Otwórz menu główne

Drogi krajowe w Polsce

Kategoria dróg w Polsce

Drogi krajowe w Polsce – główna sieć dróg kołowych w Polsce, jedna z kategorii dróg publicznych, umożliwiających krajową i międzynarodową komunikację kołową pomiędzy dużymi miastami oraz ogólnodostępnymi przejściami granicznymi, rekomendowana do ruchu długodystansowego i tranzytowego. Obejmuje także autostrady i drogi ekspresowe.

Od 1 kwietnia 2002 system dróg krajowych w Polsce podlega Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA). Wyjątkiem są miasta na prawach powiatu, na terenie których znajdujące się drogi krajowe (oprócz autostrad i dróg ekspresowych) są zarządzane przez samorząd miejski (prezydentów miast). Obecna numeracja ewidencyjna dróg krajowych obowiązuje – z drobnymi zmianami – od 9 maja 2001. Polskie drogi krajowe numeruje się białymi literami na czerwonym tle (znak E-15a). Drogowskazy na drogach krajowych (oprócz autostrad) mają zielone tło. Obecnie na terenie RP istnieje 97 dróg krajowych, o numerach 1 – 68 oraz 70 – 98. Najdłuższą z nich jest droga nr 8 (relacji Kudowa-ZdrójBudzisko) licząca 849 km, zaś najkrótszą – droga nr 96 mierząca 1,5 km. Przed 2014 rokiem najkrótszą drogą krajową była droga nr 85 o długości 4,774 km.

Drogi o przebiegu zbliżonym do południkowego mają co do zasady numery nieparzyste, a drogi o przebiegu równoleżnikowymparzyste. Najważniejsze szlaki tranzytowe otrzymują najniższe numery (np. drogi 1 i 2, krzyżujące się w centrum kraju). Autostrady i drogi ekspresowe budowane są równolegle do najważniejszych dróg krajowych, a w celu uniknięcia nieporozumień dotychczasowy numer drogi krajowej otrzymuje autostrada lub droga ekspresowa (poprzedzony literą A lub S), natomiast pierwotna droga krajowa:

  • zachowuje kategorię drogi krajowej, lecz otrzymuje nowy numer ewidencyjny zwiększony o 90 w stosunku do wcześniejszego numeru ewidencyjnego (dzieje się tak w przypadku, gdy nowo wybudowana autostrada jest płatna, a droga krajowa stanowi bezpłatną drogę alternatywną),
  • otrzymuje nową kategoriędrogi wojewódzkiej (wcześniej drogi gminnej) i nowy numer ewidencyjny właściwy dla tej kategorii.

Drogom krajowym w Polsce nadaje się jedną z trzech możliwych klas: A (autostrada), S (droga ekspresowa) lub GP (droga główna ruchu przyspieszonego).

Według stanu na dzień 31 grudnia 2015 sieć dróg krajowych w Polsce obejmowała 19 292,8 km[1].

Mapa sieci dróg krajowych na terenie Polski.

     Drogi krajowe

     Drogi ekspresowe

     Autostrady

     Autostrady płatne

     Planowane drogi

Spis treści

Historia dróg krajowychEdytuj

Na przestrzeni lat drogi krajowe posiadały różne określenia oraz zmianom ulegała wielkość sieci.

10 grudnia 1920 na mocy Ustawy o budowie i utrzymaniu dróg publicznych wprowadzono drogi państwowe[2]. Stanowiły one najważniejszą kategorię dróg publicznych, mające znaczenie ogólnopaństwowe. Podzielone były na trzy kategorie:

  • kategoria I – drogi łączące Warszawę z granicą państwa oraz kresami; całkowita długość (z odnogami): 4 503 km,
  • kategoria II – drogi o przebiegu północ-południe; całkowita długość (z odnogami): 2 670 km,
  • kategoria III – drogi o przebiegu wschód-zachód; całkowita długość (z odnogami): 3 327 km.

Łączna długość ówczesnych dróg państwowych wynosiła 10 500 km.

Po II wojnie światowej sieć dróg państwowych uległa zmianie. W 1952 nadano nowe oznaczenia[3], które z późniejszymi zmianami[4] obowiązywały do grudnia 1985. Numeracja dróg państwowych była częściowo usystematyzowana – drogi o niższych numerach (10-19) rozpoczynały swój przebieg w Warszawie lub jej okolicach[5]:

W 1985 drogi państwowe zastąpiono drogami krajowymi[6] oraz zreformowano sieć drogową[7]. Niektóre z wprowadzonych wtedy dróg krajowych mają do dziś niezmieniony przebieg. Na przełomie XX i XXI wieku ponownie dokonano reformy sieci drogowej – opracowano nowy przebieg dróg krajowych, z których trasy mające oznaczenia jedno- i dwucyfrowe zachowały kategorię[8], zaś trzycyfrowe przeklasyfikowano na drogi wojewódzkie[8].

KlasyfikacjaEdytuj

Do dróg krajowych zgodnie z Ustawą o drogach publicznych zalicza się[9]:

  1. autostrady i drogi ekspresowe oraz drogi leżące w ich ciągach do czasu wybudowania autostrad i dróg ekspresowych;
  2. drogi międzynarodowe;
  3. drogi stanowiące inne połączenia zapewniające spójność sieci dróg krajowych;
  4. drogi dojazdowe do ogólnodostępnych przejść granicznych obsługujących ruch osobowy i towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów;
  5. drogi alternatywne dla autostrad płatnych;
  6. drogi stanowiące ciągi obwodnicowe dużych aglomeracji miejskich;
  7. drogi o znaczeniu obronnym.

Wykaz dróg krajowychEdytuj

Podany niżej wykaz dróg jest zgodny z Zarządzeniem Nr 73 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 2 grudnia 2008 r. w sprawie nadania numerów drogom krajowym (Dz. Urz. MI Nr 15, poz. 78, z późn. zm.):

Numer Przebieg
  (Gdańsk) 6GrudziądzToruńWłocławekŁódźPiotrków TrybunalskiCzęstochowaPodwarpieDąbrowa GórniczaTychyBielsko-BiałaŻywiecLalikiZwardoń – granica państwa

Pyrzowice („węzeł Pyrzowice”) – GliwiceGorzyczki – granica państwa

Pyrzowice („węzeł Pyrzowice”) – Podwarpie

  granica państwa – ŚwieckoRzepinPoznańKoninŁódźWarszawaSiedlceTerespol – granica państwa
  ŚwinoujścieSzczecinGorzów WielkopolskiZielona GóraLubinLegnicaBolkówJelenia GóraJakuszyce – granica państwa
  granica państwa – Jędrzychowice – węzeł „Zgorzelec” – KrzyżowaWrocławPrądyNogowczyceGliwiceKatowiceChrzanówKrakówTarnówDębicaRzeszówJarosław (węzeł „Jarosław Zachód”) – Korczowa – granica państwa
  1 (węzeł „Nowe Marzy”) – ŚwiecieBydgoszczGnieznoPoznań (węzeł „Poznań wschód” – węzeł „Poznań Komorniki”) – LesznoWrocławKostomłotyDobromierzBolkówKamienna GóraLubawka – granica państwa
  granica państwa – KołbaskowoSzczecinGoleniówPłotyKoszalinSłupskLęborkRedaGdyniaGdańskStraszynŁęgowo
  Żukowo 20Gdańsk (węzeł „Gdańsk Karczemki” – węzeł „Gdańsk południe”) – ElblągOstródaOlsztynekPłońskWarszawaJankiGrójecRadomKielceKrakówRabka-ZdrójChyżne – granica państwa

Kraków (węzeł „Kraków Przewóz” – węzeł „Kraków Bieżanów”)

  granica państwa – Kudowa-ZdrójKłodzkoZąbkowice ŚląskieWrocławOleśnicaSycówKępnoZłoczewSieradz1 (węzeł „Łódź Południe”) – Piotrków TrybunalskiRawa MazowieckaWarszawaRadzyminWyszkówOstrów MazowieckaZambrówBiałystokKorycinAugustówRaczkiSuwałkiBudzisko – granica państwa
  RadomIłżaOstrowiec ŚwiętokrzyskiOpatówLipnikKlimontówŁoniówNagnajówKolbuszowaGłogów MałopolskiRzeszów (węzeł „Rzeszów Północ”)
  granica państwa – LubieszynSzczecinStargardWałczPiłaPawłówekBiałe BłotaWypaleniskaPrzyłubieToruńLipnoSierpcDrobinPłońsk
  KołobrzegKoszalinBoboliceSzczecinekPodgajePiłaUjścieChodzieżObornikiPoznańKórnikJarocinPleszewOstrów WielkopolskiOstrzeszówKępnoKluczborkLubliniecTworógBytom
  granica państwa – ŁęknicaŻaryŻagańSzprotawaPrzemkówRadwaniceDrożów (3) – GłogówSzlichtyngowaWschowaLesznoGostyńJarocinPleszewKaliszBłaszkiSieradzŁaskRzgówPiotrków TrybunalskiSulejówOpocznoPrzysuchaRadomZwoleńPuławyKurówLublinPiaskiChełmDorohusk – granica państwa
  SzczecinPrzecławRosówek – granica państwa
  ŁowiczStrykówŁódźDobroń8 (węzeł „Róża”)
  TrzebnicaMiliczKrotoszynJarocinMiąskowoMiłosławWrześniaGnieznoTrzemesznoWylatowoStrzelnoInowrocławToruńBrodnicaLubawaOstróda
  Dolna GrupaGrudziądzIławaOstródaOlsztynMrągowoEłkAugustówPomorzePoćkunyOgrodniki – granica państwa
  (Warszawa) ZakrętGarwolinRykiKurówLublinPiaskiKrasnystawZamośćTomaszów LubelskiHrebenne – granica państwa
  granica państwa – OlszynaGolniceKrzyżowa
  granica państwa – KuźnicaBiałystokSiemiatyczeMiędzyrzec PodlaskiKockLubartówLublinKraśnikJanów LubelskiNiskoSokołów MałopolskiRzeszówBabicaLutczaDomaradzMiejsce PiastoweDuklaBarwinek – granica państwa
  10 (węzeł „Stargard Wschód”) – StargardChociwelWęgorzynoDrawsko PomorskieCzaplinekSzczecinekBiały BórMiastkoBytówKościerzynaŻukowoGdynia (węzeł „Gdynia Wielki Kack”)
  MiastkoSuchorzeSłupskUstka
  granica państwa – Kostrzyn nad OdrąWałdowiceGorzów WielkopolskiWałczCzłuchówChojniceStarogard GdańskiCzarlinMalborkStare PoleElblągChruścielGrzechotki – granica państwa
  MyślibórzSarbinowo
  PniewyGorzyńSkwierzynaWałdowice
  BoboliceBiały BórCzłuchówSępólno KrajeńskieKoronowoBydgoszczInowrocławStrzelnoŚlesinKoninKaliszOstrów WielkopolskiAntoninOleśnica
  granica państwa – Krajnik DolnyChojnaRówMyślibórz3 (węzeł „Myślibórz”)
  granica państwa – PrzewózŻaryZielona Góra
  ZatorWadowiceRabka-ZdrójLimanowaNowy SączGorliceJasłoKrosnoSanokKuźminaBirczaPrzemyślMedyka – granica państwa
  granica państwa – SłubiceKrosno Odrzańskie 32
  4 (węzeł „Zgorzelec”) – LubańGryfów ŚląskiPasiecznikJelenia Góra
  SzczecinGryfinoChojnaSarbinowoKostrzyn nad OdrąSłubice
  granica państwa – GubinekPołupinZielona GóraSulechówWolsztynStęszew
  KłodzkoMiędzylesieBoboszów – granica państwa
  ŚwiebodziceDobromierz
  granica państwa – GolińskMieroszówWałbrzychŚwiebodziceŚwidnica – droga 4 (węzeł „Bielany Wrocławskie”)
  ProchowiceLubinŚcinawaWińskoZałęczeRawiczKrotoszynOstrów Wielkopolski
  DarłowoKarwice 6
  granica państwa – PietrowiceGłubczyceKędzierzyn-Koźle 45
  ŁagiewnikiStrzelinBiedrzychówOwczaryBrzegNamysłówKępno
  granica państwa – GłuchołazyPrudnikKędzierzyn-KoźleUjazdPyskowice
  NysaPrudnikTrzebina – granica państwa
  NamysłówKluczborkPraszkaRudnikiDziałoszynPajęcznoNowa BrzeźnicaRadomskoPrzedbórzRuda MalenieckaKońskieSkarżysko-KamiennaRudnik
  Wieluń 45RudnikiKłobuckCzęstochowa
  GliwiceMikołówTychyOświęcimZatorSkawinaKraków
  Zabełków 78KrzyżanowiceRacibórzKrapkowiceOpoleBierdzanyKluczborkPraszkaWieluńZłoczew
  KłodzkoNysaPakosławiceJaczowiceNiemodlinKarczówOpoleOzimekLubliniecBlachowniaCzęstochowaJanówSzczekociny
  Rabka-ZdrójNowy TargZakopane
  Tomaszów MazowieckiInowłódzKlwówPotworówBiałobrzegiGłowaczówKozieniceSłowiki Nowe[10]SieciechówOpactwoDęblinMoszczankaKock
  Nowy TargCzarna GóraJurgów – granica państwa
  CiechanówPłońskWyszogródRuszkiSochaczewMszczonówGrójecGóra KalwariaKołbielMińsk MazowieckiŁochówOstrów Mazowiecka
  granica państwa – BezledyBartoszyceLidzbark WarmińskiDobre MiastoOlsztynOlsztynek
  granica państwa – CieszynBielsko-BiałaKętyWadowiceGłogoczówKraków79 (węzeł „Modlniczka”)
  OlsztynSzczytnoRozogiMyszyniecOstrołęka
  ChruścielBraniewoGronowo – granica państwa
  Nowy Dwór GdańskiMalborkKwidzynGrudziądzStolno
  Koronowo 25Trzeciewiec 5
  BartoszyceBiskupiecSzczytnoPrzasnyszPułtusk
  OlsztynekZgniłochaJedwabnoSzczytnoBabiętaRuciane-NidaPiszBiała PiskaSzczuczyn
  GiżyckoRynMrągowoNawiadyRozogi
  ŁęczycaKutnoGostyninŁąckPłockBielskDrobinCiechanówRóżanOstrów Mazowiecka
  WarszawaJabłonnaLegionowoSerockRóżanOstrołękaŁomżaGrajewoAugustów (droga 8 i 16, węzeł „Augustów”)

Raczki (węzeł „Raczki”) – Suwałki (węzeł „Suwałki Południe”)

  StrzelnoKobylnikiRadziejówBrześć KujawskiWłocławekNowy DuninówPłockWyszogródNowy Dwór MazowieckiPomiechówekSerockWierzbicaWyszkówŁochówWęgrówDrohiczynAnusin 19
  granica państwa – WęgorzewoGiżyckoPiszKisielnicaŁomżaZambrówCeranówSokołów PodlaskiSiedlceŁukówRadzyń PodlaskiWiszniceSławatycze – granica państwa
  Piątnica Poduchowna[11]WiznaJeżewo Stare[12]
  granica państwa – GołdapOleckoEłkGrajewoMońkiBiałystokBobrowniki – granica państwa
  ZambrówWysokie MazowieckieBrańskBielsk PodlaskiKleszczeleCzeremchaPołowce – granica państwa
  LipnoWłocławek
  granica państwa – KukurykiWólka Dobryńska2
  (uchylony)
  ŁowiczSkierniewiceHuta Zawadzka
  StrykówZgierzKonstantynów ŁódzkiPabianiceRzgów
  KoninTurekUniejówBalinŁódźBrzezinyRawa Mazowiecka
  WiśniówkaKielceMorawicaBusko-ZdrójSzczucinDąbrowa TarnowskaTarnówPilznoJasło
  8 (węzeł „Wieluń”) – WieluńBełchatówPiotrków TrybunalskiSulejówŻarnówRuda MalenieckaKielceŁagówOpatówOżarówAnnopolKraśnikJanów LubelskiFrampolGorajecSzczebrzeszynZamośćHrubieszówZosin – granica państwa
  Kraków (Branice) 79Niepołomice4 (węzeł „Targowisko”) – BrzeskoNowy SączKrzyżówkaTyliczMuszynka – granica państwa
  WilgaGarwolinStoczek ŁukowskiŁuków
  LipnikSandomierzStalowa WolaLeżajskTryńczaJarosławRadymnoPrzemyśl
  granica państwa – ChałupkiWodzisław ŚląskiRybnikGliwiceTarnowskie GóryŚwierklaniecSiewierzZawiercieSzczekocinyNagłowiceJędrzejówChmielnik
  WarszawaKozieniceZwoleńSandomierzPołaniecNowe BrzeskoKrakówTrzebiniaChrzanówJaworznoKatowiceChorzówBytom
  PawłówekBydgoszczFordonToruńLubicz Dolny
  KatowiceMikołówŻorySkoczów
  LublinCycówWłodawa – granica państwa
  TurekDobraSieradz
  SanokLeskoUstrzyki DolneKrościenko – granica państwa
  Nowy Dwór MazowieckiKazuń 7
  Wojkowice KościelneBędzinSosnowiecKatowiceTychy
  Nowy SączStary SączPiwniczna-Zdrój – granica państwa
  Strzelce OpolskieNogowczyceGliwiceBytom
  Gdańsk (terminal promowy Westerplatte7)
 [13] Jeleń 91Baldram 55
  GdańskTczewŚwiecieToruńWłocławekKowalKrośniewiceŁódźPiotrków TrybunalskiKamieńskRadomskoKłomniceCzęstochowa
  2 („węzeł Rzepin”) – ŚwiebodzinPniewyPoznańWrześniaSłupcaGolinaKoninKutnoŁowicz2 (węzeł „Warszawa zachód”) – ... – 2 (łącznik z autostradową obwodnicą Mińska Mazowieckiego) – 2 (węzeł „Kałuszyn”)
  granica miasta – 3 w Świnoujściu
  4 (węzeł „Zgorzelec”) – BolesławiecKrzywaChojnówLegnicaProchowiceWrocławBrzegOpoleStrzelce OpolskieToszekPyskowiceBytomBędzinSosnowiecDąbrowa GórniczaOlkusz7 (węzeł „Modlniczka”) – ... – 4 (węzeł „Kraków Wieliczka”) – TarnówRzeszówJarosławRadymno – droga 1698R
  55 (węzeł „Konstytucji 3 Maja”) – 1 (węzeł „Grudziądz”)
  1 (węzeł „Turzno”) – 15
  4 (węzeł „Rzeszów wschód”) – 94 (Rzeszów, ul. Lwowska)
  droga 8 (węzeł „Wrocław Psie Pole”) – droga 5 (Wrocław)

... – brak ciągłości drogi

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Transport – wyniki działalności w 2016 r./Transport – Activity Results in 2016 (pol. • ang.). Główny Urząd Statystyczny, 2016. s. 134. [dostęp 2018-02-28]. ISSN 1506-7998.
  2. Ustawa z dnia 10 grudnia 1920 r. o budowie i utrzymaniu dróg publicznych w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 1921 r. nr 6, poz. 32)
  3. Rozporządzenie Ministra Transportu Drogowego i Lotniczego oraz Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 24 stycznia 1952 r. w sprawie ustalenia sieci dróg państwowych. (Dz.U. z 1952 r. nr 6, poz. 39)
  4. W latach 70. dokonano kolejnej zmiany numeracji. Przykładowo ówczesna droga państwowa nr 17 KostrzynSkwierzynaPniewy otrzymała oznaczenie T8 na odc. łączącym Skwierzynę z Pniewami.
  5. Samochodowy atlas Polski 1:500 000, wydanie czwarte, Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych, 1965, Warszawa
  6.  Art. 2 Ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2068)
    1. Drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej dzielą się na następujące kategorie:
    1. drogi krajowe,
    2. drogi wojewódzkie,
    3. drogi gminne oraz lokalne miejskie,
    4. drogi zakładowe.
  7. Uchwała nr 192 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (M.P. z 1986 r. nr 3, poz. 16)
  8. a b
     Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 28 lutego 2000 r. w sprawie numeracji i ewidencji dróg oraz obiektów mostowych (Dz.U. z 2000 r. nr 32, poz. 393)
    § 4.1 Ustala się następujący sposób numeracji dróg:
    1) drogi krajowe:
    a) autostrady – litera A i liczba jedno- lub dwucyfrowa,
    b) drogi ekspresowe – litera S i liczba jedno- lub dwucyfrowa,
    c) pozostałe drogi krajowe – liczba jedno- lub dwucyfrowa,
    2) drogi wojewódzkie – liczba trzycyfrowa
  9. Ustawa o drogach publicznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2068).
  10. w rozporządzeniu GDDKiA widnieje stara nazwa „Nowe Słowiki”
  11. według Zarządzenia GDDKiA Piątnica
  12. według Zarządzenia GDDKiA Stare Jeżewo
  13. aktualnie oznakowanie drogi nr 90 posiada odcinek drogi | Kwidzyn 55Korzeniewomost przez WisłęJeleń 91

Linki zewnętrzneEdytuj