Otwórz menu główne

ArchiwumEdytuj

2019Edytuj

PaździernikEdytuj

Androgynia – występowanie u danej osoby cech psychicznych charakterystycznych zarówno dla kobiet, jak i mężczyzn.

Osoby androgyniczne łączą w sobie cechy psychiczne i sposoby zachowania (radzenia sobie w trudnych sytuacjach) charakterystyczne dla tradycyjnie pojmowanej męskości i kobiecości. Osobowość takich jednostek zawiera w sobie jednocześnie niezależność, jak i opiekuńczość, agresywność i łagodność, stanowczość i uległość, racjonalność i uczuciowość. Osoby płciowo stypizowane (kobiece kobiety, męscy mężczyźni) wbudowały w pojęcie „ja” gotowe schematy tego, jak powinni czuć, działać i myśleć „prawdziwi” mężczyźni i „prawdziwe” kobiety. Androgyni natomiast łączą w pojęciu „ja” oba schematy, co pozwala im reagować adekwatnie do sytuacji, plastycznie.

Androgyniczne kobiety są bardziej niezależne, asertywne, a zarazem bardziej opiekuńcze niż „kobiecy” reprezentanci obu płci, mają wyższe poczucie własnej wartości i przejawiają niższy poziom lęku. Androgyniczni mężczyźni są równie stanowczy i niezależni jak męsko stypizowani, ale potrafią w większym stopniu okazywać czułość i współczucie.

Jednostki androgyniczne są opisywane przez innych jako sympatyczniejsze i lepiej przystosowane niż osoby płciowo stypizowane. Wyraźnie stypizowane płciowo dziewczynki i wyraźnie stypizowani chłopcy cechują się niższą inteligencją ogólną, mniejszą wyobraźnią przestrzenną i zdolnościami twórczymi.

WrzesieńEdytuj

Zbrodnia nienawiści – akt przemocy werbalnej lub fizycznej, wynikający z antyspołecznych uprzedzeń, przejawianych względem danych grup społecznych. Może wiązać się z dyskryminacją ze względu na: płeć (lub tożsamość psychoseksualną), rasę, religię, orientację seksualną, niepełnosprawność, bezdomność, pochodzenie etniczne, narodowość, wiek, przekonania polityczne lub filozoficzne.

Zbrodnie nienawiści przejawiają się poprzez przemoc wobec jednostek: o odmiennej orientacji seksualnej (spowodowana np. homofobią), niepełnosprawnych (w szczególności upośledzonych umysłowo), o odmiennej narodowości, o odmiennych wierzeniach religijnych. Do przestępstw z nienawiści należą między innymi akty wandalizmu, morderstwa, pobicia, obelgi słowne i pisemne, zastraszanie.

W Stanach Zjednoczonych nienawiść na tle rasowym jest najczęściej występującym motywem zbrodni nienawiści. W 2011 roku FBI zanotowało 7254 zbrodnie nienawiści na terenie USA, z których 2619 było motywowanych rasizmem wobec rasy czarnej, a 593 – wobec białej.

SierpieńEdytuj

Homoerotyzm – atrakcyjność seksualna pomiędzy osobami tej samej płci; zarówno pomiędzy mężczyznami, jak i kobietami. Pojęcie różni się od definicji homoseksualizmu, ponieważ odnosi się do pożądania samego w sobie – momentalnego, tymczasowego – natomiast homoseksualizm jest bardziej permanentnym stanem, między innymi identyfikacją z daną orientacją seksualną. Homoerotyzm jest pojęciem znacznie starszym niż dziewiętnastowieczna definicja homoseksualizmu. Był on przedstawiany i opisywany na przestrzeni wieków w sztukach wizualnych i literaturze. Według Oxford English Dictionary, homoerotyczny oznacza „odnoszący się do lub charakteryzujący się tendencją do erotycznych uczuć skupionych na osobie tej samej płci; albo odnoszący się do osoby wykazującej takie zachowania”.

LipiecEdytuj

Interseks (łac. inter 'między', sexualis 'płciowy') – osobnik gatunku rozdzielnopłciowego posiadający drugorzędne cechy płciowe pośrednie pomiędzy samcem a samicą.

Nieprawidłowości różnicowania płciowego mogą wynikać z nieprawidłowości chromosomowych, rozwoju gonad, produkcji lub aktywności hormonów. Na proces rozwoju mogą mieć również wpływ czynniki środowiskowe. Niektóre z tych czynników mogą doprowadzić do niejednoznacznego rozwoju zewnętrznych narządów płciowych. Nieprawidłowości te są stosunkowo rzadkie.

W przypadku ludzi przy precyzyjnej definicji dzieci określane jako interseks stanowią 0,018% urodzeń.

CzerwiecEdytuj

Stonewall lub Stonewall Inngejowski pub i lokal rozrywkowy w Nowym Jorku oraz miejsce zamieszek pod Stonewall w 1969 roku. Zamieszki pod Stonewall (zwane również powstaniem Stonewall lub buntem Stonewall) były serią spontanicznych, gwałtownych demonstracji członków społeczności gejowskiej (LGBT) przeciwko nalotowi policji, który miał miejsce we wczesnych godzinach porannych 28 czerwca 1969 roku w Stonewall Inn w dzielnicy Greenwich Village na Dolnym Manhattanie w Nowym Jorku. Są one powszechnie uważane za najważniejsze wydarzenie prowadzące do ruchu wolnościowego gejów.

MajEdytuj

Homoseksualizm w krainie półksiężycadokumentalny film w reżyserii Parveza Sharmy z 2007 roku, traktujący o homoseksualizmie w dwunastu krajach islamskich – m.in. w Iranie, Turcji, Egipcie i Pakistanie, w których homoseksualizm jest traktowany jako poważne wykroczenie przeciw prawu boskiemu, bywa karany wieloletnim więzieniem, a nawet torturami i śmiercią.

Autor realizował swój film przez sześć lat. Głównymi bohaterami są muzułmańscy geje i lesbijki – z różnych warstw społecznych, w różnym stopniu pogodzeni ze swoją orientacją seksualną, żyjący we własnych krajach lub na emigracji.

Bohaterowie filmu chcą pozostać religijnymi muzułmanami. Słyszą jednak od współwyznawców, iż kochając swoich partnerów, popełniają czyn haniebny, który wyłącza ich ze wspólnoty wiernych. Usiłują pogodzić własną postawę wobec Boga i religii w kontekście własnej orientacji homoseksualnej. Część z nich nie widzi innego wyjścia niż naginanie lub przymuszanie się do heteroseksualizmu.

KwiecieńEdytuj

Gejmężczyzna o orientacji homoseksualnej.

W języku polskim słowo gay zaczęło pojawiać się w piśmie w drugiej połowie lat 80. Spolszczeniu uległo w połowie lat 90., kiedy przybrało formę gej i stało się synonimem homoseksualisty, zaś odpowiednikiem osoby homoseksualnej płci żeńskiej jest słowo lesbijka. W języku angielskim określenie gay odnosi się często również do homoseksualnych kobiet, stając się synonimem osoby homoseksualnej, niezależnie od płci. Podobne znaczenie ma przymiotnik gejowski, który bywa stosowany ogólnie w kontekście orientacji odmiennych od heteroseksualnej.

MarzecEdytuj

Lesbijkakobieta o orientacji homoseksualnej. Określenie pochodzi od greckiej wyspy Lesbos, gdzie żyła poetka Safona, której przypisuje się uwielbienie kobiet.

W obecnej polszczyźnie rzeczownik lesbijka ma wydźwięk neutralny i jest akceptowany w środowisku samych lesbijek, w odróżnieniu od językowo niezręcznego i mającego charakter kliniczny określenia homoseksualistka.

LutyEdytuj

Terapia konwersyjna, terapia reparatywna (ang. reparative therapy) – określenie nieetycznej, pseudonaukowej i z natury rzeczy homofobicznej techniki mającej, według jej zwolenników, zmieniać orientację psychoseksualną z homoseksualnej lub biseksualnej na heteroseksualną. Terapia konwersyjna przeprowadzana jest poprzez inwazyjne i odczłowieczające metody.

Psychologowie Jack Drescher, Ariel Shidlo i Michael Schroeder, redaktorzy książki poświęconej analizie terapii konwersyjnej, zauważyli, że pomimo usunięcia homoseksualizmu z listy chorób psychiatrycznych przez WHO w 1973 r. i znacznego polepszenia się sytuacji polityczno-społecznej osób nieheteroseksualnych w Stanach Zjednoczonych, „marginalny podzbiór specjalistów od zdrowia psychicznego wciąż diagnozuje i leczy osoby o orientacji homoseksualnej tak, jakby były chore”, a w „swym terapeutycznym entuzjazmie – o ile nie ideologicznym lub religijnym zapale – stwarzania heteroseksualistów; terapeuci ci nie zauważają lub ignorują wszelkie możliwie szkodliwe efekty takich terapii”, z których żadna nie wykazała się skutecznością.

StyczeńEdytuj

Samtökin '78 – założona w 1978 r. islandzka organizacja walcząca o prawa osób LGBT (lesbijek, gejów, biseksualistów i osób transgenderycznych).

Celem organizacji jest zapewnienie pomocy psychologicznej, informacji medycznych i prawnych oraz organizowanie grup wsparcia dla osób LGBT na terenie Isladii. Samtökin 78 jest członkiem-założycielem komitetu organizacyjnego Reykjavik Gay Pride – odbywającej się od 1999 r. parady równości w Reykjavíku.

2018Edytuj

GrudzieńEdytuj

Gay mafia lub velvet mafia (mafia gejowska, mafia aksamitna) – pejoratywne określenie używane w niektórych mediach anglosaskich (przez „New York Post” i „The Sun”) w latach 80. i 90., opisujące ogół rzekomo istniejącego lobby gejowskiego, które zdaniem osób używających tego terminu, działa w polityce i mediach. Osoby te twierdzą, że mafia gejowska jest obecna w prestiżowych domach mody i showbiznesie. Nie mniej nikt nigdy nie udowodnił, że mafia istnieje. Termin ten jest również używany humorystycznie przez gejów – w Los Angeles działa teatr gejowsko-lesbijski nazwany „The Gay Mafia”.

ListopadEdytuj

Brak tożsamości rodzajowych – rzeczywista lub teoretyczna cecha kulturowa właściwa jednostkom lub społecznościom, które nie wytworzyły, nie otrzymały albo zrezygnowały z identyfikacji rodzajowych – tożsamości opartych na rozróżnieniu płci biologicznych: męskiej i żeńskiej. Zjawisko to związane jest zwykle z niezaistnieniem lub odrzuceniem zwyczaju kształtowania i postrzegania rzeczywistości społeczno-kulturowej przez pryzmat kategorii "kobiecości" i "męskości". Zostało ono ujęte m.in. w teorii queer i w różnych odmianach postgenderyzmu. Traktowane jest jako postawa opcjonalna wobec cis-genderyzmu, transpłciowości, androgynii oraz rodzajów trzeciej płci i pozostałych określeń genderowych. Jednocześnie, ze względu na występowanie braku poczucia przynależności do jakiejkolwiek płci/rodzaju, zjawisko to ma charakter alternatywny, znajduje się w opozycji do wszelkich tożsamości genderowych, w których obecne jest owo poczucie.

PaździernikEdytuj

LGBT (z ang. Lesbian, Gay, Bisexual, Transgender) – skrótowiec odnoszący się do lesbijek, gejów, osób biseksualnych oraz osób transgenderycznych jako do całości. Do grupy osób transgenderycznych wlicza się również osoby transseksualne. W ogólnej definicji terminem tym określa się ogół osób, które tworzą mniejszości o odmiennej od heteroseksualnej orientacji seksualnej oraz osób o tożsamości płciowej niezgodnej z płcią biologiczną (osoby transgenderyczne i transseksualne).

Termin powstał w latach 60. XX wieku w USA. Do powszechnego użycia wszedł w latach 90.

WrzesieńEdytuj

Aseksualizm, inaczej aseksualność – trwałe nieodczuwanie pociągu seksualnego wobec innych osób. Od niedawna uznawany w części środowisk naukowych za jedną z orientacji seksualnych lub za brak orientacji seksualnej. Szacuje się, że 1% społeczeństwa jest aseksualny.

Aseksualizm nie jest tym samym co abstynencja seksualna, która jest powstrzymaniem się od aktywności seksualnej pomimo odczuwania pociągu seksualnego. Niektórzy aseksualiści są aktywni seksualnie pomimo nieodczuwania pociągu seksualnego, np. by zaspokoić potrzeby partnera.

Aseksualizm nie jest też utożsamiany z hipolibidemią (brakiem lub utratą potrzeb seksualnych). Część aseksualistów posiada libido, lecz nie jest ono zwrócone w stronę innych osób.

SierpieńEdytuj

Panseksualizm (stgr. πας, παντός – wszystko + łac. sexus – płeć) – pogląd lub filozofia zakładający, że ludzki potencjał seksualny może i powinien być skierowany na każdego i wszystko. Wszechstronna miłość seksualna. Według teorii panseksualizmu seksualność człowieka może być skierowana na ludzi o dowolnych preferencjach seksualnych, w różnym wieku, a także na zwierzęta, przedmioty martwe, byty urojone, a nawet samego siebie.

Osoby określające się jako panseksualiści podkreślają, że zwykle ich działania nie obejmują pedofilii, zoofilii czy nekrofilii, a jedynie zgodne zachowania seksualne między dorosłymi.

LipiecEdytuj

Tęczowa flaga – flaga zaprojektowana w 1978 roku przez Gilberta Bakera jako symbol dumy i ruchu na rzecz równouprawnienia osób LGBT.

CzerwiecEdytuj

Kampania Przeciw Homofobii – ogólnopolska organizacja pozarządowa działająca od 11 września 2001. Stowarzyszenie zajmuje się przeciwdziałaniem dyskryminacji ze względu na orientację seksualną i tożsamość płciową w polskim społeczeństwie, organizowaniem akcji mających na celu przeciwdziałanie homofobii, transfobii oraz walką o prawa osób LGBT. Posiada status organizacji pożytku publicznego (OPP).

MajEdytuj

Homofobia – irracjonalny strach przed homoseksualizmem i homoseksualistami, awersja, nieufność, nienawiść i wrogość do nich oraz ich dyskryminacja.

Według Komisji Praw Człowieka Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ), homofobia skutkuje kolosalnym kosztem społecznym, osobistym, oraz finansowym, sięgającym 32 miliardów dolarów rocznie dla gospodarki rozmiaru Indii ().

KwiecieńEdytuj

Homoseksualizm (z greki ὁμόιος homoios = taki sam, równy oraz z łac. sexualis = płciowy), inaczej: homoseksualność. Jedna z trzech głównych orientacji seksualnych obok heteroseksualizmu oraz biseksualizmu. Znaczenie słowa homoseksualizm w różnych kontekstach może być odmienne.

MarzecEdytuj

Transseksualizm, transgenderyzm – jedno z zaburzeń tożsamości płciowej, w którym identyfikacja płciowa nie zgadza się z płcią morfologiczną. Przyczyny tego zjawiska pozostają nieznane, rozpatruje się rolę czynników genetycznych, endokrynologicznych, neurorozwojowych i środowiskowych. Liczne struktury anatomiczne przejawiające dymorfizm płciowy, zwłaszcza w obrębie ośrodkowego układu nerwowego, swą budową przypominają u osób transseksualnych struktury anatomiczne przeciwnej płci morfologicznej. Zaburzenie to występuje z częstością 4,6 na 100 000 osób.

LutyEdytuj

Małżeństwa osób tej samej płci w Dystrykcie Federalnym Meksyk zostały uchwalone przez radę dystryktu ustawą przyjętą 21 grudnia 2009 i podpisaną przez szefa rządu dystryktu Marcelo Ebrarda 29 grudnia 2009. Prawo weszło w życie 4 marca 2010.

Ustawa zmieniająca definicję małżeństwa w Kodeksie cywilnym na neutralną płciowo została przyjęta stosunkiem głosów 39-20. 5 sierpnia 2010 meksykański Sąd Najwyższy potwierdził zgodność ustawy z konstytucją kraju, a 10 sierpnia orzekł, że jednopłciowe małżeństwa zawarte na mocy tego prawa muszą być uznawane w całym państwie. 16 sierpnia Sąd podtrzymał prawo małżeństw jednopłciowych do adopcji dzieci.

StyczeńEdytuj

Od 2006 roku Izrael uznaje na swoim terytorium małżeństwa osób tej samej płci zawarte za granicą, choć na jego terytorium pary homoseksualne nie mają możliwości zawarcia takiego małżeństwa.

Rozpoznawanie małżeństw osób tej samej płci w Izraelu zawartych poza jego granicami jest następstwem wydanego 29 listopada 2006 roku przez Sąd Najwyższy Izraela orzeczenia w sprawie wniesionej przez pięć gejowskich par, które uprzednio wzięły ślub w Kanadzie. Pary te złożyły petycje do sądu wyższej instancji z wnioskiem o zarejestrowanie ich związków na terenie kraju przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych. Petycje te zostały wsparte przez Stowarzyszenie na rzecz Praw Obywatelskich w Izraelu. Siedmioosobowy skład Sądu Najwyższego wydał stosunkiem głosów 6:1 orzeczenie nakazujące Ministerstwu przychylenie się do wniosku par.

2017Edytuj

GrudzieńEdytuj

17 lipca 2013 projekt ustawy Marriage (Same Sex Couples) Act 2013 otrzymał zgodę królewską (tzw. Royal Assent) i stanowi obowiązujące prawo w Anglii i Walii, a małżeństwa jednopłciowe można zawierać od 29 marca 2014. Rząd Szkocji zalegalizował podobne prawo 4 lutego 2014. Irlandia Północna nie uznaje małżeństw jednopłciowych, i tamtejsze inicjatywy ustawodawcze nie powiodły się, jednak małżeństwa jednopłciowe zawarte w innych krajach będą uznawane jako civil partnerships. Od 2005 pary homoseksualne we wszystkich krajach Zjednoczonego Królestwa mogą zawierać związki partnerskie, posiadające część praw przysługujących małżeństwom.

ListopadEdytuj

Małżeństwa osób tej samej płci będą na Tajwanie legalne najpóźniej od 2019 roku.

24 maja 2017 sąd konstytucyjny Tajwanu wydał wyrok, w którym uznał przepis kodeksu cywilnego dopuszczający wyłącznie małżeństwa osób przeciwnej płci za niezgodny z Konstytucją. Sąd dał parlamentowi (Yuanowi Ustawodawczemu) dwa lata na wprowadzenie odpowiednich zmian legislacyjnych. W przypadku niewprowadzenia takich zmian pary tej samej płci uzyskają prawo do zawarcia małżeństwa poprzez złożenie w urzędzie stanu cywilnego stosownego oświadczenia podpisanego przez co najmniej dwóch świadków.

Tajwan będzie tym samym pierwszym krajem w Azji, który wprowadzi równość małżeńską.

PaździernikEdytuj

Małżeństwa osób tej samej płci są według szwedzkiego prawa legalne od 1 maja 2009 roku. Szwecja jest piątym w Europie i siódmym na świecie krajem, który zalegalizował małżeństwa jednopłciowe.

21 stycznia 2009 roku rząd złożył w parlamencie projekt ustawy legalizującej małżeństwa osób tej samej płci. Projekt poparły wszystkie partie poza chrześcijańską demokracją. 1 kwietnia 2009 roku ustawa została przyjęta przez Riksdag stosunkiem głosów 261-22. Nowe prawo weszło w życie 1 maja 2009 roku.

WrzesieńEdytuj

Małżeństwa osób tej samej płci są legalne na Malcie od 2017. Ustawa wprowadzająca poprawki do prawa małżeńskiego została przyjęta przez parlament 12 lipca 2017 większością 66 do 1. Ustawę poparła zarówno rządząca Partia Pracy, jak i opozycyjna Partia Narodowa.

SierpieńEdytuj

Małżeństwa osób tej samej płci są legalne w Niemczech od 30 czerwca 2017.

Ustawa wprowadzająca równość małżeńską została przyjęta przez Bundestag głosami SPD, Zielonych, Lewicy oraz części posłów CDU/CSU. Nowy paragraf 1353 niemieckiego kodeksu cywilnego brzmi: „Małżeństwo zawierają dożywotnio dwie osoby różnej lub tej samej płci”.

LipiecEdytuj

Małżeństwa osób tej samej płci w Norwegii zostały zalegalizowane (poprzez zmianę definicji małżeństwa na neutralną płciowo) 11 czerwca 2008 roku. Prawo weszło w życie 1 stycznia 2009. Norwegia jest szóstym krajem na świecie, który wprowadził w swoim systemie prawnym małżeństwa jednopłciowe.

Ustawę zmieniającą definicję małżeństwa norweski jednoizbowy parlament Storting przyjął w pierwszym czytaniu 11 czerwca 2008 roku stosunkiem głosów 81 za i 41 przeciw. Przeciwne ich wprowadzeniu były Chrześcijańska Partia Ludowa i skrajnie prawicowa Partia Postępu.

CzerwiecEdytuj

Małżeństwa osób tej samej płci są legalne w Luksemburgu od 1 stycznia 2015 roku. Ustawa zezwalająca na zawieranie takich małżeństw została przyjęta przez parlament 18 czerwca 2014 roku.

18 czerwca 2014 roku projekt ustawy został uchwalony przez Izbę Deputowanych stosunkiem głosów 56-4. 24 czerwca Rada Stanu wyraziła zgodę na pominięcie drugiego głosowania nad ustawą. Została ona podpisana przez wielkiego księcia 4 lipca i opublikowana w oficjalnym dzienniku 17 lipca 2014 roku. Prawo weszło w życie 1 stycznia 2015 roku.

MajEdytuj

Małżeństwa osób tej samej płci są w Kolumbii legalne od 2016 roku.

28 kwietnia 2016 kolumbijski Sąd Najwyższy wydał stosunkiem głosów 6 do 3 wyrok, zgodnie z którym małżeństwa osób tej samej płci stały się w Kolumbii legalne. W orzeczeniu napisano: „Wszyscy ludzie mają wolność samodzielnego wyboru i założenia rodziny w zgodzie z własną orientacją seksualną [...] korzystając z równego traktowania na mocy konstytucji i prawa”. Zgodnie z wyrokiem ok. 70 par, które wcześniej zawarły związek partnerski, zostanie automatycznie uznanych za małżeństwo.

KwiecieńEdytuj

Małżeństwo osób tej samej płci w Kanadzie – związek małżeński dwóch osób tej samej płci uznawany przez prawo kanadyjskie za równoważny związkowi małżeńskiemu osób przeciwnej płci i pociągający za sobą te same skutki cywilnoprawne, łącznie z możliwością adopcji dzieci.

20 lipca 2005 roku Kanada stała się czwartym krajem na świecie (po Holandii, Belgii i Hiszpanii), który zalegalizował na całym swoim terytorium małżeństwa osób tej samej płci.

MarzecEdytuj

Małżeństwa osób tej samej płci są legalne w Islandii od 27 czerwca 2010 roku. Islandia jest dziewiątym krajem, który przyznał parom jednopłciowym prawo do zawarcia małżeństwa.

18 listopada 2009 roku minister sprawiedliwości i praw człowieka Ragna Árnadóttir potwierdziła, że jej resort pracuje nad projektem ustawy legalizującej małżeństwa jednopłciowe. 23 marca 2010 roku rząd złożył projekt ustawy w parlamencie. 11 czerwca parlament jednogłośnie przyjął ustawę. Weszła ona w życie 27 czerwca 2010 roku.

LutyEdytuj

Małżeństwa osób tej samej płci w Irlandii są legalne od 16 listopada 2015. Pierwsze śluby par tej samej płci zawarte zostały 17 listopada 2015.

Poprawka do Konstytucji Irlandii umożliwiająca wprowadzenie równości małżeńskiej została przyjęta w referendum 22 maja 2015.

Wraz z wprowadzeniem małżeństw osób tej samej płci Irlandia przestała rejestrować nowe związki partnerskie. Istniejące związki partnerskie nie zostały jednak automatycznie uznane za małżeństwo.

StyczeńEdytuj

Małżeństwa osób tej samej płci są legalne w Holandii od 1 kwietnia 2001 roku.

Ustawa wprowadzająca małżeństwa osób tej samej płci została przyjęta przez Tweede Kamer stosunkiem głosów 109 za i 33 przeciw. Eerste Kamer zatwierdziła regulację prawną 19 grudnia 2000 roku stosunkiem głosów 49-26. Senat zaakceptował również prawo przyznające parom homoseksualnym prawo do adopcji dzieci stosunkiem głosów 47-28. Tylko chrześcijańskie partie, które zajmowały wówczas 26 z 75 miejsc w Senacie, głosowały przeciw przyjęciu ustawy. Nowe prawo weszło w życie 1 kwietnia 2001 roku.

2016Edytuj

GrudzieńEdytuj

Małżeństwo osób tej samej płci w Hiszpaniizwiązek cywilny dwóch osób tej samej płci uznawany przez prawo hiszpańskie za równoważny związkowi małżeńskiemu osób przeciwnej płci i pociągający za sobą te same skutki cywilnoprawne, łącznie z możliwością adopcji i wspólnego wychowywania dzieci. Małżeństwa te zostały zalegalizowane w 2005 roku. Rok wcześniej nowo wybrana Hiszpańska Socjalistyczna Partia Robotnicza, której liderem jest premier José Luis Rodríguez Zapatero, rozpoczęła kampanię na rzecz wprowadzenia instytucji małżeństwa jednopłciowego. Prawo to zostało przyjęte 30 czerwca 2005 roku przez Kortezy Generalne (hiszpański dwuizbowy parlament składający się z Senatu i Kongresu Deputowanych) i opublikowane 2 lipca tego samego roku. Małżeństwa homoseksualne stały się legalne w Hiszpanii 3 lipca 2005 roku.

ListopadEdytuj

Małżeństwa osób tej samej płci są legalne we Francji od 18 maja 2013 roku.

Od 1999 roku pary jednopłciowe we Francji zawierać PACSrejestrowany związek partnerski.

26 stycznia 2012 roku, François Hollande, socjalistyczny kandydat w wyborach prezydenckich, ogłosił 60 obietnic, wśród których na 31 miejscu znajdowały się małżeństwo dla par jednopłciowych i idące za tym prawo do adopcji.

7 listopada 2012 roku francuska Minister Sprawidliwości Christiane Taubira przedstawiła w parlamencie projekt zmian umożliwiających zawieranie małżeństw przez pary jednopłciowe oraz prawo do adopcji dla takich par (druk nr 344).

Wrzesień – październikEdytuj

Małżeństwa osób tej samej płci będą legalne w Finlandii od 1 marca 2017.

28 listopada 2014 fiński parlament przyjął ustawę dotyczącą małżeństw jednopłciowych. 105 parlamentarzystów opowiedziało się za zmianą prawa, 92 było przeciw. Nowe prawo zrównuje prawa małżeństw jednopłciowych z różnopłciowymi i pozwala im na adopcję dzieci. Był to pierwszy w historii Finlandii przypadek przyjęcia prawa w drodze obywatelskiej inicjatywy ustawodawczej. Złożony wcześniej w tej samej sprawie projekt poselski został odrzucony przez komisję i nie trafił pod obrady plenarne.

SierpieńEdytuj

Na mocy orzeczenia brazylijskiej Narodowej Rady Sprawiedliwości z 14 maja 2013, prawo do zawarcia małżeństwa przysługuje w Brazylii wszystkim parom jednopłciowym; brazylijskie urzędy stanu cywilnego nie mogą zatem odmawiać udzielenia ślubu parom homoseksualnym.

W 2011 roku brazylijski Najwyższy Sąd Federalny (port. Supremo Tribunal Federal, STF) jednomyślnie orzekł, iż parom jednopłciowym powinny przysługiwać te same prawa, które przysługują małżeństwom. Decyzja ta umożliwiła zalegalizowanie "trwałych związków" jednopłciowych w Brazylii.

LipiecEdytuj

Strzelanina w klubie nocnym Pulse w Orlando – strzelanina, do której doszło 12 czerwca 2016 roku w mieście Orlando, w amerykańskim stanie Floryda. Według wstępnych informacji zginęło w niej 50 osób, a 53 osoby zostały ranne. Zamachu dokonał 29-letni Omar Mir Seddique Mateen, Amerykanin, którego rodzice wyemigrowali do Stanów Zjednoczonych z Afganistanu.

Policja w Orlando traktuje zamach jako akt terroryzmu krajowego. Przed atakiem, według doniesień medialnych, podczas rozmowy telefonicznej z policją zamachowiec przysiągł wierność tzw. Państwu Islamskiemu, które wzięło na siebie odpowiedzialność za strzelaninę.

Atak ten jest najbardziej krwawą strzelaniną dokonaną przez jedną osobę w dziejach Stanów Zjednoczonych, najbardziej krwawym atakiem na społeczność LGBT oraz najbardziej krwawym atakiem terrorystycznym na terytorium USA od zamachów z 11 września 2001 roku.

CzerwiecEdytuj

30 stycznia 2003 roku Belgia stała się drugim na świecie krajem, który zalegalizował małżeństwa homoseksualne. Początkowo małżeństwa jednopłciowe w kraju były ograniczonym odpowiednikiem małżeństw heteroseksualnych (brak możliwości adopcji dzieci przez pary homoseksualne), ale ostatecznie usunięto wszelkie różnice między nimi.

MajEdytuj

Małżeństwa osób tej samej płci są legalne w Argentynie od 22 lipca 2010 roku. Argentyna jest dziesiątym krajem, który przyznał parom homoseksualnym prawo do zawarcia małżeństwa.

KwiecieńEdytuj

Małżeństwa osób tej samej płci są legalne w Portugalii od 5 czerwca 2010. Portugalia jest ósmym krajem na świecie, który zalegalizował takie małżeństwa.

MarzecEdytuj

Małżeństwa osób tej samej płci są legalne w Danii od 15 czerwca 2012. Ustawa legalizująca takie małżeństwa została przyjęta przez parlament 7 czerwca 2012 i podpisana przez królową 12 czerwca 2012. Dania stała się tym samym jedenastym krajem na świecie, który przyznał parom jednopłciowym prawo do zawarcia małżeństwa.

LutyEdytuj

Małżeństwa osób tej samej płci są legalne w Urugwaju od 5 sierpnia 2013 roku. Ustawa zezwalająca na takie małżeństwa została przyjęta przez parlament w kwietniu 2013 roku i podpisana przez prezydenta 3 maja.

StyczeńEdytuj

Małżeństwa osób tej samej płci są legalne w Nowej Zelandii od 19 sierpnia 2013 roku. Ustawa zezwalająca na takie małżeństwa została przyjęta przez parlament 17 kwietnia 2013 roku i podpisana przez gubernatora generalnego 19 kwietnia.

2015Edytuj

Styczeń – grudzieńEdytuj

Brendan Gilmore Burke (ur. 8 grudnia, 1988 w Vancouverze; zm. 5 lutego, 2010) – zawodowy hokeista i menadżer akademickiego klubu hokejowego Uniwersytetu Miami w Oxford (Ohio), Miami RedHawks. Młodszy syn Briana Burke, głównego menadżera zespołu NHL Toronto Maple Leafs i reprezentacji olimpijskiej hokeja USA. W listopadzie 2009 ujawnił publicznie, że jest gejem. Wraz ze swoim coming outem zaapelował o tolerancję i walkę przeciw homofobii w zawodowym sporcie wyczynowym.

2014Edytuj

Styczeń – grudzieńEdytuj

Brendan Gilmore Burke (ur. 8 grudnia, 1988 w Vancouverze; zm. 5 lutego, 2010) – zawodowy hokeista i menadżer akademickiego klubu hokejowego Uniwersytetu Miami w Oxford (Ohio), Miami RedHawks. Młodszy syn Briana Burke, głównego menadżera zespołu NHL Toronto Maple Leafs i reprezentacji olimpijskiej hokeja USA. W listopadzie 2009 ujawnił publicznie, że jest gejem. Wraz ze swoim coming outem zaapelował o tolerancję i walkę przeciw homofobii w zawodowym sporcie wyczynowym.

2013Edytuj

Styczeń – grudzieńEdytuj

Brendan Gilmore Burke (ur. 8 grudnia, 1988 w Vancouverze; zm. 5 lutego, 2010) – zawodowy hokeista i menadżer akademickiego klubu hokejowego Uniwersytetu Miami w Oxford (Ohio), Miami RedHawks. Młodszy syn Briana Burke, głównego menadżera zespołu NHL Toronto Maple Leafs i reprezentacji olimpijskiej hokeja USA. W listopadzie 2009 ujawnił publicznie, że jest gejem. Wraz ze swoim coming outem zaapelował o tolerancję i walkę przeciw homofobii w zawodowym sporcie wyczynowym.

2012Edytuj

Styczeń – grudzieńEdytuj

Brendan Gilmore Burke (ur. 8 grudnia, 1988 w Vancouverze; zm. 5 lutego, 2010) – zawodowy hokeista i menadżer akademickiego klubu hokejowego Uniwersytetu Miami w Oxford (Ohio), Miami RedHawks. Młodszy syn Briana Burke, głównego menadżera zespołu NHL Toronto Maple Leafs i reprezentacji olimpijskiej hokeja USA. W listopadzie 2009 ujawnił publicznie, że jest gejem. Wraz ze swoim coming outem zaapelował o tolerancję i walkę przeciw homofobii w zawodowym sporcie wyczynowym.

2011Edytuj

Czerwiec – grudzieńEdytuj

Brendan Gilmore Burke (ur. 8 grudnia, 1988 w Vancouverze; zm. 5 lutego, 2010) – zawodowy hokeista i menadżer akademickiego klubu hokejowego Uniwersytetu Miami w Oxford (Ohio), Miami RedHawks. Młodszy syn Briana Burke, głównego menadżera zespołu NHL Toronto Maple Leafs i reprezentacji olimpijskiej hokeja USA. W listopadzie 2009 ujawnił publicznie, że jest gejem. Wraz ze swoim coming outem zaapelował o tolerancję i walkę przeciw homofobii w zawodowym sporcie wyczynowym.

Styczeń – majEdytuj

Gay-Straight Alliance – organizacje szkolne i studenckie powołane w celu zwalczania homofobii w szkolnictwie. Zrzeszają młodzież homo, hetero i biseksualną.

2010Edytuj

Listopad – grudzieńEdytuj

Gay-Straight Alliance – organizacje szkolne i studenckie powołane w celu zwalczania homofobii w szkolnictwie. Zrzeszają młodzież homo, hetero i biseksualną.

Sierpień – październikEdytuj

Rejestrowany związek partnerski (nazywany też formalnym związkiem partnerskim) – usankcjonowany prawem związek cywilny dwóch osób dowolnej płci. Osoby stanowiące związek partnerski nazywane są partnerami lub partnerkami.

Styczeń – lipiecEdytuj

Gender studies – interdycyplinarne studia (rozumiane zarówno jako dyscyplina naukowa wykładana na uniwersytetach jak i badania naukowe), których przedmiotem jest gender – społeczno-kulturowa tożsamość płciowa.

Studia te wyrosły w latach 70. XX w. z tzw. women's studies jako akademicki efekt działań drugiej fali feminizmu. Analiza podejmowana w gender studies dotyczy m.in. kulturowych i społecznych procesów konstruowania norm męskości i kobiecości, internalizacji owych norm oraz społecznych konsekwencji ich obowiązywania. Problematyka płci kulturowej analizowana jest w powiązaniu z kwestiami klasowymi, etnicznymi, rasowymi, religijnymi i innymi. Ważnym obszarem analiz w obrębie gender studies jest nienormatywność płciowa: zjawiska transseksualizmu, transgenderyzmu czy androgynii. Przedmiotem badań w gender studies jest także seksualność, w tym szczególnie normy seksualne oraz obszary seksualnej nienormatywności.

2009Edytuj

Wrzesień – grudzieńEdytuj

Turystyka LGBT lub turystyka gejowska (ang. gay tourism) – jedna z niszowych odmian komercyjnej turystyki ukierunkowana na rynek klientów z grupy LGBTlesbijki, gejów, osoby biseksualne i transgenderyczne. Charakteryzuje się otwartością na orientację seksualną i tożsamość płciową klientów.

Główną część turystyki LGBT stanowią podróże do miast i kurortów, które tworząc specjalną ofertę, chcą przyciągnąć do siebie turystów LGBT. W tym rodzaju turystyki zaczynają się specjalizować biura podróży, hotele, kluby, sauny, a nawet gospodarstwa agroturystyczne. Jej promocją zajmuje się m.in. branżowe stowarzyszenie International Gay and Lesbian Travel Association (IGLTA), które w 2008 r. mianowało w Polsce swojego ambasadora, Piotra Wójcika.

Maj – sierpieńEdytuj

Społeczność LGBT – grupa społeczna, do której należą osoby określające siebie jako mniejszości seksualne: lesbijki, geje, biseksualiści i transseksualiści, w języku angielskim określana jako "gay community" lub "LGBT community".

W pojęciu szerszym niektórzy badacze w ostatnich latach używają tego terminu dla określenia także innych osób o nienormatywnej seksualności. Wychodzi to jednak poza formalny zakres tej (LGBT) kategorii.

KwiecieńEdytuj

Biseksualizm – odczuwanie popędu płciowego lub/i emocjonalnego do osobników obu płci. Sam termin został wprowadzony około roku 1809 przez botaników i początkowo odnosił się wyłącznie do roślin. Jako określenie orientacji zaczął funkcjonować prawdopodobnie dopiero w XX wieku, kiedy rozpoczęto szersze badania nad ludzką seksualnością.

Biseksualizm jako orientacja najszerzej mieści się pomiędzy homoseksualizmem a heteroseksualizmem, ale nie musi oznaczać równego zainteresowania obiema płciami. Zdarza się, że – stale lub przez jakiś czas – biseksualista odczuwa silniejszy pociąg do konkretnej płci. Oznacza to, że może tworzyć związek monogamiczny raz homoseksualny, raz heteroseksualny, niekoniecznie w tym samym czasie, chociaż istnieje i taka możliwość. Zdarzają się także przypadki triolizmu.

MarzecEdytuj

Motywy LGBT w filmie – filmy z tematyką LGBT, to filmy różnych gatunków, w których głównym lub znaczącym wątkiem jest temat homoseksualizmu lub biseksualizmu lub które poruszają problem tożsamości płci (transgenderyzm, transseksualizm). Twórcy filmów od lat korzystają z tematu orientacji seksualnych. Niżej przedstawiony tekst jest zasadniczo przeglądem kinematografii głównego nurtu, przeważnie popkulturowej, zajmującej się tą tematyką.

LutyEdytuj

Małżeństwa homoseksualne w RPA zalegalizowano ustawą uchwaloną przez Parlament Republiki Południowej Afryki w dniu 14 listopada 2006 roku.

Od 2006 roku małżeństwa osób tej samej płci są w RPA legalne. Kraj ten był piątym na świecie państwem, które zalegalizowało małżeństwa homoseksualne.

StyczeńEdytuj

Kothi jest to specyficzna mniejszość seksualna właściwa kulturom subkontynentu indyjskiego. Oznacza mężczyznę o orientacji homoseksualnej o cechach silnie sfeminizowanych i głęboko identyfikującego się ze swoją pasywną rolą w relacji homoseksualnej. Zarówno przez indyjskie społeczeństwo, jak i przez siebie samego (wskutek silnej internalizacji takiego społecznego spojrzenia) rozumiany jest jako niemężczyzna.

Kategoria ta nie jest identyczna z zachodnią kategorią homoseksualisty, gdyż dotyczy tylko mężczyzny identyfikującego swoją tożsamość z pasywną rolą w relacji seksualnej. Znajduje się więc w niej tylko niewielka część mężczyzn podejmujących w Indiach praktyki homoseksualne (por. Homoseksualizm w Indiach). Ponieważ kothi jest identyfikowany jako nie-mężczyzna, jego partner aktywny nie jest postrzegany jako homoseksualny, mieści się w rozumieniu indyjskiej kultury w kategorii normatywnej męskości.

2008Edytuj

GrudzieńEdytuj

Wątki LGBT w literaturze obecne są od antycznych początków sztuki pisarskiej do współczesności, w której występują coraz częściej, również w innych tekstach kultury – teatrze i filmie. Dzieła te poruszają tematykę innej miłości zwykle z jednej z dwóch perspektyw: zewnętrznej, zajmując się jej społecznym odbiorem (często negatywnym) albo wewnętrznej, zajmując się portretowaniem osób LGBT w skali prywatności, emocji i relacji intymnych. Wątki te znaleźć można w wielu dziełach uznanego kanonu lektur głównego nurtu literatury.

ListopadEdytuj

Gay village – pochodzące z języka angielskiego określenie dzielnic lub części miasta zamieszkanych i silnie ustrukturowanych przez gejów lub szerzej – osoby LGBT. Na terenie gay village często znajduje się szereg punktów usługowych ukierunkowanych na klientów LGBT, gejowskich barów, klubów nocnych, przyjaznych gejom klubów sportowych, restauracji, księgarń lub firm prowadzonych przez LGBT. Określenie gay village stosuje się zasadniczo w odniesieniu do dzielnic w USA i Kanadzie i jest ono zjawiskiem występującym przy odpowiednio dużej populacji mieszkańców.

PaździernikEdytuj

Winkte (ang. "Two-Spirit", czyli "Podwójna dusza", "Osoba o podwójnej duszy") jest to specjalna rola kulturowa stworzona przez wiele społeczeństw Indian północnoamerykanskich dla mężczyzn homoseksualnych, transseksualnych, nie identyfikujących się z męską rolą płciową lub własną płcią biologiczną, stawiająca ich ponad podziałem na płci i dająca im dostęp do obydwu sfer kulturowych: męskiej i żeńskiej. Termin ten może też obejmować kobiety o tego rodzaju cechach, które mogły pełnić podobną rolę.

WrzesieńEdytuj

Gay-friendly (z ang. gay = gej, lesbijka, oraz friendly = przyjazny, czyli przyjazny dla gejów i lesbijek) to określenie opisujące miejsca, działania, ludzi lub instytucje aktywnie wyszukujące i tworzące środowisko przyjazne dla osób LGBT. Termin powstał pod koniec XX wieku w Ameryce Północnej jako efekt działań związanych z ruchem obrony praw homoseksualistów oraz rozpoznawania osób homoseksualnych jako cennej grupy konsumentów dla biznesu (zob. pink dollar).

SierpieńEdytuj

Homoseksualne zachowania zwierząt – zachowania zwierząt wobec osobników tej samej płci, które zazwyczaj są typowe dla par różnopłciowych tego gatunku. Zachowania te obejmują czynności seksualne, takie jak kopulacja lub wzajemna masturbacja, oraz związane z łączeniem się w pary lub wspólną opieką nad potomstwem. Występują szczególnie często u gatunków żyjących w społecznościach np. szympansów. Odnotowano je do tej pory u ponad 1500 żyjących na wolności gatunków, a zjawisko to dobrze udokumentowano u ponad pięciuset z nich.

LipiecEdytuj

Coming out (of the closet) (z ang. wyjście [z szafy]) – określenie procesu samodzielnego ujawniania własnej przynależności do mniejszości seksualnych przed innymi ludźmi (np. rodziną, przyjaciółmi, znajomymi czy współpracownikami). Proces ten zawiera w sobie także fakt uświadomienia sobie własnej, odmiennej od heteroseksualnej, orientacji seksualnej oraz uczenia się samoakceptacji jako geja, lesbijki lub osoby biseksualnej (coming out przed samym sobą).

CzerwiecEdytuj

Homomonumentpomnik w Amsterdamie upamiętniający homoseksualistów, którzy doświadczyli lub doświadczają prześladowania lub też zostali zamordowani z powodu własnej orientacji seksualnej. Monument ma formę trzech różowych trójkątów wykonanych z granitu, które wraz z przestrzenią pomiędzy nimi tworzą wspólnie kształt większego trójkąta. Pomnik znajduje się w centrum miasta, na brzegu kanału Keizersgracht i w pobliżu kościoła Westerkerk. Odsłonięty został 5 września 1987 roku.

Powrót do strony „LGBT/Artykuł miesiąca”.