadna z tych form nie ma źródła w języku niemieckim, co świadczy o przekształceniu (zniemczeniu) pierwotnej nazwy Tarnów, czyli miejsca gdzie rosła tarnina. Marcin Kromer pisał: Gedeon, biskup płocki, za zgodą kolegium kapłańskiego dodał Tarnów (Tarnovia), który teraz jest Toruniem, a jego tłumacz z łaciny, Stanisław Sarnicki, jest autorem zdania: Toruń przez nich założony, ongiś Tarnowem zwany był. Należy więc uznać, że nazwa Toruń, choć zrywa całkowicie więź z pierwotnym Tarnowem, jest repolonizacją[3] .

Okres starożytnyEdytuj

Wczesne średniowieczeEdytuj

  • VIII-XII wiek – osada na miejscu późniejszego zamku krzyżackiego, przy przeprawie przez Wisłę, przy bursztynowym szlaku
  • 1217 - najazdy Prusów niszczące dzielnicę mazowiecką, w tym okolice Torunia

Czasy krzyżackie (1228-1454)Edytuj

W granicach Rzeczypospolitej (1454-1793)Edytuj

Złote lata (XV-XVII wiek)Edytuj

Osobny artykuł: Oblężenie Torunia (1658).

Okres wojen (XVII-XVIII wiek)Edytuj

Osobny artykuł: Oblężenie Torunia (1703).

W Królestwie Prus (1793-1806)Edytuj

W Księstwie Warszawskim (1807-1815)Edytuj

Osobny artykuł: Oblężenie Torunia (1809).

W Królestwie Prus (1815-1920)Edytuj

Okres międzywojenny (1920-1939)Edytuj

II wojna światowa (1939–1945)Edytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Z HISTORII MIASTA (pol.). torun.pl.
  2. ZIT: Porozumienie podpisane (pol.). torun.pl. [dostęp 2014-04-08].
  3. Jan Miodek, Rozmyślajcie nad mową!, Prószyński i S-ka, Warszawa 1998, ​ISBN 83-7180-885-2
  4. Prezydent Mościcki na procesji Bożego Ciała w 1933 r. [ARCHIWALIA], Torun.Wyborcza.pl [dostęp 2019-06-19] (pol.).
  5. Wyborcza.pl, torun.wyborcza.pl [dostęp 2019-09-07].

Linki zewnętrzneEdytuj