1 Pułk Piechoty Legionów

Ten artykuł dotyczy 1 Pułku Piechoty Legionów. Zobacz też: 1 Pułk Piechoty – inne pułki piechoty z numerem 1.

1 Pułk Piechoty Legionów Józefa Piłsudskiego (1 pp Leg.) – oddział piechoty Wojska Polskiego II RP w latach 1918-1939.

1 Pułk Piechoty Legionów
Ilustracja
Odznaka 1 pułku piechoty Legionów
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1918
Rozformowanie 1939
Nazwa wyróżniająca Legionów
Patron Józef Piłsudski
Tradycje
Święto 6 sierpnia
Nadanie sztandaru 1914; 1919; 1922
Rodowód Pierwsza Kompania Kadrowa
1 pułk piechoty
Dowódcy
Pierwszy kpt Józef Piłsudski
Ostatni ppłk Jan Kasztelowicz
Działania zbrojne
wojna polsko-bolszewicka
kampania wrześniowa
Organizacja
Kryptonim „Wisła”[1]
Dyslokacja Wilno[2](Koszary Szeptyckiego na Śnipiszkach)
Rodzaj sił zbrojnych wojska lądowe
Rodzaj wojsk piechota
Podległość 1 Dywizja Piechoty Legionów
Odznaczenia
Ag virtuti.jpg
Orzełek 1 pp Leg.
29 lipca - 3 sierpnia 1920
J. Piłsudski
E. Śmigły-Rydz
Z. Wenda

GenezaEdytuj

1 pułk piechoty Legionów był najstarszym pułkiem Wojska Polskiego II RP. Swoimi tradycjami nawiązywał do 1 Kompanii Kadrowej, która 6 sierpnia 1914 wkroczyła do Królestwa Polskiego z terenu Galicji[3] oraz 1 pułku piechoty, który w latach 1914–1917 wziął udział w krwawych walkach pod Łowczówkiem, Tarłowem, czy Kostiuchnówką[3].

Wojna polsko-bolszewickaEdytuj

1 pułk piechoty Legionów został utworzony w listopadzie 1918 odrębnie w dwóch miejscach: w Jabłonnie i w Radymnie. Następnie brał udział w walkach z bolszewikami. W 1919 wyzwalał Wilno, walczył na Wileńszczyźnie i Białorusi. Zimą 1920 uczestniczył w walkach o Dyneburg. Na wiosnę brał udział w wyprawie na Kijów. Niestety kontrofensywa sowiecka zmusiła siły polskie do odwrotu. Pułk powstrzymywał m.in. oddziały 1 Armii Konnej Siemiona Budionnego. Podczas sierpniowej ofensywy wojsk polskich wyzwolił Drohiczyn, Białystok (bitwa białostocka 22 sierpnia), następnie walczył o Lidę. Walki zakończył 18 października pod Radoszkowiczami. 3 grudnia 1920 sztandar pułku został udekorowany przez marszałka Józefa Piłsudskiego Krzyżem Srebrnym Orderu Wojskowego Virtuti Militari[4].

Okres międzywojennyEdytuj

Pierwszym pokojowym garnizonem 1 pułku piechoty Legionów była Wilejka[5]. Następnie pułk przeniesiony został do garnizonu Wilno, do „Koszar imienia 1 Brygady Legionów Komendanta Józefa Piłsudskiego”[6] przy ulicy Kalwaryjskiej na Śnipiszkach[5]. Kadra batalionu zapasowego stacjonowała w Jabłonnie[7]. Pułk wchodził w skład 1 Dywizji Piechoty Legionów[8].

Święto pułkowe obchodzono 6 sierpnia w rocznicę wymarszu 1 Kompanii Kadrowej z krakowskich Oleandrów[5].

Na podstawie rozkazu wykonawczego Ministerstwa Spraw Wojskowych do Departamentu Piechoty o wprowadzeniu organizacji piechoty na stopie pokojowej PS 10-50 z 1930 roku, w Wojsku Polskim wprowadzono trzy typy pułków piechoty. 1 pułk piechoty zaliczony został do typu II pułków piechoty (tzw. wzmocnionych). W każdym roku otrzymywał około 845 rekrutów. Stan osobowy pułku wynosił 68 oficerów oraz 1900 podoficerów i szeregowców. Na czas wojny przewidywany był do pierwszego rzutu mobilizacyjnego. W okresie zimowym posiadał dwa bataliony starszego rocznika i batalion szkolny, w okresie letnim zaś trzy bataliony strzeleckie. Jego stany były wyższe od pułku „normalnego” (typ I) o ok. 400-700 żołnierzy[9].

Wojna obronna 1939 r.Edytuj

W końcu sierpnia 1939 roku 1 pułk piechoty Legionów pod dowództwem płk. dypl. Kazimierza Burczaka skoncentrował się w lasach między Bugiem i Narwią. Wchodził on w skład 1 Dywizji Piechoty Legionów gen. Wincentego Kowalskiego w ramach Grupy Operacyjnej „Wyszków”. Pułk wraz z całą GO znajdował się w odwodzie Naczelnego Wodza. Nocą z 4 na 5 września odmaszerował w rejon Różana, gdzie stoczył pierwsze walki z Niemcami. W dniach 5–6 września bronił pozycji w rejonie Pułtuska. Następnie 7 września wycofał się na linię rzeki Bug. 8 września stoczył walkę pod Wyszkowem. Ponieważ zaszła groźba okrążenia, 10 września rozpoczął odwrót w kierunku Białej Podlaskiej. 11 września po zajęciu przez Niemców Kałuszyna oddziały 1 DP Leg. zostały okrążone. Rozpoczął się dwudniowy ciężki bój, podczas którego 1 pułk piechoty Legionów walczył m.in. z niemieckim pułkiem SS „Leibstandarte Adolf Hitler”. W dniach 11–12 września stoczył walkę o Kałuszyn ponosząc ciężkie straty, następnie w dniach 13–14 września walczył pod Stoczkiem. 14 września nacierał na Trzciniec, aby otworzyć 1 DP Leg. drogę na południe Polski. W czasie tego natarcia poniósł tak ciężkie straty (m.in. ranny został dowódca pułku płk K. Burczak), że przestał istnieć jako samodzielna jednostka. Resztki pułku przeszły w rejon Chełma, gdzie została zreorganizowana 1 DP Leg. Następnie wzięły jeszcze udział w walkach w rejonie Tarnawatki i Antoniówki w dniach 23–24 września, gdzie skapitulowały wraz z pozostałymi jednostkami.

LegioniściEdytuj

Dowódcy pułku
Zastępcy dowódcy pułku
Kwatermistrzowie pułku
Oficerowie pułku
Karol Bacz
Józef Blauer
Włodzimierz Bochenek
Stefan Dąb-Biernacki
Orest Teodor Dżułyński
Wacław Kostek-Biernacki
Zygmunt Bobrowski
Wacław Denhoff-Czarnocki
Gustaw Orlicz-Dreszer
Franciszek Dubiel
Kazimierz Fabrycy
August Emil Fieldorf
Mikołaj Freund-Krasicki
Teodor Furgalski
Mieczysław Giergielewicz
Leon Grot
Władysław Marian Jakowicki
Bronisław Marian Jakubowski
Tadeusz Kasprzycki
Janusz Korsak
Franciszek Kruk-Grzybowski
Władysław Langner
Tadeusz Lubicz-Niezabitowski
Bronisław Mansperl
Józef Bronisław Marjański
Feliks Jan Mazurkiewicz
Bogusław Miedziński
Tadeusz Piskor
Zygmunt Piwnicki
Henryk Pohoski
Stanisław Profic
Stanisław Plappert
Franciszek Sobolta
Jarosław Szafran
Stanisław Tessaro
Józef Wiatr
Wacław Scaevola-Wieczorkiewicz
Kazimierz Wiśniewski
Eugeniusz Kogut-Wyrwiński
Mieczysław Wyżeł-Ścieżyński
Kordian Józef Zamorski
Stanisław Zwojszczyk
Podoficerowie i szeregowcy
Mieczysław Sylwester Bobrownicki-Libchen
Leon Dorantt
Konstanty Kułagowski
Tadeusz Kułakowski
Władysław Markowski
Tadeusz Miś
Adolf Nowaczyński
Franciszek Sokół
Modest Żabski

Obsada personalna w 1939 rokuEdytuj

Obsada personalna i struktura organizacyjna w marcu 1939 roku[12][a]:

Dowództwo, kwatermistrzostwo i pododdziały specjalne[14]
  • dowódca pułku – płk dypl. Kazimierz Franciszek Burczak
  • I zastępca dowódcy pułku – ppłk dypl. Bogdan Alfons Szeligowski
  • adiutant – por. Bogusław Cereniewicz
  • starszy lekarz – mjr dr Czesław Raczkowski
  • młodszy lekarz – ppor. Lek. Edward Michał Nowak
  • II zastępca dowódcy pułku – ppłk Adam Obtułowicz
  • oficer mobilizacyjny – kpt. adm. (piech.) Józef Roman Lipczyński
  • zastępca oficera mobilizacyjnego – kpt. Ludwik Gluza
  • oficer administracyjno-materiałowy – kpt. Stanisław Józef Gabriel Doborski
  • oficer gospodarczy – por. int. Antoni Kossacki
  • oficer żywnościowy – chor. Władysław Sokołowski
  • dowódca kompanii gospodarczej i oficer taborowy – por. tab. Feliks Paweł Szymański
  • kapelmistrz – ppor. adm. (kapelm.) Aleksander Rutka
  • dowódca plutonu łączności – por. Józef Zapolski
  • dowódca plutonu pionierów – por. Stanisław Puzyna
  • dowódca plutonu artylerii piechoty – kpt. art. Henryk Aleksander Trojańczyk
  • dowódca plutonu przeciwpancernego – por. Konstanty Wiśniewski
  • dowódca oddziału zwiadu – por. Mieczysław Zaborowski
I batalion
  • dowódca batalionu – mjr Włodzimierz Julian Grabowski
  • dowódca 1 kompanii – kpt. Tomasz Polak
  • dowódca plutonu – por. Konrad Kazimierz Bukowski
  • dowódca plutonu - ppor. Władysław Piotrowski
  • dowódca 2 kompanii – kpt. Wacław II Kobyliński
  • dowódca plutonu – ppor. Wacław Kuczuk
  • dowódca 3 kompanii – por. Józef Hieronim Korejwo
  • dowódca plutonu – ppor. Leon Hrynkiewicz-Sudnik
  • dowódca 1 kompanii karabinów maszynowych – kpt. Klemens Kowalczyński
  • dowódca plutonu – por. Zygmunt Lewandowski
  • dowódca plutonu – ppor. Zdzisław Jakub Mac
II batalion
  • dowódca batalionu – mjr Ludwik Marian Lubicz-Niezabitowski
  • dowódca 4 kompanii – kpt. kontr. Aleksander Chorolski
  • dowódca plutonu – por. Bolesław Skinder
  • dowódca plutonu - ppor. Bolesław Jackiewicz
  • dowódca 5 kompanii – por. Hieronim Mażulis
  • dowódca plutonu – ppor. Michał Dobrzyński
  • dowódca 6 kompanii - kpt Jan Patyra
  • dowódca plutonu Jaromir Kazimierz Szokalski
  • dowódca 2 kompanii karabinów maszynowych - por. Henryk Łoziński
  • dowódca plutonu - por. Edgar Ryszard Silinicz
III batalion
  • dowódca batalionu - mjr Józef Roczniak
  • dowódca 7 kompanii - por. Marian Paliński
  • dowódca plutonu - ppor. Kazimierz Stefan Batog
  • dowódca 8 kompanii - kpt. Stefan Gutkowski
  • dowódca plutonu - ppor. Władysław Kazimierz Skoczeń
  • dowódca plutonu - ppor. Eugeniusz Raczko
  • dowódca 9 kompanii - kpt Mikołaj Jabłoński
  • dowódca plutonu - por. Kazimierz Antoni Karol
  • dowódca plutonu - ppor. Jan Rajmund Rudnicki
  • dowódca 3 kompanii karabinów maszynowych - kpt. Zygmunt Edward Urbanowicz
  • dowódca plutonu - por. Zygmunt Krzymowski
  • dowódca plutonu - ppor. Gracjan Pohosski
  • na kursie - por. Bolesław Pilecki
1 obwód przysposobienia wojskowego „Wilno”
  • kmdt obwodowy PW – kpt. piech. Zenon Wincenty Jarosz
  • kmdt miejski PW Wilno I – kpt. piech. Jan Daniuszewicz

Obsada personalna we wrześniu 1939 roku[15]Edytuj

Dowództwo
  • dowódca pułku - płk dypl. piech. Kazimierz Burczak
  • I adiutant - kpt. Wacław Kobyliński
  • II adiutant – por. Bogusław Cereniewicz
  • oficer informacyjny – por. Zygmunt Krzymowski
  • oficer łączności – por. Józef Zapolski
  • kwatermistrz – kpt. Stanisław Dobrski
  • oficer płatnik - por. Antoni Kossacki
  • oficer żywnościowy – chor. Władysław Sokołowski
  • naczelny lekarz – ppor. lek. Edward Nowak
  • kapelan – NN
  • dowódca kompanii gospodarczej - por. Tarasiewicz
I batalion
  • dowódca I batalionu - mjr Włodzimierz Grabowski
  • adiutant I batalionu – por. Julian Gągolski
  • dowódca 1 kompanii strzeleckiej – kpt. Tomasz Polak
  • dowódca 2 kompanii strzeleckiej - por. Bolesław Pilecki
  • dowódca 3 kompanii strzeleckiej – por. Konrad Bukowski
  • dowódca 1 kompanii ckm - por. Zygmunt Lewandowski
II batalion
  • dowódca II batalionu - mjr Jan Ziemba
  • adiutant II batalionu – por. Konstanty Kondraciuk
  • dowódca 4 kompanii strzeleckiej - por. Eugeniusz Browko
  • dowódca 5 kompanii strzeleckiej - por. Hieronim Mażulis
  • dowódca 6 kompanii strzeleckiej – por. Kazimierz Skup
  • dowódca 2 kompanii ckm – por. Henryk Łoziński
III batalion
  • dowódca III batalionu – mjr Józef Roczniak
  • adiutant III batalionu - por. Wiktor Pade
  • dowódca 7 kompanii strzeleckiej - por. Bolesław Burski
  • dowódca 8 kompanii strzeleckiej - por. Stanisław Furgał
  • dowódca 9 kompanii strzeleckiej - kpt. Mikołaj Jabłoński
  • dowódca 3 kompanii ckm – kpt. Zygmunt Urbanowicz
Pododdziały specjalne
  • dowódca kompanii zwiadowczej - por. Mieczysław Zaborowski
  • dowódca kompanii przeciwpancernej - por. Konstanty Wiśniewski
  • dowódca plutonu artylerii piechoty – kpt. Henryk Trojańczyk
  • dowódca kompanii technicznej - por. Stanisław Puzyna
  • dowódca plutonu pionierów - NN
  • dowódca plutonu przeciwgazowego – pchor. Piotrowski

Kawalerowie Virtuti MilitariEdytuj

Kawalerowie Virtuti Militari 1914–1921[16][17]
Stopień[b] Nazwisko i imię Numer
Chorągiew pułkowa
kapral Abramowski Alfred
legionista Almstaedt Hugon 7263
kapral LP Anczakowski Kazimierz 7281
kapral Andruszko Andrzej
sierżant Apfel-Czaszka Stanisław Albin
podporucznik Arciszewski Tomasz
major Argasiński Tadeusz
podporucznik Bacz Karol
porucznik Bagniewski Juliusz
plutonowy Bajdek Ludwik
sierżant Banaszkiewicz Mieczysław
legionista Bandurski Władysław
sierżant Bartkowski Aleksander
podporucznik doktor Becker Henryk „Wiesław”
kapral Bednarski Feliks
podporucznik Bernadzki Marian
starszy sierżant Berstling Franciszek
plutonowy Beutler Otton
podporucznik Bielski Wiktor
podchorąży Bigda Kazimierz
plutonowy Blak Jan
porucznik Blejarski Władysław
sierżant Blumski Bronisław
kapral Blusiewicz Zygmunt
podchorąży Błaszczyk Ludwik
podporucznik Bojanowski Stanisław
kapitan Bojarski Kazimierz Paweł „Kuba”
porucznik Borkiewicz Adam
porucznik Brodowski Mieczysławski „Mieczysław”
chorąży Brodowski-Skała Stanisław
podporucznik Broniewski Władysław„Orlik”
porucznik Burczak Kazimierz
podporucznik Buś Ignacy
legionista Bydliński Józef
podporucznik Ceceniewski Izydor
legionista Chmara Józef
sierżant Chłond Stanisław
kapral Chmielowski Czesław
podporucznik Chmara Jakub
porucznik Cumura Witold Jakub
kapral Chociszewski Feliks
ksiądz kapelan Ciepichałł Henryk
kapral Ciepielowski Władysław
starszy legionista Cieśliński Kazimierz
sierżant sztabowy Cieślik Stanisław
sierżant Czaderski Władysław
kapral Czapiński Emil
podporucznik Czarnecki Zygmunt
podporucznik Dańko Jerzy
podporucznik Darocha Jakub
podporucznik Dąbrowski Henryk
plutonowy Dąbrowski Stanisław
kapral Dąbrowski Teofil
podporucznik Dłużniakiewicz „Sęp” Janusz
kapral Dobrowolski-Sęk Henryk
plutonowy Domański Władysław
kapral Dostych Jan
kapitan Dragat Władysław
porucznik Dreszer Eugeniusz „Stefan Słomka”
kapral Drwięga Jan
sierżant Drzewiecki Adam
sierżant Drzewiecki Teofil
podporucznik Dubeński Jan
porucznik Dubiel Franciszek
kapral Dudek Ludwik
sierżant LP Dyląf Józef
kapral LP Dymczak Aleksander
plutonowy Dymidas Stefan
starszy sierżant Dziennik Feliks
chorąży Dżułyński
kapral Fabiszewski Stefan
sierżant Falkiewicz Stanisław
chorąży Fedorczyk Stanisław
chorąży sanitarny Fela Józef
podporucznik Felker Stanisław
legionista Fieldorf Emil
kapral Figa Józef
sierżant Figler Marian
major Fleszar-Satyr Albin
starszy legionista Furman Mateus
sierżant Gagatek Piotr
podporucznik Galbasz Bernard Bronisław
podchorąży Galiński Michał
sierżant Gancarz Bolesław
sierżant Garstka Kazimierz
starszy sierżant Gil Piotr
kapral Godek-Żar Franciszek
sierżant Gołdyn Jan
kapral Gołębiowski Emil
sierżant Gołębiowski Wacław
sierżant Gorczyca Stanisław
podporucznik Gorgoń Henryk
starszy legionista Górski Tadeusz
podporucznik Greffner Alfred
legionista Grela Józef
podporucznik Grossek Michał
plutonowy Grubski Antoni
starszy legionista Grzybek Franciszek
podporucznik Gutowski Tadeusz
kapral Guzy Henryk
porucznik Harasimowicz Józef
kapral Herzog Franciszek
kapitan Hochfeld Stanisław
kapral Hodała Karol
sierżant Holcer Leon
sierżant Hyjek Stanisław
porucznik lekarz doktor Jakowicki Władysław Marian
starszy sierżant Jasiewicz Leon
kapral Jędruch Aleksander
podoficer sanitarny Jungermann Izaak
plutonowy Kakiet Władysław KS nr 1843
starszy sierżant Kalinowski Bronisław
sierżant Kalinowski Stanisław
plutonowy Kałuża Jan
kapral Kamiński „Luboń” Kazimierz
sierżant inżynier Kamocki Stanisław
legionista Karcher August
podporucznik Kotowicz Jan
sierżant Kaudelka „Wichnia” Tadeusz
kapral Kębłowski Stanisław
podporucznik Kiciński Ludwik
legionista Kłodnicki Ryszard
sierżant Kobiałko Józef
podchorąży Kobylański II Tadeusz
sierżant Kojder Józef
kapral Kokoszka Józef
podporucznik Kolbusz Franciszek
podporucznik Kołodziejski Stanisław
kapral Kondysar Ferdynand (Kondysał)
legionista Kotarbiński Władysław
kapral Kozacki Onufry
starszy legionista Kozakiewicz Józef
sierżant Krzymowski Jan
major Kozicki Stanisław Józef
kapral Kozioł Jakub
kapral Kram Leon
starszy legionista Kruczek Józef
podpułkownik Kruszewski Jan
legionista Kublin Kazimierz
podporucznik Kuczek Jan
podporucznik Kuczyński Zygmunt
kapitan Lis-Kula Leopold
podporucznik Kuryłowicz Józef
sierżant Kuśnierz Michał
legionista Kwiatkowski Roman
legionista Lachowicz Jan
podpułkownik Langner Władysław „Złom”
kapral Lech Edmund
starszy sierżant Lehr Jan
podporucznik Lepecki Mieczysław Bohdan
kapral Leszkiewicz Leopold
legionista Lewandowski Leon
sierżant Lignar Mieczysław
starszy legionista Łęgocki Czesław
kapral Łucki Jan ps. „Podobiński”
sierżant Moroz Michał Włodzimierz
sierżant Muszyński Kazimierz
sierżant Muszyński Michał
porucznik Rawicz-Mysłowski Mieczysław
kapral Machnik Walenty
kapral Machawski Stanisław
podporucznik doktor Maciesza Adolf
podporucznik Maćko-Złom Rudolf
podporucznik Majewski Tadeusz
podporucznik Majkowski Benedykt
podporucznik Manspel-Chaber Bronisław
sierżant Marczewski Kazimierz
legionista Markowski Eugeniusz
podporucznik Marski-Marjański Józef
podporucznik Marusiński-Lelum Adam
legionista Mazurkiewicz Feliks Jan
podporucznik Medyński Eugeniusz
podporucznik Michałowski-Wolski Stanisław
kapral Michalski Jerzy
kapral Micielski Antoni
sierżant Mijał Władysław
porucznik Milko Władysław
podporucznik Mioduszewski Bolesław
sierżant Miszewski Włodzimierz „Orski”
porucznik Młodzianowski Kazimierz „Dąbrowa”
kapitan Młynarski Ludwik
porucznik Monasterski-Kordjan Tadeusz
podporucznik inżynier Moniuszko Kazimierz
sierżant Morbitzer Władysław
kapral Nebelski Adam
porucznik Neuman Spława Józef
sierżant Niedziałek Wojciech
podporucznik Niedźwiecki Karol
podporucznik Nitecki Feliks
kapral Hauke-Nowak Aleksander
podporucznik Nowicki Teofil
sierżant Noworyta Piotr
kapral Obłąk Jan
podporucznik Obtułowicz Adam
podporucznik Okulski Edward
kapitan Opieliński-Wojsznar Jan
podporucznik Orłowicz Józef
starszy legionista Orłowski Wiktor
sierżant Pachołek-Proszowski Władysław
major Pakosz Michał
sierżant Panek Bronisław
podporucznik Młot-Parczyński Stanisław
starszy legionista Pasiak Antoni
podporucznik Pawlik Jan
plutonowy Pawłowski Roman
kapral inżynier Pągowski Bolesław
podporucznik Pełka Tadeusz
kapitan Pększyc-Grudziński Franciszek
podporucznik Pfister Wilhelm
kapitan Piątek Kazimierz Jan „Herwin”
sierżant Piękoś Ludwik
podporucznik Piękoś Stanisław
podporucznik doktor Pikusa Bolesław
podporucznik doktor Polniaszek Franciszek
kapral Popowicz Adam
kapral Poręba-Porębski Adolf
starszy legionista Pulit Jan
legionista Radliński Eugeniusz
porucznik Radoński-Żarski Zygmunt
legionista Radzikowski Stanisław
plutonowy Rakowski Józef
legionista Rejko Wacław
sierżant Rogowski Bazyli
kapitan Romańczuk Zenon
podporucznik Roślakowski Stanisław
sierżant Rosołowski Tadeusz
sierżant Różański Józef
legionista Różański II Józef
kapral Różański Kazimierz
sierżant Rożen Władysław
sierżant Ruchaj Aleksander
legionista Ruziecki-Kościelecki Kazimierz
podporucznik Rybak-Bożywoj Józef
podporucznik Rybasiewicz-Wilczyński Karol
legionista Rzepecki Jan
starszy sierżant Sabatowski Kazimierz
podporucznik Siciński Stanisław
porucznik Sas-Kulczycki Julian
kapral Smertelnik-Rusin Jan
kapral Sobieraj Michał
podporucznik Sobolta Franciszek
podporucznik Sochański Henryk
podporucznik Soja Michał
kapral Stachlewski-Wiesław Bronisław
kapral Stroiwąs Antoni
kapral Stawarz Wincenty
legionista doktor Sternchuss Adolf
plutonowy Stieber Michał
podporucznik Stopyra „Lech” Piotr
starszy legionista Streit Leon
kapral Styczyński Tadeusz
podporucznik Strzelecki Janusz
kapral Strzelecki Janusz
kapral Strzelecki „Kazik” Kazimierz
starszy sierżant Suchocki Józef
podporucznik Sudacki Józef
starszy legionista Sujkowski-Bolko Zbigniew
porucznik Dojan-Surówka Edward
legionista Swierszcz Jan
major Szafran Jarosław 7078
podporucznik doktor Szalla Kazimierz
sierżant doktor Szarski Stanisław
kapral Szatrowski Antoni
kapral Szeligowski Ratajko Bohdan
plutonowy Szykuła Bolesław
legionista Ślązak
starszy legionista Ślugaj Józef Michał
sierżant Kruk-Śmigla Jan
sierżant Śmiłowski Filip
legionista Świercz Wincenty
podporucznik Świercz Wincenty
podporucznik Tomaszewski-Wysocki Aleksander
kapitan Truszkowski vel Szafran Tadeusz
kapral Trzciński Stanisław
kapral Turek Franciszek
plutonowy Turski Aureli
kapral Tyrcha Józef
kapitan Ulatowski Leon 7128
sierżant Walewski Walenty
porucznik Wasiutyński Andrzej
sierżant Dunin-Wąsowicz Wiktor 7113
kapitan Zygmunt Wenda Zdzisław
kapral Wielgut Franciszek
sierżant Winiarski-Jar Aleksander
podporucznik Wojakowski Władysław
kapral Wojciechowski-Dziuk Antoni
sierżant Worono Konstanty
legionista Wyrobiec Stanisław
podporucznik Wyrwalski Władysław
major Wyrwiński Eugeniusz „Kogut” 7108
starszy legionista Zadworny Jan
porucznik Zamorski Kordian Józef
podporucznik Zbijewski-Soroka Adam
sierżant Zdon Marian 5910
major SG Kalina-Zieleniewski Tadeusz 7083
porucznik Zinth-Rzecki Edward
starszy legionista Ziółkowski Jan
sierżant Zubosz-Kaliński Władysław
podporucznik Zwojszczyk Stanisław
starszy sierżant Żabski Modest
sierżant Żubr Roman
porucznik doktor Żuliński Tadeusz Józef
ksiądz kapelan Żytkiewicz Stanisław 7068


Żołnierze pułku odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari za wojnę 1914-1920. W nawiasie podano numer krzyża[16][17]

Chorągiew pułkowa
kpr. Alfred Abramowski
leg. Hugon Almstaedt (7263)
śp. kpr. LP Kazimierz Anczakowski (7281)
kpr. Andrzej Andruszko
sierż. Stanisław Albin Apfel-Czaszka[c]
ppor. Tomasz Arciszewski
mjr Tadeusz Argasiński
ppor. Karol Bacz
śp. por. Juliusz Bagniewski
plut. Ludwik Bajdek
sierż. Mieczysław Banaszkiewicz
śp. leg. Władysław Bandurski
śp. sierż. Aleksander Bartkowski
ppor. dr Henryk Becker „Wiesław”
kpr. Feliks Bednarski
ppor. Marian Bernadzki
st. sierż. Franciszek Berstling
plut. Otton Beutler
ppor. Wiktor Bielski
pchor. Kazimierz Bigda
plut. Jan Blak
por. Władysław Blejarski
sierż. Bronisław Blumski
kpr. Zygmunt Blusiewicz
śp. pchor. Ludwik Błaszczyk
ppor. Stanisław Bojanowski
śp. kpt. Kazimierz Paweł Bojarski „Kuba”
por. Adam Borkiewicz
por. Mieczysław Brodowski-Mieczysław
chor. Stanisław Brodowski-Skała
ppor. Władysław Broniewski „Orlik”
por. Kazimierz Burczak
ppor. Ignacy Buś
leg. Józef Bydliński
ppor. Izydor Ceceniewski
sierż. Stanisław Chłond
leg. Józef Chmara
kpr. Czesław Chmielowski
ppor. Jakub Chmura[20]
por. Witold Jakub Cumura
kpr. Feliks Chociszewski
ks. kap. Henryk Ciepichałł
kpr. Władysław Ciepielowski
st. leg. Kazimierz Cieśliński
sierż. sztab. Stanisław Cieślik
sierż. Władysław Czaderski
kpr. Emil Czapiński
ppor. Zygmunt Czarnecki
ppor. Jerzy Dańko
ppor. Jakub Darocha
ppor. Henryk Dąbrowski
plut. Stanisław Dąbrowski
kpr. Teofil Dąbrowski
ppor. Janusz Dłużniakiewicz „Sęp”
kpr. Henryk Dobrowolski-Sęk
plut. Władysław Domański
kpr. Jan Dostych
kpt. Władysław Dragat
por. Eugeniusz Dreszer „Stefan Słomka”
kpr. Jan Drwięga
sierż. Adam Drzewiecki
sierż. Teofil Drzewiecki
ppor. Jan Dubeński
śp. por. Franciszek Dubiel
kpr. Ludwik Dudek
sierż. Józef Dyląg (LP)
kpr. Aleksander Dymczak (LP)
plut. Stefan Dymidas
st. sierż. Feliks Dziennik
chor. Orest Dżułyński
kpr. Stefan Fabiszewski
sierż. Stanisław Falkiewicz
chor. Stanisław Fedorczyk
chor. Józef Fela
ppor. Stanisław Felker
leg. Emil Fieldorf
kpr. Józef Figa
sierż. Marian Figler
mjr Albin Fleszar-Satyr
st. leg. Mateus Furman
sierż. Piotr Gagatek
ppor. Bernard Bronisław Galbasz
pchor. Michał Galiński
sierż. Bolesław Gancarz
sierż. Kazimierz Garstka
st. sierż. Piotr Gil
śp. kpr. Franciszek Godek-Żar
sierż. Jan Gołdyn[d]
śp. kpr. Emil Gołębiowski
śp. sierż. Wacław Gołębiowski
sierż. Michał Włodzimierz Moroz
sierż. Kazimierz Muszyński
sierż. Michał Muszyński
por. Mieczysław Rawicz-Mysłowski
kpr. Adam Nebelski
por. Józef Neuman Spława
sierż. Wojciech Niedziałek
ppor. Karol Niedźwiecki
ppor. Feliks Nitecki
kpr. Aleksander Hauke-Nowak
ppor. Teofil Nowicki
sierż. Piotr Noworyta
kpr. Jan Obłąk
ppor. Adam Obtułowicz
ppor. Edward Okulski
kpt. Jan Opieliński-Wojsznar
ppor. Józef Orłowicz
st. leg. Wiktor Orłowski
sierż. Władysław Pachołek-Proszowski
mjr Michał Pakosz
sierż. Bronisław Panek
ppor. Stanisław Młot-Parczyński
st. leg. Antoni Pasiak
ppor. Jan Pawlik
plut. Roman Pawłowski
kpr. inż. Bolesław Pągowski
ppor. Tadeusz Pełka
kpt. Franciszek Pększyc-Grudziński
ppor. Wilhelm Pfister
śp. kpt. Kazimierz Jan Piątek „Herwin”
ppor. Franciszek Sobolta
ppor. Henryk Sochański
ppor. Michał Soja
kpr. Bronisław Stachlewski-Wiesław
kpr. Antoni Stroiwąs
kpr. Wincenty Stawarz
leg. dr Adolf Sternchuss
plut. Michał Stieber
ppor. Piotr Stopyra „Lech”
st. leg. Leon Streit
kpr. Tadeusz Styczyński
ppor. Janusz Strzelecki
kpr. Kazimierz Strzelecki „Kazik”
st. sierż. Józef Suchocki
ppor. Józef Sudacki
st. leg. dr Zbigniew Sujkowski-Bolko
por. Edward Dojan-Surówka
leg. Jan Swierszcz
mjr Jarosław Szafran 7078
ppor. dr Kazimierz Szalla
sierż. dr Stanisław Szarski
kpr. Antoni Szatrowski
kpr. Bohdan Szeligowski Ratajko
plut. Bolesław Szykuła
leg. Ślązak
st. leg. Józef Michał Ślugaj
sierż. Jan Kruk-Śmigla
sierż. Filip Śmiłowski
leg. Wincenty Świercz
ppor. Aleksander Tomaszewski-Wysocki
sierż. Stanisław Gorczyca
ppor. Henryk Gorgoń
st. leg. Tadusz Górski
ppor. Alfred Greffner
leg. Józef Grela
ppor. Michał Grossek
plut. Antoni Grubski
st. leg. Franciszek Grzybek
ppor. Tadeusz Gutowski
kpr. Henryk Guzy
por. Józef Harasimowicz
kpr. Franciszek Herzog
kpt. Stanisław Hochfeld
kpr. Karol Hodała
sierż. Leon Holcer
sierż. Stanisław Hyjek
por. lek. dr Władysław Marian Jakowicki
st. sierż. Leon Jasiewicz
kpr. Aleksander Jędruch
podof. sanit. Izaak Jungermann
plut. Władysław Kakiet
st. sierż. Bronisław Kalinowski
sierż. Stanisław Kalinowski
sierż. Władysław Zubosz-Kaliński
plut. Jan Kałuża
kpr. Kazimierz Kamiński „Luboń”
sierż. inż. Stanisław Kamocki
leg. August Karcher
ppor. Jan Kotowicz
sierż. Tadeusz Kaudelka „Wichnia”
kpr. Stanisław Kębłowski
ppor. Ludwik Kiciński
leg. Ryszard Kłodnicki
sierż. Józef Kobiałko
pchor. Tadeusz II Kobylański[22]
sierż. Józef Kojder
kpr. Józef Kokoszka
ppor. Franciszek Kolbusz
ppor. Sanisław Kołodziejski
kpr. [Ferdynand Kondysał
leg. Władysław Kotarbiński
kpr. Onufry Kozacki
st. leg. Józef Kozakiewicz
mjr Stanisław Józef Kozicki
kpr. Jakub Kozioł
kpr. Leon Kram
st. leg. Józef Kruczek
ppłk Jan Kruszewski
sierż. Jan Krzymowski
leg. Kazimierz Kublin
ppor. Jan Kuczek
ppor. Zygmunt Kuczyński
kpt. Leopold Lis-Kula
por. Julian Sas-Kulczycki
ppor. Józef Kuryłowicz
sierż. Michał Kuśnierz
leg. Roman Kwiatkowski
leg. Jan Lachowicz
ppłk Władysław Langner „Złom”
kpr. Edmund Lech
st. sierż. Jan Lehr
ppor. Mieczysław Bohdan Lepecki
kpr. Leopold Leszkiewicz
leg. Leon Lewandowski
sierż. Mieczysław Lignar
st. leg. Czesław Łęgocki
kpr. Walenty Machnik
kpr. Stanisław Machawski
ppor. dr Adolf Maciesza
ppor. Rudolf Maćko-Złom
ppor. Tadeusz Majewski
ppor. Benedykt Majkowski
ppor. Bronisław Manspel-Chaber
sierż. Kazimierz Marczewski
leg. Eugeniusz Markowski
ppor. Józef Marski-Marjański
ppor. Adam Marusiński-Lelum
leg. Feliks Jan Mazurkiewicz
ppor. Eugeniusz Medyński
ppor. Stanisław Michałowski-Wolski
kpr. Jerzy Michalski
kpr. Antoni Micielski
sierż. Władysław Mijał
por. Władysław Milko
ppor. lek. dr Bolesław Mioduszewski
sierż. Włodzimierz Miszewski „Orski”
por. Kazimierz Młodzianowski „Dąbrowa”
kpt. Ludwik Młynarski
por. Tadeusz Monasterski-Kordjan
ppor. inż. Kazimierz Moniuszko
sierż. Władysław Morbitzer
sierż. Ludwik Piękoś
ppor. Stanisław Piękoś
ppor. dr Bolesław Pikusa
ś.p. kpr. Jan Łucki ps. „Podobiński”[e]
ppor. dr Franciszek Polniaszek
kpr. Adam Popowicz
kpr. Adolf Poręba-Porębski
st. leg. Jan Pulit
leg. Eugeniusz Radliński
por. Zygmunt Radoński-Żarski
leg. Stanisław Radzikowski
plut. Józef Rakowski
leg. Wacław Rejko
sierż. Bazyli Rogowski
kpt. Zenon Romańczuk
ppor. Stanisław Roślakowski
sierż. Tadeusz Rosołowski
sierż. Józef Różański
leg. Józef II Różański
kpr. Kazimierz Różański
sierż. Władysław Rożen
sierż. Aleksander Ruchaj
leg. Kazimierz Ruziecki-Kościelecki
ppor. Józef Rybak-Bożywoj
ppor. Karol Rybasiewicz-Wilczyński
leg. Jan Rzepecki
st. sierż. Kazimierz Sabatowski
ppor. Stanisław Siciński
kpr. Jan Smertelnik-Rusin
kpr. Michał Sobieraj
kpt. Tadeusz Truszkowski vel Tadeusz Szafran[24]
kpr. Stanisław Trzciński
śp. kpr. Franciszek Turek 7236
plut. Aureli Turski
kpr. Józef Tyrcha
kpt. Leon Ulatowski 7128
sierż. Walenty Walewski
por. Andrzej Wasiutyński
sierż. Wiktor Dunin-Wąsowicz 7113
kpt. Zdzisław Zygmunt Wenda
kpr. Franciszek Wielgut
sierż. Aleksander Winiarski-Jar
ppor. Władysław Wojakowski
kpr. Antoni Wojciechowski-Dziuk
sierż. Konstanty Worono
leg. Stanisław Wyrobiec
ppor. Władysław Wyrwalski
mjr Eugeniusz Wyrwiński „Kogut” 7108
st. leg. Jan Zadworny
por. Kordian Józef Zamorski
ppor. Adam Zbijewski-Soroka
sierż. Marian Zdon 5910
mjr SG Tadeusz Kalina-Zieleniewski 7083
por. Edward Zinth-Rzecki
st. leg. Jan Ziółkowski
ppor. Stanisław Zwojszczyk
st. sierż. Modest Żabski
sierż. Roman Żubr
śp. por. dr Tadeusz Józef Żuliński
kapelan ks. Stanisław Żytkiewicz 7068

Symbole pułkuEdytuj

 
Wręczenie sztandarów 1 i 6 Pułkowi Piechoty Legionów przez marszałka Józefa Piłsudskiego; Wilno, 1 listopada 1922
Sztandar
Osobny artykuł: Polskie sztandary wojskowe.

W swojej historii pułk posiadał trzy sztandary. Pierwszy ufundowany przez Polonię z Chicago, drugi wręczony w 1919 staraniem mieszkańców Wilna[25]. 1 listopada 1922 na placu Łukiskim w Wilnie marszałek Józef Piłsudski wręczył jego żołnierzom nowy sztandar, ufundowany przez Stowarzyszenie Polskie miasta Meriden w Stanach Zjednoczonych, dzięki staraniom księdza kapelana Franciszka Tyczkowskiego, który od 1919 był kapelanem 1 Pułku Piechoty Legionów[26][27].

Odznaka pamiątkowa

Pierwszą odznaką pułkową była odznaka „Za wierną służbę”. Naczelny Wódz zezwolił na jej noszenie rozkazem nr 40 z 5 maja 1920 roku[2].

Oznaka żałobna
Osobny artykuł: Kult Józefa Piłsudskiego.

26 czerwca 1935 roku Minister Spraw Wojskowych „w celu uczczenia i utrwalenia pamięci Marszałka Józefa Piłsudskiego [...] ustanowił stałą oznakę żałobną.” Oznakę stanowiła czarna obwódka, średnicy 3 mm, złożona z podwójnego czarnego sznura – jedwabnego u oficerów i podoficerów zawodowych, a bawełnianego u szeregowców i kadetów – przyszyta do krawędzi lewego naramiennika kurtki i płaszcza, i noszona stale w służbie i poza służbą do wszystkich rodzajów ubioru wojskowego[28]. Od 1938 roku oznakę żałobną nosili też żołnierze 1 ppLeg[29].

UwagiEdytuj

  1. Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939[13].
  2. Stopień w chwili nadania orderu
  3. Stanisław Albin Apfel-Czaszka w październiku 1924 roku został odwołany z odkomenderowania na studia i przydzielony do 6 Batalionu Sanitarnego na stanowisko dowódcy kompanii[18]. W styczniu 1925 roku został przeniesiony z korpusu oficerów sanitarnych do korpusu oficerów piechoty z równoczesnym wcieleniem do 42 pp[19].
  4. Kpt. piech. Jan Gołdyn (ur. 1 czerwca 1898, zm. 27 czerwca 1927 w Krakowie[21]) był oficerem 11 pp w Tarnowskich Górach odznaczonym Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) i pośmiertnie Krzyżem Niepodległości (16 marca 1937).
  5. Kpr. Jan Łucki ps. „Podobiński” (1895–1915) był starszym bratem ppłk. Jerzego Łuckiego. 19 grudnia 1930 roku został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Niepodległości[23].

PrzypisyEdytuj

  1. Cereniewicz 1969 ↓, s. 32.
  2. a b Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 20.
  3. a b Wodzyński 2016 ↓, s. 12.
  4. Dekret Wodza Naczelnego L. 3394 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 41, s. 1606)
  5. a b c Wodzyński 2016 ↓, s. 15.
  6. Dziennik Rozkazów M.S.Wojsk. Nr 22 z 04.08.1927 r., poz. 261.
  7. Almanach 1923 ↓, s. 50.
  8. Almanach 1923 ↓, s. 51.
  9. Jagiełło 2007 ↓, s. 63-65.
  10. Wielka księga piechoty polskiej 1918–1939 s. 25
  11. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 14 z 9 marca 1923 roku, s. 175.
  12. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 548–549 i 670.
  13. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VI.
  14. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 548–549.
  15. Wodzyński 2016 ↓, s. 31.
  16. a b Pomarański 1931 ↓, s. 103-107.
  17. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 4 stycznia 1923 roku, s. 5-8.
  18. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 108 z 12 października 1924 roku, s. 601.
  19. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 22 stycznia 1925 roku, s. 30.
  20. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Rok. II, Nr 8, str. 340. Warszawa 26 lutego 1921.
  21. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 22 z 25 sierpnia 1927 roku, s. 265.
  22. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 26 z 15 marca 1924 roku, s. 129, por. piech. Tadeusz II Kobylański zmarł 14 stycznia 1924 roku w Wilnie.
  23. Jan Łucki. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2019-10-24]..
  24. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 127 z 27 listopada 1925 roku, s. 690. Zmiana nazwiska na podstawie umowy adopcyjnej zatwierdzonej przez Sąd Powiatowy w Przeworsku L. I 38/20 z 28 lutego 1920 roku.
  25. Wodzyński 2016 ↓, s. 18.
  26. Satora 1990 ↓, s. 30.
  27. Wręczenie sztandarów 1 p.p. leg. i 6 p.p. leg.. „Polska Zbrojna”. 299, s. 3, 1922-11-03. Warszawa. 
  28. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 1 z 26 czerwca 1935 roku, poz. 5.
  29. Żygulski i Wielecki 1988 ↓, s. 123.

BibliografiaEdytuj