Bloudkova velikanka

Kompleks skoczni narciarskich w Planicy

Bloudkova velikanka – kompleks skoczni narciarskich w Planicy, wybudowany w 1934 przez Stanko Bloudka. Współcześnie w skład kompleksu wchodzą między innymi skocznia duża (K125) i normalna (K95).

Bloudkova velikanka
Punkt konstrukcyjny K125
Ilustracja
Państwo  Słowenia
Miejscowość Planica
Data otwarcia 2012
Rozmiar skoczni (HS) 138 m
Igelit jest
Rekord 142 m
(2014-03-23) Słowenia Peter Prevc
Najdłuższy skok 149,0 m
(2014-03-29) Słowenia Anže Lanišek
Kluby SD Planica
Położenie na mapie Słowenii
Mapa konturowa Słowenii, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Bloudkova velikanka”
Ziemia46°28′35″N 13°43′16″E/46,476389 13,721111
Srednija velikanka
Punkt konstrukcyjny K95
ilustracja
Państwo  Słowenia
Rozmiar skoczni (HS) 102 m
Igelit jest
Rekord 106 m
(2014-02-16) Słowenia Dejan Judež
Bloudkova velikanka (1934)
Punkt konstrukcyjny K130
Ilustracja
Państwo  Słowenia
Data otwarcia 1934
Rozmiar skoczni (HS) 140 m
Igelit brak
Rekord 147,5 m
(1998-03-22) Japonia Noriaki Kasai
Kluby SD Planica

W 1932 roku Joso Gorec, szef Jugosłowiańskiego Związku Narciarskiego i założyciel Planicy, zatrudnił swojego przyjaciela Bloudka do sporządzenia planów nowej skoczni K-80, ale po ustaleniu lokalizacji i wykonaniu pomiarów geodezyjnych zabrakło mu pieniędzy. Ivan Rožman przystąpił do rysowania planów nowej skoczni K-90 i zbudował oryginalną skocznię i udało się zbudować skocznię tylko w dwa miesiące, od października do grudnia 1933 roku. Po tym, jak skocznia została niesłusznie nazwana imieniem Bloudka, chociaż nie był on pierwotnym konstruktorem, wyjechał z Planicy już w 1935 roku. Doprowadziło to do ogromnych napięć i walki, ponieważ Rožman zarzucił Joso Gorecowi, że powinien coś zrobić z nazwą i nie faworyzować Bloudka, ponieważ byli bardzo dobrymi przyjaciółmi z tego samego klubu SK Ilirija. Jednak Bloudek wrócił natychmiast jako główny konstruktor odpowiedzialny za wszystkie powiększenia skoczni, wszystkie rekordy świata aż do śmierci[1].

Na tej skoczni ustanowiono 10 oficjalnych rekordów świata, a 5 z upadkiem lub dotykiem. Pierwszy w historii oficjalny skok na ponad sto metrów oddano tutaj w 1936 roku, kiedy Sepp Bradl wylądował na 101,5 metra[2][3].

HistoriaEdytuj

 
Stanko Bloudek

W 1934 wybudowana została skocznia (wówczas mamucia) o punkcie konstrukcyjnym K-90, oficjalnie otwarta 4 lutego Mistrzostwami Królestwa Jugosławii. 25 marca odbył się pierwszy międzynarodowy konkurs. Birger Ruud ustanowił wówczas nowy rekord świata w długości skoku, skacząc 92 m. W trakcie zawodów w 1936 roku Bradlowi udało się ustać pierwszy skok ponad 100 m. W konkursie udziału nie brali Norwegowie, gdyż próbowali ustanowić rekord w swoim kraju.

W czasie II wojny światowej wciąż bito tu rekordy. W 1941 roku Rudi Gering ustanowił tylko dwa rekordy świata (108 i 118 m), a nie pięć, tak często mylnie cytowanych. Heinz Palme dotknął ziemi na rekordowym dystansie 109 metrów. Z słoweńskich źródeł wynika, że Hans Lahr (111 m) i Paul Krauß 112 m skoczyli po tym, jak Gering ustanowił swój drugi rekord świata[4][5].

W 1954 roku stworzono pierwsze plany budowy nowej, większej skoczni narciarskiej i od 1969 roku do lotów używana była już Letalnica. Mimo tego aż do lat 90. w kompleksie regularnie organizowane były zawody[6].

Ostatni międzynarodowe konkursy rozegrane na obiekcie K-120 to zakończenie Pucharu Świata w sezonie 1997/1998 w dniach 21 i 22 marca 1998 oraz zawody Pucharu Kontynentalnego w sezonie 2000/01 dnia 18 lutego 2001. Skocznia była użytkowana do 16 grudnia 2001 roku, później popadła w ruinę. Z powodu problemów finansowych była nieczynna przez ponad 10 lat. Dłużej działała skocznia normalna (Srednija velikanka), na której zawody Pucharu Kontynentalnego organizowano aż do sezonu 2006/2007. Rozegrano tam też Mistrzostwa Świata Juniorów w Narciarstwie Klasycznym 2007[6].

W lutym 2011 została podjęta decyzja o budowie Planica Nordic Centrum, tj. o przebudowie istniejących obiektów i budowie nowych[7]. W październiku 2012 ukończono przebudowę Bloudkovej i Srednijej velikanki, po której rozmiary skoczni zostały zmienione do rozmiarów HS-139 i HS-104. 13 października 2012 pierwszy skok na nowym obiekcie oddał Primož Peterka, a następnego dnia podczas otwarcia obiektu rozegrano mistrzostwa Słowenii w skokach narciarskich, których zwycięzcą został Jurij Tepeš[8]. W sezonie 2013/2014 po 16 latach przerwy na skoczni odbyły się konkursy Pucharu Świata[6].

W związku z nowymi przepisami Międzynarodowej Federacji Narciarskiej w sezonie 2017/2018 został zmieniony rozmiar skoczni normalnej z odległości 104 na 102 metry, oraz rozmiar skoczni dużej ze 139 na 138 metrów[9][10].

Parametry (po przebudowie w 2012 roku)Edytuj

Skocznia dużaEdytuj

  • Punkt konstrukcyjny: 125 m
  • Wielkość skoczni (HS): 138 m
  • Długość rozbiegu: 98,4 m
  • Nachylenie rozbiegu: 35°
  • Długość progu: 6,7 m
  • Nachylenie progu: 11°
  • Wysokość progu: 3,1 m
  • Nachylenie zeskoku: 33,55°

Skocznia normalnaEdytuj

  • Punkt konstrukcyjny: 95 m
  • Wielkość skoczni (HS): 102 m
  • Długość rozbiegu: 88,5 m
  • Nachylenie rozbiegu: 34°
  • Długość progu: 6,4 m
  • Nachylenie progu: 10,5°
  • Wysokość progu: 2,4 m
  • Nachylenie zeskoku: 35,17°

Lista triumfatorów zawodów w PlanicyEdytuj

Data Skocznia Zawody 1. miejsce 2. miejsce 3. miejsce
4 lutego 1934   K-90 Otwarcie   Franc Palme   Bogo Šramel   Gregor Klančnik
25 marca 1934   K-90 Międzynarodowy   Birger Ruud   Sigmund Ruud   Gregor Höll
17 marca 1935   K-106 Międzynarodowy   Stanisław Marusarz   Antonín Bartoň   Marcel Reymond
15 marca 1936   K-106 Międzynarodowy   Sepp Bradl   Gregor Höll   Rudolf Rieger
16 marca 1938   K-106 Studiowanie   Sepp Bradl   Hans Wiedemann   Walter Delle Karth
10 marca 1940   K-120 Studiowanie   Sepp Bradl   Gustl Berauer   Paul Häckel
2 marca 1941   K-120 Studiowanie   Rudi Gering   Paul Krauß   Hans Lahr
24 marca 1947   K-120 Studiowanie   Rudi Finžgar   Charles Blum   Fritz Tschannen
17 marca 1948   K-120 MTLN   Fritz Tschannen   Jean Zurbriggen   Charles Blum
14-17 marca 1950   K-120 MTLN   Janez Polda   Rudi Finžgar   Sverre Stenersen
19 marca 1950   K-120 Wystawa   Rudi Finžgar   Slattsveen   Janez Polda
13-14 marca 1954   K-120 MTLN   Ossi Laaksonen   Jack Alfredsen   Hemmo Silvennoinen
9-10 marca 1957   K-120 MTLN   Helmut Recknagel   Eino Kirjonen   Pekka Tirkkonen
26-27 marca 1960   K-120 MTLN   Helmut Recknagel   Arne Larsen   Raimo Vitikainen
22-24 marca 1963   K-120 K.O.P. MTLN   Dieter Bokeloh   Dietmar Klemm   Veit Kührt
25-27 marca 1966   K-120 MTLN   Jiří Raška   Michaił Wierietiennikow   Dieter Neuendorf
24 marca 1968   K-120 Pomnik Polda 3   Jiří Raška   Josef Matouš   Willi Schuster
25 marca 1973   K-120 Pomnik Polda 6   Walter Steiner   Heinz Wosipiwo   Josef Matouš
12 kwietnia 1975   K-120 Kongsberg Cup   Toni Innauer   Rudolf Wanner   Janez Loštrek
13 kwietnia 1975   K-120 Pomnik Polda 7   Willi Pürstl   Bogdan Norčič   Rudolf Wanner
20 marca 1976   K-120 Kongsberg Cup   Hans Wallner   Bogdan Norčič   Peter Leitner
21 marca 1976   K-120 Pomnik Polda 8 zawody odwołane z powodu złych warunkow pogodowych
19 marca 1978   K-120 Pomnik Polda 9   Reinhold Bachler   Bogdan Norčič   Marko Mlakar
22 marca 1980   K-120 Puchar Świata   Hubert Neuper   Armin Kogler   Hans Millonig
22 marca 1981   K-120 Puchar Świata   Dag Holmen Jensen   Armin Kogler   Alfred Groyer
28 marca 1982   K-120 Puchar Świata   Ole Bremseth   Hubert Neuper   Massimo Rigoni
27 marca 1983   K-120 Puchar Świata   Primož Ulaga   Horst Bulau   Richard Schallert
25 marca 1984   K-120 Puchar Świata   Pavel Ploc   Vegard Opaas   Piotr Fijas
23 marca 1986   K-120 Puchar Świata   Ernst Vettori   Andreas Felder   Matti Nykänen
27 marca 1988   K-120 Puchar Świata   Primož Ulaga   Rajko Lotrič   Didier Mollard
26 marca 1989   K-120 Puchar Świata   Jens Weißflog   Kent Johanssen   Andreas Felder
24 marca 1990   K-120 Puchar Świata   Roberto Cecon   Ari-Pekka Nikkola   Jens Weißflog
25 marca 1990   K-120 Puchar Świata   Ari-Pekka Nikkola   Dieter Thoma   Primož Ulaga
28 marca 1992   K-120 Puchar Świata
drużynowy
  Austria
Andreas Felder
Martin Höllwarth
Werner Rathmayr
Heinz Kuttin
  Niemcy
Christof Duffner
Andreas Scherer
Ralf Gebstedt
Jens Weißflog
  Finlandia
Ari-Pekka Nikkola
Toni Nieminen
Raimo Ylipulli
Risto Laakonen
29 marca 1992   K-120 Puchar Świata   Andreas Felder   Heinz Kuttin   Toni Nieminen
27 marca 1993   K-120 Puchar Świata
drużynowy
  Japonia
Masahiko Harada
Noriaki Kasai
Takanobu Okabe
Naoki Yasuzaki
  Norwegia
Roar Ljøkelsøy
Bjørn Myrbakken
Helge Brendryen
Espen Bredesen
  Słowenia
Robert Meglič
Matjaž Zupan
Urban Franc
Samo Gostiša
28 marca 1993   K-120 Puchar Świata   Espen Bredesen   Andreas Felder   Christof Duffner
12 grudnia 1993   K-120 Puchar Świata   Jens Weißflog   Andreas Goldberger   Espen Bredesen
9 grudnia 1995   K-120 Puchar Świata
drużynowy
  Finlandia
Jani Soininen
Mika Laitinen
Ari-Pekka Nikkola
Janne Ahonen
  Japonia
Jin’ya Nishikata
Kenji Suda
Hiroya Saito
Masahiko Harada
  Norwegia
Espen Bredesen
Eirik Halvorsen
Roar Ljøkelsøy
Lasse Ottesen
10 grudnia 1995   K-120 Puchar Świata   Mika Laitinen   Roar Ljøkelsøy   Janne Ahonen
24 marca 1996   K-120 Wystawa   Primož Peterka   Andreas Goldberger   Samo Gostiša
21 marca 1998   K-120 Puchar Świata   Kazuyoshi Funaki   Primož Peterka   Hiroya Saito
22 marca 1998   K-120 Puchar Świata   Noriaki Kasai   Hiroya Saito   Martin Höllwarth
21 marca 2014   HS 139 Puchar Świata   Severin Freund   Anders Bardal   Peter Prevc
22 marca 2014   HS 139 Puchar Świata
drużynowy
  Austria
Stefan Kraft
Andreas Kofler
Thomas Diethart
Gregor Schlierenzauer
  Polska
Maciej Kot
Piotr Żyła
Klemens Murańka
Kamil Stoch
  Norwegia
Andreas Stjernen
Tom Hilde
Anders Fannemel
Anders Bardal
23 marca 2014   HS 139 Puchar Świata   Peter Prevc   Severin Freund   Anders Bardal

MTLN – międzynarodowy tydzień lotów narciarskich

Rekordziści skoczniEdytuj

Skocznia duża K120 (przed przebudową)Edytuj

W 1941 roku ustanowiono tylko dwa rekordy świata, a nie pięć.[4][5] W sumie dziesięć rekordów świata.

Data Zawodnik Odległość
4 lutego 1934     Jahr (premiera) 55,0 m
4 lutego 1934     Rado Istenič 55,0 m
4 lutego 1934     Tone Dečman 56,0 m
4 lutego 1934     Edo Bevc 55,0 m
4 lutego 1934     Franc Palme 55,0 m
4 lutego 1934     Jahr 62,0 m
4 lutego 1934     Tone Dečman 62,5 m
23 marca 1934     Per Jonson 78,0 m
23 marca 1934     Birger Ruud 78,0 m
23 marca 1934     Sigmund Ruud 81,0 m
23 marca 1934     Sigmund Ruud 82,0 m
23 marca 1934     Gregor Höll 83,0 m
24 marca 1934     Sigmund Ruud 85,5 m
25 marca 1934     Birger Ruud 86,5 m
25 marca 1934     Gregor Höll 89.0 m
25 marca 1934     Sigmund Ruud 95.0 m
25 marca 1934     Birger Ruud 92,0 m  
14 marca 1935     Reidar Andersen 93,0 m  
15 marca 1935     Stanisław Marusarz 95,0 m  
15 marca 1935     Reidar Andersen 98,0 m  
15 marca 1935     Reidar Andersen 99,0 m  
15 marca 1936     Josef Bradl 101,5 m  
Data Zawodnik Odległość
15 marca 1938     Josef Bradl 107,0 m  
2 marca 1941     Rudi Gehring 108,0 m  
2 marca 1941     Heinz Palme 109.0 m
2 marca 1941     Rudi Gehring 118,0 m  
14 marca 1948     Janez Polda 120.0 m
14 marca 1948     Charles Blum 121.0 m
15 marca 1948     Fritz Tschannen 120,0 m  
8 marca 1957     Helmut Recknagel 120,0 m
9 marca 1957     Helmut Recknagel 124,0 m
25 marca 1960     Helmut Recknagel 124,5 m
27 marca 1960     Helmut Recknagel 127,0 m
25 marca 1966     Jiří Raška 129,0 m
27 marca 1966     Jiří Raška 130,0 m
21 marca 1976     Lennart Elimä 132,0 m
22 marca 1981     Armin Kogler 134,0 m
26 marca 1993     Noriaki Kasai 140,0 m
27 marca 1993     Noriaki Kasai 140,0 m
27 marca 1993     Noriaki Kasai 140,0 m
24 marca 1996     Primož Peterka 140.0 m
24 marca 1996     Primož Peterka 142.0 m
24 marca 1996     Primož Peterka 142.0 m
22 marca 1998     Noriaki Kasai 147,5 m

     Rekord świata z upadkiem lub dotykiem.

     Rekord skoczni z upadkiem lub dotykiem.

GaleriaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Neznana znana Planica (Ustęp 5) (słoweń.). smucisca.net, 13 marca 2010.
  2. Svetozar Guček, 90-letnik (słoweń.). Gore in ljudje, 1 januar 2010.
  3. Luftseilas på ski (strona 4) (norw.). Nordland Avis, 1 april 1952.
  4. a b Znamki 101 za nas in 108 za Nemce & Serija senzacij (strona 1, kolumna 4) (słoweń.). Jutro, 3 marca 1941.
  5. a b Neverjetne daljave (strona 4, kolumna 4) (słoweń.). Slovenski dom, 3 marca 1941.
  6. a b c Velikanka, Planica. skisprungschanzen.com. [dostęp 2012-10-15].
  7. Anna Bińkowska: Skoki Narciarskie: Powstanie „Planica Nordic Centrum”. skijumping.pl, 2011-02-16. [dostęp 2012-10-15].
  8. Konstancja Suchanek: Skoki Narciarskie: Jurij Tepes ponownie mistrzem Słowenii. skijumping.pl, 2012-10-14. [dostęp 2012-10-15].
  9. Adam Bucholz: Planica i Vikersund z HS240. FIS ujednolica przepisy o rozmiarach obiektów. skijumping.pl, 2017-11-16. [dostęp 2017-11-21].
  10. Homologated Jumping Hills (ang.). fis-ski.com, 2017-11-19. [dostęp 2017-11-21].

BibliografiaEdytuj